Centraal-Afrikaanse Republiek
|
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
De Centraal-Afrikaanse Republiek, Centraal-Afrika of soms ook wel Centrafrika, is een land in het midden van Afrika en grenst aan Tsjaad, Soedan, Zuid-Soedan, Congo-Kinshasa, Congo-Brazzaville en Kameroen. Op 13 augustus 1960 werd de Centraal-Afrikaanse Republiek onafhankelijk van Frankrijk, nadat het twee jaar eerder autonoom was geworden. Meer dan dertig jaar lang werd het land geregeerd door presidenten die de macht met geweld in handen kregen, of hun macht ontleenden aan frauduleuze verkiezingen. De eerste democratische verkiezingen werden gehouden in 1993, waarna Ange-Félix Patassé president werd. Patassé werd echter in 2003 afgezet door generaal François Bozizé. Bozizé won de democratische verkiezingen in 2005 en is sindsdien president. De Centraal-Afrikaanse Republiek is een van de armste landen ter wereld.
In de Centraal-Afrikaanse Republiek leven de Akapygmeeën.
Inhoud |
[bewerken] Geschiedenis
[bewerken] Frans kolonialisme
De eerste Europeanen arriveerden rond het einde van de 19e eeuw, tijdens de Scramble for Africa, in het gebied van de Centraal-Afrikaanse Republiek. De Fransen hadden reeds nederzettingen in Congo-Brazzaville en zonden expedities uit om ook het binnenland van Centraal-Afrika te koloniseren. Ook de Belgische koning Leopold II, het Verenigd Koninkrijk en Duitsland hadden interesse in het gebied. In 1889 vestigden de Fransen een nederzetting op de plaats van de huidige hoofdstad Bangui. Later werden de grenzen van Frans-Afrika vastgelegd in overeenkomsten met België en Duitsland. Het gebied was eind 19e eeuw toneel van Arabische slavenhandel richting Zanzibar.
In 1899 kregen 17 bedrijven toestemming van de Franse regering om grote gebieden in Centraal-Afrika te exploiteren. De bedrijven dreven handel door Europese goederen te verkopen en inheemse goederen te exporteren naar Europa. De inheemse bevolking werd vaak met bruut geweld gedwongen om voor de bedrijven te werken. Tegelijkertijd legde de Franse overheid de inwoners belastingen op en werd het verlenen van arbeid voor de Franse staat verplicht.
In de jaren twintig verbeterden de Fransen de infrastructuur en de gezondheidszorg. Nieuwe vormen van gedwongen arbeid werden geïntroduceerd, bijvoorbeeld bij de aanleg van de Congo-spoorlijn (Pointe-Noire-Brazzaville). Veel arbeiders stierven aan ziekte of uitputting.
In de jaren dertig werd veel katoen, thee en koffie verbouwd in de Centraal-Afrikaanse Republiek. Ook werd er goud en diamant gedolven.
[bewerken] Onafhankelijkheid
In 1958 werd de regio Oubangi-Chari autonoom binnen het Franse-koloniale Rijk en nam zij de naam Centraal-Afrikaanse Republiek aan. Op 13 augustus 1960 werd de republiek onafhankelijk van Frankrijk. Onmiddellijk brak een machtsstrijd uit tussen de potentiële presidenten Abel Gouma en David Dacko. Dacko greep de macht en liet Gouma arresteren. Twee jaar later vestigde David Dacko een dictatuur.
In 1965 werd het regime van Dacko omvergeworpen door kolonel Jean-Bédel Bokassa, die de grondwet opschortte en het parlement ontbond. Bokassa riep zichzelf uit tot president voor het leven in 1972 en benoemde zichzelf tot keizer van het Centraal-Afrikaans Keizerrijk in 1976.
In 1979 regisseerde Frankrijk een staatsgreep tegen Bokassa en herstelde het de macht van David Dacko. In 1981 werd Dacko opnieuw afgezet, door een legerofficier. Generaal André Kolingba werd de nieuwe president.
Kolingba regeerde met een militaire junta tot 1985. In 1986 stelde hij een nieuwe grondwet voor, die per referendum aangenomen werd. In 1987 werden presidentiële verkiezingen gehouden, die echter geboycot werden door Abel Gouma en Ange-Félix Patassé, de belangrijkste opponenten van Kolingba. Kolingba bleef zodoende president.
In 1990, na de val van het communisme in Oost-Europa, werd de democratische beweging actiever. Onder druk van de Verenigde Staten en Frankrijk gaf Kolingba toestemming voor het houden van vrije verkiezingen. Ook werd Kolingba gedwongen vertegenwoordigers van andere partijen toe te laten in het parlement.
