Cesiumfluoride

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Cesiumfluoride
Structuurformule en molecuulmodel
Kristalstructuur van cesiumfluoride
Kristalstructuur van cesiumfluoride
Cesiumfluoride-poeder
Cesiumfluoride-poeder
Algemeen
Molecuulformule
     (uitleg)
CsF
IUPAC-naam cesiumfluoride
Andere namen cesiummonofluoride
Molmassa 151,903853 g/mol
SMILES
[F-].[Cs+]
InChI
1S/Cs.FH/h;1H/q+1;/p-1
CAS-nummer 13400-13-0
EG-nummer 236-487-3
PubChem 25953
Beschrijving Wit kristallijn poeder
Vergelijkbaar met natriumfluoride, kaliumfluoride
Waarschuwingen en veiligheidsmaatregelen
Corrosief Toxisch
Gevaar
H-zinnen H301 - H311 - H314 - H331
EUH-zinnen geen
P-zinnen P261 - P280 - P301+P310 - P305+P351+P338 - P310
Hygroscopisch? ja
Opslag Gescheiden van zuren
MAC-waarde 2,5 mg/m³
Fysische eigenschappen
Aggregatietoestand vast
Kleur wit
Dichtheid 4,115 g/cm³
Smeltpunt 682 °C
Kookpunt 1251 °C
Oplosbaarheid in water (bij 18°C) 3670 g/L
Goed oplosbaar in water, polaire oplosmiddelen
Geometrie en kristalstructuur
Kristalstructuur kubisch
Dipoolmoment 7,9 D
Waar mogelijk zijn SI-eenheden gebruikt. Tenzij anders vermeld zijn standaardomstandigheden gebruikt (298,15 K of 25 °C, 1 bar).
Portaal  Portaalicoon   Scheikunde

Cesiumfluoride (CsF) is het cesiumzout van waterstoffluoride. De stof komt voor als een wit (soms kleurloos) hygroscopisch kristallijn poeder, dat zeer goed oplosbaar is in water. Het is in staat om vocht en water op te nemen, maar het kan weer gedroogd worden door het te verwarmen op 100°C in vacuüm.

Synthese[bewerken]

Cesiumfluoride kan op verscheidene manieren worden gesynthetiseerd. De eerste methode is de reactie van cesiumhydroxide met vloeizuur:

\mathrm{CsOH\ +\ HF\longrightarrow\ CsF\ +\ H_2O}

Een andere methode is de neutralisatiereactie van cesiumcarbonaat met vloeizuur:

\mathrm{Cs_2CO_3\ +\ 2\ HF\longrightarrow\ 2\ CsF\ +\ H_2O\ +\ CO_2}

Toepassingen[bewerken]

In cesiumfluoride bereikt het verschil in elektronegativiteit tussen de ionen zijn maximale waarde. In een oplossing hebben de twee ionen, in vergelijking met de andere halogeniden van de alkalimetalen, de grootste bewegingsvrijheid.

Cesiumfluoride reageert, door het fluoride, als een zwakke base: het wordt in die context bij organische syntheses gebruikt (waaronder de Knoevenagel-condensatie). In contact met zuren wordt het corrosieve waterstoffluoride gevormd. Verder wordt het ook nog bij desilyleringen gebruikt: door de hoge bindingsenergie tussen silicium en fluor is cesiumfluoride in staat om silyl-beschermgroepen van organische moleculen te halen. Dit is vergelijkbaar met de werking van TBAF. Een oplossing van cesiumfluoride in THF of DMF is in staat om tal van organosiliciumverbindingen aan te vallen, wat leidt tot vorming van een organosiliciumfluoride en een reactief carbanion. Dit carbanion kan verder reageren met elektrofielen:[1]

Desilylering met cesiumfluoride

Cesiumfluoride is een veelgebruikte fluoridedonor: het kan namelijk zeer snel fluoride-ionen afstaan in waterig milieu. In combinatie met hexafluoraceton wordt een cesiumperfluoralkoxide-zout gevormd. Lagere alkalifluoriden, zoals natrium- en kaliumfluoride, kunnen dit niet.

Kristalstructuur[bewerken]

Cesiumfluoride is een kristallijne vaste stof met een kubisch kristalstelsel. Het behoort tot ruimtegroep Fm3m.

Externe links[bewerken]


Bronnen, noten en/of referenties
  1. (en) M. Fiorenza, A. Mordini, S. Papaleo, S. Pastorelli & A. Ricci, Tetrahedron Letters 26, p. 787 (1985)