Christen-Democratisch en Vlaams

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Christen-Democratisch en Vlaams
(CD&V)
Christen-Democratisch en Vlaams Logo.svg
Algemene gegevens
Partijvoorzitter Wouter Beke
Vicepartijvoorzitter Cindy Franssen
Griet Smaers
Politiek secretaris Ludwig Caluwé
Actief in Flag of Flanders.svg Vlaanderen
Flag Belgium brussels.svg Brussel
Hoofdkantoor Wetstraat 89
1040 Brussel
Vlag van België België
Fractieleiders
Supranationaal:
Europees Parlement

Marianne Thyssen
Nationaal:
Senaat

Dirk Claes
Kamer Raf Terwingen
Regionaal:
Vlaams Parlement

Koen Van den Heuvel
Brussels Parlement Brigitte De Pauw
Mandaten
Europees Parlement (Nederlandstaligen)
(25 mei 2014)
Senaat (Nederlandstaligen)
(25 mei 2014)
Kamer (Nederlandstaligen)
(25 mei 2014)
Vlaams Parlement
(25 mei 2014)
Brussels Parlement (Nederlandstaligen)
(25 mei 2014)
Provincieraadsleden
(14 oktober 2012)
Gemeenteraadsleden
(14 oktober 2012)
Burgemeesters
(14 oktober 2012)
Ideologie / Geschiedenis
Richting Centrum
Ideologie Christendemocratie
Voormalige namen 1884: Kath. Partij
1921: Kath. Unie
1936: KB (KVV)
1945: CVP-PSC
1972: CVP
2001: CD&V
Verwante organisaties
Jongerenorganisatie JONGCD&V
Seniorenorganisatie CD&V-senioren
Vrouwenorganisatie Vrouw & Maatschappij
Internationale organisatie CDI
Europese fractie EVP-fractie
Europese organisatie EVP
Media
Ledenblad Ampersand
Website www.cdenv.be
Portaal  Portaalicoon   Politiek
België

Christen-Democratisch en Vlaams (afgekort als CD&V) is een Vlaamse, christendemocratische centrumpartij die met ongeveer 20% van de kiezers de tweede grootste partij van Vlaanderen is.

De CD&V is tevens de tweede grootste partij in het Vlaams Parlement . Het is de op twee na grootste partij in de Kamer van Volksvertegenwoordigers, na de N-VA en de PS. De partij zit in de Vlaamse, de federale en de Brusselse Hoofdstedelijke Regering, en behoort tot de meerderheid in alle Vlaamse provincies. In de federale regering levert ze met Pieter De Crem de eerste vicepremier. In zeven op de tien Vlaamse gemeenten zit CD&V in het bestuur; in 137 van de 308 gemeenten levert ze bovendien de burgemeester. Ook in de meeste Antwerpse districten behoort de CD&V tot de meerderheid.

De CD&V is de zusterpartij van het Franstalige cdH en de Duitstalige CSP.

Inhoud

Geschiedenis[bewerken]

Voorgeschiedenis in 19de-eeuws België[bewerken]

België ontstond uit het samengaan van liberalen en katholieken. In de loop van de negentiende eeuw werden de liberalen "la gauche" genoemd en de katholieken "la droite", of "le parti conservateur". Op het einde van de 19de eeuw zorgde de sociale kwestie voor een sociale bewustwording. Binnen de katholieke partij won de jonge generatie, de zogenaamde christendemocraten, aan invloed. Daardoor schoof de partij naar links op.[1][2] Tijdens het interbellum dweepte de katholieke partij nochtans met radicaal rechts. Na de Tweede Wereldoorlog werd de christendemocratie de overkoepelende term voor de katholieke partij. Zo werd de CVP een centrumpartij.

Katholieke Partij (1884-1921)[bewerken]

Nuvola single chevron right.svg zie Katholieke Partij (KP) vanaf 1884 tot en met 1921

Katholieke Unie (1921-1936)[bewerken]

Nuvola single chevron right.svg zie Katholieke Unie (KP) vanaf 1921 tot en met 1936

Katholieke Blok (1936-1945)[bewerken]

Nuvola single chevron right.svg zie Katholieke Blok (KP) en Katholieke Vlaamse Volkspartij (KVV) voor de periode 1936 tot en met 1945.

CVP-PSC[bewerken]

Oprichting na Tweede Wereldoorlog[bewerken]

De Christelijke Volkspartij (afgekort als CVP) werd opgericht op 18-19 augustus 1945 onder voorzitterschap van August de Schryver en was de opvolger van de Katholieke Partij. Bij de verkiezingen van 1946 was de CVP meteen de grootste partij. In de eerste jaren na de oorlog beroerde de koningskwestie de maatschappij en politiek. Vanaf maart 1947 tot aan de verkiezingen van 13 juni 1999 nam de CVP vrijwel onafgebroken deel aan de regering, met uitzondering van de periode 1954-1958 toen een coalitie van socialisten en liberalen onder leiding van Achiel Van Acker aan de macht was.

