Christelijke Gemeente Nederland

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Johan Oscar Smith

De Christelijke Gemeente Nederland (CGN), beter bekend als Noorse broeders, is een christelijke geloofsgemeenschap waarvan de wortels liggen in Noorwegen. De internationale beweging heeft zo'n 25.000 tot 30.000 leden in meer dan 50 landen,[1] waaronder België, Denemarken, Duitsland, Nederland en de Verenigde Staten. De beweging wordt ook aangeduid als Smiths Vrienden (Smiths Freunde in het Duits, Smiths Venner of Den Kristelige Menighet (De Christelijke Gemeente) in het Noors), daar de groepering tot in de jaren negentig geen officiële naam had, of wilde hebben. Thans heeft de groep zich op het internationale gebied de naam Brunstad Christian Church (Brunstad Christelijke Gemeente) en vertaling in de landstaal van de betreffende gemeenschappen gegeven. De Christelijke Gemeente Nederland behoort tot de heiligingsbeweging.[1]

Contact met andere christelijke geloofsgemeenschappen[bewerken]

De groep heeft weinig of geen contact met andere christelijke geloofsgemeenschappen. Deze laatste worden algemeen aangeduid als "de religieuze wereld", zulks om een duidelijk onderscheid aan te brengen tussen de ware gelovigen en de overige gelovigen, hoewel sommige andere geloofsgemeenschappen wel worden gezien als 'ware' gemeenschappen.

Theologie[bewerken]

De kern van de verkondiging van de geloofsgemeenschap is de overwinning over alle bewuste zonde. De algemene christelijke leer dat Jezus "volkomen God en volkomen mens is" accepteert zij niet. Jezus wordt als mens gezien, met de natuur die de mensen na de zondeval kregen. Er wordt echter gezegd dat Jezus, door de lusten en zonden die hij in zijn aardse leven tegen kwam te bestrijden en te overwinnen, zijn goddelijkheid terugwon.

Als men tot geloof komt, worden de zonden vergeven. Het is echter niet de bedoeling dat men na de bekering doorgaat met zondigen. De leer is dat het mogelijk is om alles waarvan men weet dat het verkeerd is te overwinnen. Men moet echter actief hetzelfde proces doorgaan dat Jezus doorliep en in de kracht van de Heilige Geest "het lichaam der zonde tenietdoen".

De gemeente, het lichaam van Jezus, bestaat uit diegenen die hun leven in overwinning leven. Ze zijn "met Christus in zijn aardse lichaam" verenigd en lijden zoals hij leed, door het vlees te kruisigen. Zodoende is het voor alle christenen mogelijk om hetzelfde offer te geven als Jezus gaf door de eigen wil op te geven, en bestaat het lichaam van Jezus niet exclusief uit leden van deze geloofsgemeenschap.

Waar het de doop betreft, is de leer van de geloofsgemeenschap verwant aan die van de baptisten. De leer omtrent Israël en de eindtijd vertoont overeenkomsten met hetgeen daaromtrent in pinkstergemeenten wordt geleerd. Daarnaast is de tongentaal binnen de geloofsgemeenschap net zo gewoon als in deze beide gemeenten.

Ethiek - levenswijze[bewerken]

Brunstad Conference Centrum

De beweging is in de loop der jaren minder conservatief geworden, maar het is nog gewoon dat de vrouwen hun haar lang dragen, terwijl de mannen het kort houden. Zoals Paulus het ooit schreef (1 Kor. 11:14-15), wordt kort haar bij een vrouw als een schande gezien, hoewel daar tegenwoordig mild over wordt gedacht. Tot aan de liberalisering in de jaren 90 was het hebben van televisie taboe, evenals het dragen van broeken door vrouwen en het gebruik van voorbehoedsmiddelen. Daardoor zijn gezinnen met vijftien of meer kinderen geen uitzondering. Tegenwoordig zijn ook digitale media in gebruik. De conferenties vanuit Noorwegen worden per satelliet over de hele wereld uitgezonden en er worden cd's uitgebracht met muziek en/of liederen.

Zoals veel conservatieve christelijke groepen, is deze gemeente ook tegen homoseksualiteit en abortus. De levenswijze van de geloofsgemeenschap bracht in het verleden een zekere isolatie van de rest van de samenleving met zich mee. Kinderen moesten afgescheiden van "de wereld" opgroeien. Voor veel kinderen betekende dit bijvoorbeeld dat ze niet bij schoolkameraadjes thuis mochten spelen.

Er zijn veel activiteiten binnen de geloofsgemeenschap. Mensen van jeugdige leeftijd worden bijvoorbeeld betrokken bij de opbouw van het geloof van Christelijke Gemeente Nederland.

Geschiedenis[bewerken]

De beweging werd begin 20e eeuw gegrondvest door Johan Oscar Smith (11 oktober 18711 mei 1943), een onderofficier in de Noorse marine, en zijn broer Aksel Smith (18801919) wiens beroep tandarts was. Johan Oscar Smith werd geboren in Fredrikstad, maar verhuisde later naar Horten in de provincie Vestfold (Noorwegen). Elias Aslaksen (18881976) speelde ook een belangrijke rol binnen de gemeente. Hij had, net zoals Johan Oscar Smith, ook een verleden in de Noorse marine.

In 1897 werd de eerste gemeente gestart door Johan Oscar Smith en onder meer zijn broer Aksel Smith en Elias Aslaksen. Oorspronkelijk was de gemeente een vriendengroep die zich rondom de broeders Smith vormde. J.O. Smith werkte jarenlang bij de Noorse kustwacht en kreeg hierdoor contacten langs de kust vanaf de Oslofjord tot aan Mehamn in Finnmark. Dat de gemeente op deze manier ontstond kan de reden zijn dat ze in Noorwegen bekendstaan als Smiths Venner. De groepen groeiden langzaam, rond 1950 bestond de beweging nog uit ruim 1000 mensen verdeeld over Noorwegen en Denemarken.