In 1993 vonden de verkiezingen uiteindelijk plaats. Patassé werd president en zijn partij MLPC kreeg een kleine meerderheid in de Nationale Assemblee. Ook Patassé regeerde als een dictator: zo liet hij politieke tegenstanders vermoorden.
Door de etnische spanningen was het land zeer onrustig. In 1997 werden troepen uit verschillende Afrikaanse landen onder de naam MISAB gestationeerd in Centraal-Afrika. Later werden zij vervangen door troepen van de Verenigde Naties (MINURCA).
In 1998 werden de parlementsverkiezingen gewonnen door de partij van Kolingba, maar in 1999 werd Patassé herkozen bij de presidentsverkiezingen.
In 2002 pleegde François Bozizé een coup. Hij werd in 2005 gekozen tot president.
[bewerken] Geografie
- lengte landgrenzen: Kameroen 797 km, Tsjaad 1197 km, Congo-Kinshasa 1577 km, Congo-Brazzaville 467 km, Soedan 1165 km
- kustlijn: geen
- laagste punt: Ubangi (335 m)
- hoogste punt: Mont Ngaoui (1420 m)
[bewerken] Grote steden
De tien grootste steden van de Centraal-Afrikaanse Republiek zijn (inwoners 2003)[4][5]:
| Plaats | Inwoners |
|---|---|
| Bangui | 622.771 |
| Bimbo | 124.176 |
| Berbérati | 76.918 |
| Carnot | 45.421 |
| Bambari | 41.356 |
| Bouar | 40.353 |
| Bossangoa | 36.478 |
| Bria | 35.204 |
| Bangassou | 31.553 |
| Nola | 29.181 |
[bewerken] Bestuurlijke indeling
 Zie Prefecturen van de Centraal-Afrikaanse Republiek voor het hoofdartikel over dit onderwerp. |
De Centraal-Afrikaanse Republiek is ingedeeld in 16 prefecturen, 71 subprefecturen en 1 hoofdstedelijke provincie (Bangui)
[bewerken] Staatsinrichting
- staatshoofd: president François Bozizé
- regeringsleider: Faustin-Archange Touadéra
- parlement: 3 kamers: Assemblée Nationale (gekozen voor 5 jaar); Economische Raad; Regionale Raad. Alle drie bezitten zij wetgevende macht.
[bewerken] Economie
[bewerken] Armoede
Volgens het Ontwikkelingsprogramma van de Verenigde Naties leeft in de Centraal-Afrikaanse Republiek 62,4% van de bevolking van minder dan 1,25 US$ per dag.[6] Cijfers over hoeveel mensen er onder de nationale armoedegrens leven zijn niet beschikbaar.
[bewerken] Munteenheid
Nationale munt: CFA-frank, ISO 4217 munteenheidcode XOF.
[bewerken] Zie ook
- Monumenten op de Werelderfgoedlijst
- Lijst van staatshoofden van de Centraal-Afrikaanse Republiek
- Lijst van premiers van de Centraal-Afrikaanse Republiek
[bewerken] Externe links
- Afrikaanse pygmeeën Cultuur en foto's van de eerste inwoners van Afrika (Centraal-Afrikaanse Republiek)
- Missievliegdienst in de Centraal Afrikaanse Republiek Foto's en verhalen van betrokken missievliegers.
Bronnen, noten en/of referenties
|
 |
Zie de categorie Central African Republic van Wikimedia Commons voor meer mediabestanden. |
| Lijst van landen in Afrika |
|---|
|
Algerije · Angola · Benin · Botswana · Burkina Faso · Burundi · Centraal-Afrikaanse Republiek · Comoren · Congo-Brazzaville · Congo-Kinshasa · Djibouti · Egypte · Equatoriaal-Guinea · Eritrea · Ethiopië · Gabon · Gambia · Ghana · Guinee · Guinee-Bissau · Ivoorkust · Kaapverdië · Kameroen · Kenia · Lesotho · Liberia · Libië · Madagaskar · Malawi · Mali · Mauritanië · Mauritius · Marokko · Mozambique · Namibië · Niger · Nigeria · Oeganda · Rwanda · Sao Tomé en Principe · Senegal · Seychellen · Sierra Leone · Somalië · Soedan · Swaziland · Tanzania · Tsjaad · Togo · Tunesië · Zambia · Zimbabwe · Zuid-Afrika · Zuid-Soedan Frans overzees departement: Mayotte · Réunion Overzees gebied van het Verenigd Koninkrijk: Sint-Helena, Ascension en Tristan da Cunha Overige gebieden: Westelijke Sahara |