In 1950 behaalde de partij de absolute meerderheid in Kamer én Senaat - de laatste keer dat een partij die in beide Kamers kon behalen. Van 1950 tot 1954 vormde de CVP homogene regeringen. Na vier jaar paars van 1954 tot 1958 haalt de CVP opnieuw de absolute meerderheid in de Senaat - in de Kamer haalt ze die nét niet. Daarop volgt de laatste homogene regering in de Belgische geschiedenis, die echter reeds na vier maanden valt. Tot aan de verkiezingen van 1961 werd dan met de liberalen bestuurd. De Eenheidswet en het grote protest bezorgen de CVP een lagere verkiezingsscore in 1961.

De jaren vijftig staan in het teken van de schoolstrijd. De CVP verdedigt de belangen van de vrije (vaak katholieke) scholen en wil ze financieel ondersteunen. In 1958 komt onder leiding van Gaston Eyskens het schoolpact.

Van unitaire partij naar splitsing[bewerken]

Als gevolg van de taalstrijd en meer bepaald de strijd om de totale vernederlandsing van de Leuvense universiteit in de jaren zestig, werd de unitaire partij in 1972 opgesplitst in een Vlaamse en een Franstalige partij, de laatste onder de naam PSC (Parti Social Chrétien, sinds mei 2002 omgevormd tot cdH, Centre démocrate humaniste).

CVP[bewerken]

De CVP-staat[bewerken]

Eind jaren 60 komt er binnen de CVP een nieuwe generatie aan de macht. Wilfried Martens als partijvoorzitter, maar vooral de populaire Leo Tindemans zorgen ervoor dat de CVP de grootste partij van het land blijft. In de jaren 70 gaat de meeste aandacht uit naar de staatshervorming. Tussen 1977 en 1981 zijn er 8 verschillende regeringen onder leiding van Tindemans, Martens, Vanden Boeynants en Mark Eyskens. Tijdens de verkiezingen van november 1981 lijdt de CVP een zeer zware nederlaag. In de jaren 80 zorgt de kwestie-Voeren en de plaatsing van Amerikaanse kruisraketten op Belgisch grondgebied voor beroering. De meningen over dit laatste zijn verdeeld, ook binnen de CVP. Bij de verkiezingen van 1985 herstelt de CVP, maar bij de verkiezingen van 1987 scoort ze bijna even slecht als in 1981.

In 1990 wordt de abortuswet tegen de wil van de CVP goedgekeurd. Begin oktober 1991 valt de regering na een bijzonder hevige communautaire confrontatie over de uitvoer van wapens naar het Midden-Oosten. Bij de daaropvolgende verkiezingen van november 1991 lijden de regeringspartijen een zware nederlaag, net als de Volksunie; de winst gaat vooral naar het Vlaams Blok, waardoor deze verkiezingsdag bekend werd als ‘zwarte zondag’. De toenmalige premier Wilfried Martens werd na deze verkiezingen vervangen als eerste minister door Jean-Luc Dehaene. Martens, die in 1990 voorzitter was geworden van de Europese Volkspartij, bleef in deze hoedanigheid wel politiek actief tot aan zijn dood in 2013.

Periode Dehaene[bewerken]

In 1991 wordt Jean-Luc Dehaene premier. Onder zijn bewind wordt België een echte federale staat met het Sint-Michielsakkoord (1992-1993). In de jaren 90 moet er flink worden bespaard om de Maastrichtnorm te halen om in de eurozone te stappen.

De verkiezingen van 13 juni 1999[bewerken]

Een gestage electorale achteruitgang van de CVP sinds de jaren 80 en vooral een voedselschandaal dat in mei 1999 uitbrak, de zogenaamde dioxinecrisis, leidden bij de nationale en deelstaatverkiezingen van 13 juni 1999 tot een historische nederlaag voor CVP. Dehaene verliet daarop de nationale politiek, ondanks een groot aantal voorkeurstemmen. De CVP bleef weliswaar de grootste fractie in het Vlaamse parlement, maar moest in het federale parlement de VLD laten voorgaan. Bij de regeringsvorming belandde de CVP voor het eerst in veertig jaar in de oppositie, zowel op federaal als op Vlaams bestuursniveau. De coalitie zonder de CVP bestond uit drie partijen: liberalen, socialisten en groenen (de zogenaamde paars-groene coalitie van het kabinet Verhofstadt I). In de Vlaamse Regering kwam daar nog VU-ID bij.

