Cent (munteenheid)

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Een penny uit 2003.
Een muntje van vijf cent uit Uganda uit 1966.

Een cent (afgekort c of ¢) is het honderdste (cent is het Frans voor honderd) deel van veel munteenheden. Bijna alle munteenheden zijn als gevolg van decimalisatie in honderd kleinere eenheden verdeeld. De naam daarvan is vaak 'cent' of een variatie daarvan als 'centime', 'centavo', 'sen' e.d.

De munt ter waarde van een cent wordt meestal zelf ook cent genoemd.[1] Zo was in Nederland bijvoorbeeld de cent voorheen 1/100 van de gulden. Ook in veel andere landen gebruikt men de cent als 1/100 van de munteenheid. Omdat veel munteenheden aldus in centen verdeeld zijn, spreekt men vaak van dollarcent, eurocent enz. In eigen land is dit nauwelijks nodig.

Het meervoud 'centen' wordt in het dagelijks taalgebruik ook wel gebruikt als synoniem voor 'geld'. Dit gebeurt ook in België, hoewel de cent daar tot de invoering van de euro geen betaalmiddel was (de centiem daarentegen wel, maar enkel het muntstuk van 50 centiem was nog enigszins in gebruik).

Nederland[bewerken]

Met de Muntwet van 1816 vond er een decimalisatie van de gulden plaats en was de cent voortaan 1/100 van de gulden. In 1817 werd de cent voor het eerst geslagen. In 1877 werd de eerste wijziging aan de Nederlandse cent doorgevoerd. In 1948 werd de laatste wijziging doorgevoerd. In 1980 werd de cent als betaalmiddel officieel weer afgeschaft, maar hij was nog tot 1 februari 1983 in omloop. Bedragen werden sinds 1980 op een stuiver afgerond als ze met contant geld betaald werden. Betaalde men met een cheque of giraal, dan werd het bedrag niet afgerond.

Na de invoering van de euro in Nederland kwamen er weer centen in omloop, deze keer eurocenten. Er ontstond echter al snel een discussie of ook de eurocent maar weer afgeschaft moest worden. Veel Nederlandse winkels ronden hun prijzen sindsdien op 5 centen af, zodat de munten van 1 en 2 cent meestal niet meer nodig zijn.

Een Nederlandse cent uit 1941.
Andere zijde van dezelfde cent.

Nederlandse Antillen[bewerken]

Tot de Tweede Wereldoorlog gebruikten de Nederlandse Antillen de Nederlandse gulden. Tijdens de oorlog kregen ze hun eigen gulden. De eerste cent werd geslagen in 1944 in de Amerikaanse stad Denver. In 1952 verschijnt de echte eerste Antilliaanse cent. Al de naoorlogse munten worden geslagen door Nederland. In 1970 verschijnt een nieuw ontwerp, dat geslagen wordt tot 1985. Sinds 1989 wordt het huidige ontwerp geslagen.

Suriname[bewerken]

Suriname had sinds 1962 de Surinaamse gulden (SRG), de cent werd voor het eerst geslagen in 1957, vijf jaar voor de invoering van de gulden. Het land was op dat moment nog een Nederlandse kolonie. Toen Suriname in 1975 onafhankelijk werd, bleef die munteenheid behouden. In 1989 werd de laatste cent geslagen. In 2004 is de Surinaamse gulden vervangen door de Surinaamse dollar (SRD), ook bestaande uit 100 cent.

Nederlands-Indië[bewerken]

Nederlands-Indië had sinds 1855 een cent, de laatste werd geslagen in 1945.

Andere landen[bewerken]

In bijna alle andere eurolanden worden de centen nog wel gebruikt, hoewel onder meer in België de gewoonte veld wint om zowel bij de prijszetting als bij het betalen de centjes (het "koper") weg te laten. Soms gebeurt het door bij de kassa een doosje te zetten om de centjes in te stoppen, meestal voor een goed doel, bijvoorbeeld het Rode Kruis of het kinderkankerfonds.

In Finland zijn de munten van één en twee eurocent überhaupt nooit in omloop gebracht, maar voor verzamelaars worden ze wel in kleine aantallen geslagen.

Zie ook[bewerken]

Bronnen, noten en/of referenties
  1. Een uitzondering vormen in dit opzicht de Verenigde Staten: de waarde is cent, de munt zelf heet penny. In het Verenigd Koninkrijk en Australië is penny ook de naam van de waarde.
Icoontje WikiWoordenboek Zoek cent op in het WikiWoordenboek.