Aan het eind van de jaren vijftig werd het evangeliseren uitgebreid naar o.a. Duitsland en Nederland. In het begin van de jaren 1960 ontstonden er in Nederland gemeentes in verschillende steden. Vandaag zijn er vaste gemeentes in ongeveer 12 plaatsen in Nederland, en de groep telt naar schatting 2.000-2.500 leden.

Na het overlijden van Johan Oscar Smith in 1943 werd Elias Aslaksen leider van de gemeente. Hij werd opgevolgd door Aksel Johan Smith (de zoon van J.O. Smith) en de schoonzoon Sigurd Bratlie (1905–1995). In de loop van deze tijd kreeg de gemeente internationale vertakkingen. In 1992 en 1993 vond een strijd met betrekking tot de leiding plaats, waarna de kleinzoon van J.O. Smith, Kåre Johan Smith (*1944) voorganger werd. Tijdens zijn leiderschap zijn er ingrijpende veranderingen doorgevoerd, onder andere wat betreft een liberalisering van de levenswijze. Verder heeft de gemeente een grote ontwikkeling meegemaakt wat betreft vastgoed en commerciële activiteiten. Voorbeelden hiervan zijn de grote verbouwing en uitbreiding aan het begin van de 21e eeuw van de hoofdzetel van de gemeente, Brunstad Christian Church te Stokke (Noorwegen) en het verhuren van de conferentiezaal voor o.a. popconcerten.

De geloofsgemeenschap houdt ledenaantallen niet nauwkeurig bij, iets wat het schatten van hun uitbreiding moeilijk maakt. Een schatting heeft een ledenaantal opgeleverd van 25.000 - 35.000 leden, die over meer dan 50 landen verdeeld zijn.[1] Ze groeien voornamelijk door organische groei, dat wil zeggen dat de meerderheid van de huidige leden in de gemeente geboren is.[1]

De beweging is actief in andere landen, met name vanuit het conferentiecentrum Brunstad in Noorwegen. In Nederland was het conferentiecentrum tot voor kort de "De Kroeze Danne" in Ambt Delden, maar in 2004 werd een nieuw conferentiecentrum gekocht: Pagedal, een bungalowpark in Stadskanaal.

Kritiek[bewerken]

DWN Service[bewerken]

De Noorse Broeders hebben volgens eigen zeggen het uitzendbureau DWN Service opgezet als middel om fondsen te werven. Om wat voor fondsen het hier gaat is echter niet duidelijk. De uitzendkrachten die voor dit uitzendbureau werken zijn vrijwilligers. Zij ontvangen geen salaris zodat DWN Service ook geen loonheffingen verschuldigd is, aldus de visie van de Noorse Broeders. De opbrengsten van deze werkzaamheden zouden sinds 2009 voornamelijk terecht zijn gekomen in het conferentiecentrum Pagedal in Stadskanaal. Van 2005-2008 zou het meeste geld naar het conferentiecentrum Brunstad in Noorwegen zijn gegaan.

In 2009 was er in de landelijke media aandacht voor DWN Service. De FNV stelde dat het werk concurrentievervalsing in de hand zou kunnen werken. De FNV en verschillende politieke partijen hebben stappen ondernomen om deze kwestie op te helderen. Het TV-programma Netwerk van de NCRV besteedde in een uitzending aandacht aan dit onderwerp. DWN Service was het niet eens met de beschuldigingen en spande een kort geding aan tegen Netwerk en FNV Bondgenoten. DWN Service eiste een schadevergoeding wegens smaad, en een rectificatie van FNV en de NCRV (die Netwerk uitzendt). Dit kort geding werd door Netwerk en FNV gewonnen,[2][3] omdat de uitspraken in de uitzending van Netwerk onder de persvrijheid vallen.

DWN Service blijft doorgaan met werken op deze manier, zolang het volgens hen om een legale situatie gaat.[4] De FNV en verschillende politieke partijen willen een wetswijziging waardoor dit soort 'concurrentievervalsing' illegaal wordt. In april 2010 werd bekend dat verschillende grote bedrijven (zoals Gamma, Media Markt en Hema) die gebruik maakten van de diensten van DWN Service die samenwerking beëindigen.[5]

Op 16 juli 2014 [6] heeft de Raad van State de Inspectie SZW in het ongelijk gesteld. De inspectie is ten onrechte uitgegaan van een overtreding van de Wet op het minimumloon.

Ex-leden[bewerken]

Ook ex-leden hebben kritiek op de gang van zaken binnen de geloofsgemeenschap. Aan deze kritiek besteedde het programma Netwerk in januari 2010 aandacht.[7]
Auteur Ellen Heijmerikx heeft twee boeken geschreven die geïnspireerd zijn door haar jeugd bij de Noorse Broeders.
In het verleden is de geloofsgemeenschap diverse keren in het nieuws gekomen vanwege beschuldigingen van onder andere seksueel misbruik[8] en kindermishandeling.[9] De Noorse Broeders erkennen dat binnen hun gemeenschap lijfstraffen op kinderen, waarvoor zij de term tuchtiging gebruiken, zijn toegepast.[10] Volgens één van de voorgangers van de gemeenschap "is er vanuit Noorwegen ingegrepen en zijn de 'rotte appelen' uit de organisatie verwijderd".[10]

Externe links[bewerken]

Bronnen, noten en/of referenties