CD&V[bewerken]

Op 9 oktober 1999 werd Stefaan De Clerck gekozen tot algemeen partijvoorzitter (als opvolger van Marc Van Peel) en startte een organisatorische en ideologische hervorming. Bijgevolg veranderde de partij in 2001 haar naam in CD&V.

Bij de gemeenteraadsverkiezingen van 2000 zette zich enig herstel in en eind 2007, gedurende de interim-regering-Verhofstadt III, kwam de partij voor het eerst sinds de naamsverandering terug in de federale regering na 8 jaar afwezigheid.

De federale verkiezingen van 18 mei 2003[bewerken]

De uitslag van de federale parlementsverkiezingen van 2003, waarin CD&V met de mediagenieke De Clerck als kandidaat premier naar de kiezer trok, was opnieuw teleurstellend. De Clerck nam ontslag als partijvoorzitter en werd vervangen door Yves Leterme, die voorheen fractieleider in de kamer was.

De Europese en Vlaamse verkiezingen van 13 juni 2004[bewerken]

Leterme stuurde aan op een kartel met de Nieuw-Vlaamse Alliantie onder leiding van Geert Bourgeois, maar aanvankelijk mislukte dit. Uiteindelijk werden de gesprekken hervat en op 14 februari 2004 werd een akkoord voor een kartel ondertekend, het zogenaamde Valentijnskartel of Vlaams Kartel.

Bij de verkiezingen van 2004 voor het Vlaamse Parlement haalde dit kartel een overwinning met zo'n 26% van de stemmen. Na korte maar moeilijke onderhandelingen onder leiding van Yves Leterme trad op 22 juli 2004 de regering Leterme I aan, die een coalitie is van het kartel CD&V/N-VA, het kartel sp.a/spirit en het kartel VLD/Vivant. Leterme werd als partijvoorzitter opgevolgd door Jo Vandeurzen.

Het kartel met N-VA hield op met bestaan op 30 november 2006 na de komst van Jean-Marie Dedecker naar de N-VA. CD&V kon zich niet verzoenen met deze beslissing, mede doordat Jan Renders van het ACW, die traditioneel een grote invloed heeft op de partij, de komst van Dedecker streng veroordeelde.[3] De N-VA besliste daarop Jean-Marie Dedecker niet te laten kandideren voor de federale verkiezingen in 2007, waarop hij de N-VA verliet. Het kartel tussen CD&V en N-VA werd hierop tijdelijk hersteld.

De gemeenteraadsververkiezingen van 8 oktober 2006[bewerken]

Vlaamse gemeenteraden - CD&V
raad Zetelverdeling
CD&V-burgemeesters
CD&V-schepenen
CD&V-verkozenen in de gemeenteraden
CD&V-verkozenen in de districtraden
CD&V-verkozenen in de OCMW-raden
Vlaamse provincieraden - kartel CD&V/N-VA
Provincie Perc. Stemmen Zetelverdeling
Antwerpen (provincie) Antwerpen 26,5% 291.716
Limburg (Belgische provincie) Limburg 32,11% 172.972
Oost-Vlaanderen Oost-Vlaanderen 27,35% 265.199
Vlaams-Brabant Vlaams-Brabant 29,35% 202.120
West-Vlaanderen West-Vlaanderen 37,64% 300.536

De federale verkiezingen van 10 juni 2007[bewerken]

Op 28 februari 2007 werd het boek "De mythe van het vrije ik. Pleidooi voor een menselijke vrijheid" van senator en huisideoloog Wouter Beke van de CD&V voorgesteld. Zijn boek geldt als de basis van het verkiezingsprogramma van deze partij, aldus partijvoorzitter Jo Vandeurzen. Daarin zullen waarden en normen een vooraanstaande plaats innemen. Het maakt ook komaf met het liberalisme met de boutade: "Liberalisme is een beschaafde vorm van recht van de sterkste". Men stelt ook dat men slechts vrij kan zijn in een samenleving als men niet naast elkaar leeft, maar in verbondenheid. Het individu met de grootste beschikkingsrechten heeft in een democratie pas een stem als hij kan terugvallen op een groep. Het verhaal is dan ook een pleidooi voor waarden en normen, voor respect en duidelijke structuren.

Medio maart 2007 raakte bekend dat Peter Leyman (45), voormalig gedelegeerd bestuurder Volvo Cars Gent, zich kandidaat stelt op de CD&V-kamerlijst voor de parlementsvierkiezingen. Hij geraakte verkozen doch zag enkele maanden later teleurgesteld af van zijn mandaat. De partij gaat naar de kiezer met de slogan "Samen werkt". De voorzitter stelt dat "de verkiezingen niet zozeer gaan over punctuele maatregelen dan wel over de vraag welk soort samenleving wij willen. Voor de CD&V is dat een samenleving die meer investeert in de kwaliteit van het leven met als ankerpunten, het gezin, het verenigingsleven en de zorgmaatschappij. De nadruk komt te liggen op het "wij", niet het "ik" is van tel.

