Chakassen

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Chakassische vrouwen en kinderen
Chakassen met muziekinstrumenten

De Chaka(s)sen of kortweg Chakas (Chakas: Тадар, Тадарлар, Tadar, Tadarlar) zijn een Turks volk uit de Russische republiek Chakassië, in het zuiden van Siberië. Zij spreken het Chakassisch, dat hoort tot de familie van de Turkse talen. Zij hebben meest een donkere huid en donkere ogen en dik zwart haar. Hun gezicht is breed en de jukbeenderen steken niet sterk uit. Zij zijn meestal kort van gestalte, met een gemiddelde mannelijke lengte van 162 - 164 cm. Bij sommige groepen is de gemengde oorsprong te zien.

Sommige onderzoekers menen dat de Chakas afstammen van de Jenisej-Kirgiezen, die in Zuid-Siberië achterbleven terwijl de meeste Kirgiezen naar Centraal-Azië migreerden en uitgroeiden tot de moderne staat Kirgizië. Traditionele Chakas zeggen dat hun voorouders "groot en blond waren en blauwe ogen hadden" en dat hun uiterlijk veranderde met de komst van Dzjengis Khan.

De Chakas vestigden zich in de 17e eeuw in Chakassië, in het centrum van het gebied van de Jenisej-Kirgiezen, die toen vazallen waren van een Mongools heerser. Kort na het vertrek van de Kirgiezen[bron?] kwamen er Russische immigranten. In de jaren 1820 werden goudmijnen ontwikkeld in de buurt van de stad Minoesinsk (Siberische goudkoorts), dat een industrieel centrum werd.

Tijdens de 19e eeuw namen vele Chakas de Russische levenswijze over en werden zij onder dwang van het Russisch leger massaal bekeerd tot de Russisch-orthodoxe Kerk. Het sjamanisme met boeddhistische invloeden blijft evenwel aanwezig en velen belijden zowel het christendom als het sjamanisme.

Tijdens de Russische Revolutie van 1905 ontwikkelde zich een beweging voor autonomie en toen de Sovjets in 1923 aan de macht kwamen, werd er een Chakassisch Nationaal District opgericht en werden verschillende etnische groepen (Beltir, Sagai, Kachin, Koibal, en Kyzyl) kunstmatig verenigd tot een etniciteit. Het Nationaal District werd in 1930 hervormd tot de autonome oblast Chakassië, als deel van de kraj Krasnojarsk. De republiek Chakassië werd in zijn huidige vorm opgericht in 1992.

De Chakas maken slechts ongeveer 12% uit van de bevolking van de republiek (78.500 volgens de telling van 1989). De bevolking doet traditioneel aan schapenteelt, landbouw, jacht en visvangst. De Beltir specialiseerden zich ook in ambachtelijk werk. De schapen- en veeteelt blijven belangrijk, maar de republiek werd mettertijd meer geïndustrialiseerd.

Externe links[bewerken]