De partij organiseerde vier "dagen van morgen" met als thema's:

  • het gezin
  • het vrijwilligerswerk
  • het sociaal-economisch beleid
  • het goed bestuur dicht bij de mensen

Thema: het gezin[bewerken]

Op de "eerste dag van morgen" die ging over het gezin stelde Inge Vervotte, Vlaams minister van Welzijn een aantal gezinsvriendelijke maatregelen voor:

  • optrekken bevallingsverlof van vijftien naar twintig weken
  • verhoging geboortepremie
  • flexibele moederschapsrust voor zelfstandigen
  • geen uitbreiding van het aantal zondagse koopdagen
  • instellen van een "levenslooprekening": een werknemer kan tot 10% van zijn loon sparen om later een periode van onbetaald verlof te financieren om later flexibeler verlof te kunnen nemen bv. voor de ouderzorg
  • optrekken koopkracht gezin met de verhoging van de kinderbijslag en deze welvaartsvast te maken en te indexeren
  • daarbuiten een groen vak op het belastingsformulier dat alle ecologische steunmaatregelen zichtbaar maakt

Bij de federale verkiezingen van 10 juni 2007 behaalde het kartel CD&V en N-VA nog een grote overwinning (rond 30%) en was alzo aan zet bij de vorming van een nieuwe regering. Yves Leterme behaalde daarbij bijna 800 000 voorkeurstemmen. Kris Peeters werd Vlaams-minister-president. Na drie pogingen en lange onderhandelingen waarbij zelfs de uittredende premier Guy Verhofstadt een overgangsregering moest vormen ging Leterme I eindelijk van start. Op 23 september 2008 hield het kartel op te bestaan. Het kartel slaagde er niet in haar verkiezingsbeloftes wat betreft onder meer de staatshervorming waar te maken, dat leidde tot onenigheid tussen de voormalige kartelpartners.

Regionale en Europese verkiezingen van 7 juni 2009[bewerken]

Nuvola single chevron right.svg zie Verkiezingen in België 2009

Bij de regionale verkiezingen van 7 juni 2009 behaalden de christendemocraten opnieuw een overwinning. In het Europees Parlement bleven ze onder leiding van oud-premier Jean-Luc Dehaene de grootste partij van het land en behielden ze hun drie zetels. Ook in het Brussels Hoofdstedelijk Parlement behielden ze hun drie zetels. In het Vlaams Parlement wonnen ze twee zetels en werd de CD&V de grootste partij met een voorsprong van meer dan zeven procent op eerste achtervolger Vlaams Belang.

Na de verkiezingen vormden CD&V, sp.a en N-VA een nieuwe Vlaamse regering onder leiding van CD&V'er Kris Peeters, de regering-Peeters II. In Brussel vormden Open Vld, CD&V en Groen! langs Nederlandstalige kant en PS, Ecolo en cdH langs Franstalige kant de regering-Picqué IV.

De federale verkiezingen van 13 juni 2010[bewerken]

Nuvola single chevron right.svg zie Belgische federale verkiezingen 2010

Bij de federale verkiezingen van 13 juni 2010, die in het teken stonden van het communautaire, behaalden de christendemocraten onder leiding van Marianne Thyssen slechts 17 zetels en 17,6 % in de Kamer; de laagste score ooit.

De CD&V stapte evenwel als grootste Vlaamse partij in de regering-Di Rupo. Langs Nederlandstalige kant was dat samen met sp.a en Open Vld, langs Franstalige kant kwamen daar nog PS, MR en cdH bij. CD&V levert met Pieter De Crem de eerste vicepremier. Deze regering realiseerde de splitsing van Brussel-Halle-Vilvoorde en de zesde staatshervorming.

De gemeenteraadsverkiezingen van 14 oktober 2012[bewerken]

Nuvola single chevron right.svg zie Belgische lokale verkiezingen 2012

Bij de lokale verkiezingen van 14 oktober 2012 bleef CD&V de grootste partij op gemeentelijk niveau. Ze slaagde er evenwel niet in om het kartelresultaat van 2006 te evenaren. Voor de provincieraad haalde de partij over heel Vlaanderen ruim 21%. In Limburg en West-Vlaanderen bleef CD&V de grootste partij; in de drie andere provincies was ze de tweede partij, telkens na de N-VA. CD&V bleef wel deel uitmaken van de meerderheid in alle Vlaamse provincies; op de provincie Antwerpen na telkens als grootste partij.

Overzicht uitslagen[bewerken]

Resultaten van de federale verkiezingen voor de Kamer van Volksvertegenwoordigers van 1971 tot heden. De uitslagen van 1971 tot 1999 zijn de resultaten van de CVP. Het resultaat van 2003 is van de CD&V, dat van 2007 van CD&V/N-VA. Vanaf 2010 zijn het opnieuw resultaten van de CD&V.

De grootste zes Vlaamse partijen en hun behaalde resultaten voor de Kamer van Volksvertegenwoordigers. Van 1978 tot en met 2014, uitgedrukt in procenten voor 'Het Rijk'.

Belgian general election, 2014 Belgian general election, 2010 Belgian general election, 2007 Belgian general election, 2003 Belgian general election, 1999 Belgian general election, 1995 Belgian general election, 1991 Belgian general election, 1987 Belgian general election, 1985 Belgian general election, 1981 Belgian general election, 1978 Belgian general election, 1977 Belgian general election, 1974 Belgian general election, 1971

Politiek gedachtegoed[bewerken]

Daar waar de Katholieke Partij in de 19de en begin 20e eeuw een conservatieve partij was, heeft de CVP zich na de Tweede Wereldoorlog sociaal-economisch als centrumpartij (volkspartij) geprofileerd, met evenwel behoudsgezinde stellingnames in levensbeschouwelijke en ethische vraagstukken. De partij wil brede bevolkingsgroepen vertegenwoordigen met als overkoepelende achtergrond de christelijke oorsprong (christendemocratie).

De huidige CD&V profileert zich als een christendemocratische waardenpartij, ideeënpartij en programpartij, zoals het ook in de statuten van de partij staat. Ze noemt zich ook een volkspartij “midden de mensen”. De grondslag van de CD&V is het personalisme, dat de unieke en onvervangbare waarde van elke mens benadrukt. De huidige generatie christendemocraten is sterk gekant tegen de toegenomen individualisering in de postindustriële maatschappij en pleit voor een warme, respectvolle samenleving. Als gezinspartij staan familie en gezin daarbij centraal, als hoeksteen van de samenleving.

Een ander centraal begrip in de christendemocratie is het rentmeesterschap, dat voorschrijft dat de huidige generatie niet alleen erfgenaam is van de wereld, maar ook erflater. Hiermee benadrukt de christendemocratie het belang van duurzame ontwikkeling.

De CD&V is een sterk pro-Europese partij en levert met Herman Van Rompuy de president van Europa. Voorts is er binnen de CD&V ook een stevige Vlaamse reflex; de partij benadrukt graag dat elke grote staatshervorming er op haar initiatief is gekomen.

Structuur[bewerken]

Voorzitters[bewerken]

Voorzitters CVP/PSC
Periode Voorzitter
1945 - 1949 August De Schryver
1949 - 1950 François-Xavier van der Straten-Waillet
1950 - 1961 Theo Lefèvre
1961 - 1966 Paul Vanden Boeynants
1966 - 1972 Robert Houben
Voorzitters afdeling CVP
1961 - 1963 Jos De Saeger
1963 - 1972 Robert Vandekerckhove
  • In 1961 werd het algemeen bestuur van CVP-PSC onderverdeeld in een Vlaamse vleugel en een Waalse vleugel.
Voorzitters CVP
Periode Voorzitter
1972 - 1979 Wilfried Martens
1979 - 1981 Leo Tindemans
1981 - 1988 Frank Swaelen
1988 - 1993 Herman Van Rompuy
1993 - 1996 Johan Van Hecke
1996 - 1999 Marc Van Peel
1999 - 2001 Stefaan De Clerck
Voorzitters CD&V
Periode Voorzitter
2001 - 2003 Stefaan De Clerck
2003 - 2004 Yves Leterme
2004 - 2007 Jo Vandeurzen
2007 - 2008 Etienne Schouppe (ad interim)
2008
Wouter Beke (ad interim)
2008 - 2010 Marianne Thyssen
2010 - heden Wouter Beke

Zusterpartijen[bewerken]

In België zijn het Franstalige cdH en de Duitstalige CSP de christendemocratische zusterpartijen van de CD&V. In het Europees Parlement behoort de CD&V tot de Europese Volkspartij. Grote democratische zusterpartijen zijn er ook in Nederland (CDA, Christendemocratisch Appel) en Duitsland (CDU, Christlich Demokratische Union). In landen met sterke socialistische partijen (bijvoorbeeld Zweden) of sterke conservatieve partijen (bijvoorbeeld Frankrijk) is de betekenis van christendemocratische partijen gering (bijvoorbeeld de Kristdemokraterna in Zweden) of onbestaande.

Sommige andere EVP-leden zoals Fidesz in Hongarije en Forza Italia in Italië sluiten veel minder aan bij het CD&V-gedachtegoed.

Standen en strekkingen[bewerken]

De oude Katholieke Partij was geen ledenpartij, maar een samengaan van drie standen: het Algemeen Christelijk Werknemersverbond (ACW), een middenstandsvleugel (thans de Unie van Zelfstandige Ondernemers of UNIZO) en een kleine maar invloedrijke landbouwvleugel (de Boerenbond). Bij de oprichting van de Christelijke Volkspartij werden de standen afgeschaft en koos men voor een ledenpartij. In de praktijk bleven de standen belangrijk, en hoewel de invloed van die groeperingen sinds de voorbije decennia steeds teruggedrongen is, vormen zij nog steeds de belangrijkste basis voor de partij. Toch is er altijd een belangrijke groep standelozen geweest.

Hoewel de CD&V zich profileert als een centrumpartij, spreekt men vaak over een centrumrechtse en conservatieve vleugel enerzijds en anderzijds een centrumlinkse vleugel. De eerste groep wordt grotendeels vertegenwoordigd door personen als Herman Van Rompuy en zijn broer, Eric Van Rompuy, Hugo Vandenberghe en Pieter De Crem; wat deze conservatieve vleugel gemeen heeft is om de nadruk te leggen op ethische thema's, een respectvolle en plichtsbewuste samenleving, een sterke nadruk op de Vlaamse regio met eventueel centrumrechtse posities op socio-economische vraagstukken. De linkse vleugel bestaat uit mensen van het ACW, zoals vakbondslid Greta D'Hondt, Brigitte De Pauw van Familiehulp en Luc Goutry van de Christelijke Mutualiteit. Over het algemeen legt deze groep de nadruk op de centristische positie op het socio-economische en de concepten van solidariteit en rechtvaardigheid binnen de christendemocratie.

Politieke mandaten[bewerken]

Verleden[bewerken]

Overzicht Federale Regeringsdeelnames[bewerken]

Regering Premier Partijen Van Tot
Spaak II Paul-Henri Spaak BSP-PSB, CVP/PSC 13 maart 1946 31 maart 1946
Spaak III Paul-Henri Spaak BSP-PSB, CVP/PSC 20 maart 1947 27 nov. 1948
Spaak IV Paul-Henri Spaak BSP-PSB, CVP/PSC 27 nov. 1948 11 aug. 1949
G. Eyskens I Gaston Eyskens CVP/PSC, Liberalen 11 aug. 1949 8 juni 1950
Duvieusart I Jean Duvieusart PSC/CVP 8 juni 1950 16 aug. 1950
Pholien I Joseph Pholien PSC/CVP 16 aug. 1950 15 jan. 1952
Van Houtte I Jean van Houtte CVP/PSC 15 jan. 1952 23 april 1954
G. Eyskens II Gaston Eyskens CVP/PSC 26 juni 1958 6 nov. 1958
G. Eyskens III Gaston Eyskens CVP/PSC, Liberalen 6 nov. 1958 3 sept. 1960
G. Eyskens IV Gaston Eyskens CVP/PSC, Liberalen 3 sept. 1960 25 april 1961
Lefèvre I Théo Lefèvre CVP/PSC, BSP-PSB 25 april 1961 28 juli 1965
Harmel I Pierre Harmel PSC/CVP, BSP-PSB 28 juli 1965 19 maart 1966
Vanden Boeynants I Paul Vanden Boeynants CVP/PSC, PVV/PLP 19 maart 1966 17 juni 1968
G. Eyskens V Gaston Eyskens CVP/PSC, BSP-PSB 17 juni 1968 20 jan. 1972
G. Eyskens VI Gaston Eyskens CVP/PSC, BSP-PSB 20 jan. 1972 26 jan. 1973
Leburton I Edmond Leburton BSP-PSB, CVP/PSC, PVV/PLP 26 jan. 1973 23 okt. 1973
Leburton II Edmond Leburton BSP-PSB, CVP/PSC, PVV/PLP 23 okt. 1973 25 april 1974
Tindemans I Leo Tindemans CVP/PSC, PVV/PLP 25 april 1974 3 juni 1977
Tindemans II Leo Tindemans CVP/PSC, BSP-PSB, VU/FDF 3 juni 1977 20 okt. 1978
Vanden Boeynants II Paul Vanden Boeynants CVP/PSC, BSP-PSB, VU/FDF 20 okt. 1978 3 april 1979
Martens I Wilfried Martens CVP/PSC, SP/PS, FDF 3 april 1979 23 januari 1980
Martens II Wilfried Martens CVP/PSC, SP/PS 23 januari 1980 18 mei 1980
Martens III Wilfried Martens CVP/PSC, SP/PS, PVV/PRL 18 mei 1980 22 okt. 1980
Martens IV Wilfried Martens CVP/PSC, SP/PS 22 okt. 1980 6 april 1981
M. Eyskens I Mark Eyskens CVP/PSC, SP/PS 6 april 1981 17 dec. 1981
Martens V Wilfried Martens CVP/PSC, PVV/PRL 17 dec. 1981 28 nov. 1985
Martens VI Wilfried Martens CVP/PSC, PVV/PRL 28 nov. 1985 21 okt. 1987
Martens VII Wilfried Martens CVP/PSC, PVV/PRL 21 okt. 1987 9 mei 1988
Martens VIII Wilfried Martens CVP/PSC, SP/PS, VU 9 mei 1988 29 sept. 1991
Martens IX Wilfried Martens CVP/PSC, SP/PS 29 sept. 1991 7 maart 1992
Dehaene I Jean-Luc Dehaene CVP/PSC, SP/PS 7 maart 1992 23 juni 1995
Dehaene II Jean-Luc Dehaene CVP/PSC, SP/PS 23 juni 1995 12 juli 1999
Verhofstadt III Guy Verhofstadt CD&V/cdH, Open Vld/MR, PS 21 december 2007 20 maart 2008
Leterme I Yves Leterme CD&V/cdH, Open Vld/MR, PS 20 maart 2008 30 december 2008
Van Rompuy I Herman Van Rompuy CD&V/cdH, Open Vld/MR, PS 30 december 2008 25 november 2009
Leterme II Yves Leterme CD&V/cdH, Open Vld/MR, PS 25 november 2009 6 december 2011
Di Rupo Elio Di Rupo CD&V/cdH, Open Vld/MR, PS/sp.a 6 december 2011

Overzicht Vlaamse Regeringsdeelnames[bewerken]

Regering Minister-president Partijen Periode
Regering-Geens I Gaston Geens CVP, SP, PVV, VU 1981-1985
Regering-Geens II Gaston Geens CVP, PVV 1985-1988
Regering-Geens III Gaston Geens CVP, PVV 1988
Regering-Geens IV Gaston Geens CVP, SP, PVV, VU 1988-1992
Regering-Van den Brande I Luc Van den Brande CVP, SP 1992
Regering-Van den Brande II Luc Van den Brande CVP, SP, VU 1992
Regering-Van den Brande III Luc Van den Brande CVP, SP, VU 1992-1995
Regering-Van den Brande IV Luc Van den Brande CVP, SP 1995-1999
Regering-Leterme I Yves Leterme CD&V-N-VA, sp.a-Spirit, VLD-Vivant 2004-2007
CD&V-N-VA, sp.a-Spirit, Open Vld
Regering-Peeters I Kris Peeters CD&V-N-VA, sp.a-Spirit, Open Vld 2007-2009
CD&V, sp.a-Spirit, Open Vld
CD&V, sp.a, Open Vld
Regering-Peeters II Kris Peeters CD&V, sp.a, N-VA 2009-2014
Regering-Bourgeois I Geert Bourgeois N-VA, CD&V, Open Vld 2014-heden

Gewezen Ministers[bewerken]

1944-1971[bewerken]

Minister en staatssecretaris van de unitaire CVP/PSC partij waren:


1971 - 1999[bewerken]

Ministers en staatssecretarissen van de onafhankelijke CVP waren:


2007 - heden[bewerken]

Minister en staatssecretaris van de CD&V waren en zijn:


Heden[bewerken]

Supranationaal niveau[bewerken]

Bij de verkiezingen voor het Europees Parlement op 25 mei 2014 behaalde CD&V 20,0 % van de stemmen in het Nederlandse kiescollege, oftewel 12,6 % van de stemmen voor het hele Rijk. Dat leverde 2 van de 12 Nederlandstalige verkozenen op, oftewel 2 van de 21 Belgische verkozenen. Daarmee was CD&V de derde partij van België, na N-VA en Open Vld.

Sinds 2009 is de Vlaamse christendemocraat Herman Van Rompuy de voorzitter van de Europese Raad.

Uitvoerende macht[bewerken]
Europese Raad
Functie Naam
Voorzitter van de Europese Raad Herman Van Rompuy at the 37th G8 Summit in Deauville 030.jpg Herman Van Rompuy
Wetgevende macht[bewerken]


Nuvola single chevron right.svg Zie Europese Parlementsverkiezingen 2014 in België voor het hoofdartikel over dit onderwerp.

Federaal niveau[bewerken]

Bij de verkiezingen voor het federale parlement in België op 25 mei 2014 behaalde CD&V bij de Kamerverkiezingen 11,6 % van de stemmen voor het Rijk, wat gelijk is aan 18,6 % van de Nederlandstalige stemmen. Daarmee is CD&V de derde partij van het land, na de N-VA en de PS. Dit leverde CD&V 18 van de 150 Kamerzetels op, oftewel 18 van de 87 Nederlandstalige zetels.

In de Senaat werd CD&V de derde partij, na de N-VA en de PS. CD&V is in de Senaat vertegenwoordigd met 8 van de 60 zetels op, ofwel 8 van de 35 Nederlandstalige zetels.

Tot op heden is er nog geen nieuwe regering gevormd na de verkiezingen van 2014. Ondertussen blijft de in 2011 gevormde regering-Di Rupo in functie. CD&V levert twee ministers en twee staatssecretarissen in deze regering.

Uitvoerende macht[bewerken]
Federale regering Di Rupo
Functie Naam Bevoegdheid
Vicepremier Pieter De Crem - official portret.jpg Pieter De Crem Defensie
Minister Minister Geens.jpg Koen Geens Financiën
Staatssecretaris Hendrik Bogaert Ambtenarenzaken en Modernisering van de Openbare Diensten
Staatssecretaris Servais Verherstraeten Staatshervorming, Regie der Gebouwen en Duurzame Ontwikkeling
Wetgevende macht[bewerken]
Kamer van Volksvertegenwoordigers[bewerken]


Senaat[bewerken]

De samenstelling van de nieuwe Senaat is nog niet bekend.

Nuvola single chevron right.svg Zie Belgische federale verkiezingen 2014 voor het hoofdartikel over dit onderwerp.

Regionaal niveau[bewerken]

Bij de verkiezingen van 25 mei 2014 werd CD&V met 20,5 % de tweede partij van Vlaanderen, na de N-VA. Dat leverde 27 van de 124 zetels van het Vlaams Parlement op. Aangezien er na deze verkiezingen nog geen nieuwe regering is gevormd, behoort CD&V momenteel nog altijd tot de regering-Peeters II, bestaande uit CD&V, sp.a en N-VA. Hierin levert ze met CD&V’er Kris Peeters de minister-president. Daarnaast levert ze ook nog drie ministers in deze regering.

Bij de verkiezingen voor het Brussels Hoofdstedelijk Parlement op dezelfde dag behaalde CD&V 11,4 % van de Nederlandstalige stemmen. Daarmee was CD&V de vijfde Nederlandstalige partij, na Open Vld, sp.a, Groen en N-VA.

CD&V behaalde 2 van de 17 zetels van de Nederlandse taalgroep, ofwel 2 van de 89 zetels van het volledige Brusselse Hoofdstedelijke Parlement. Aangezien er na deze verkiezingen nog geen nieuwe regering is gevormd, behoort CD&V momenteel nog altijd tot de regering-Vervoort, bestaande uit PS, Ecolo, CDH, Open Vld, CD&V en Groen. Hierin levert ze één minister.

Uitvoerende macht[bewerken]
Vlaamse regering Peeters II
Functie Naam Bevoegdheid
Minister-president Kris Peeters2.png Kris Peeters Economie, Buitenlands Beleid, Landbouw en Plattelandsbeleid
Minister Hilde Crevits.jpg Hilde Crevits Mobiliteit en Openbare Werken
Minister Jo Vandeurzen ACV.jpg Jo Vandeurzen Welzijn, Volksgezondheid en Gezin
Minister Joke Schauvliege at Werktuigendagen 2009 b.jpg Joke Schauvliege Leefmilieu, Natuur en Cultuur (Roerend Erfgoed)
Brusselse Hoofdstedelijke Regering Vervoort
Functie Naam Bevoegdheid
Minister Brigitte Grouwels Openbare Werken, Vervoer, Haven van Brussel en Informaticabeleid
Wetgevende macht[bewerken]
Vlaams Parlement[bewerken]


Brussels Hoofdstedelijk Parlement[bewerken]


Nuvola single chevron right.svg Zie Vlaamse verkiezingen 2014 en Brusselse gewestverkiezingen 2014 voor de hoofdartikels over dit onderwerp.

Provinciaal niveau[bewerken]

Bij de provincieraadsverkiezingen op 14 oktober 2012 behaalde CD&V in de vijf Vlaamse provincies 21,4 % van de stemmen, goed voor 82 van de 351 provincieraadszetels. Daarmee was CD&V de tweede partij van Vlaanderen, na N-VA. In Limburg en West-Vlaanderen werd CD&V de grootste partij. In Antwerpen, Oost-Vlaanderen en Vlaams-Brabant werd CD&V de tweede grootste partij, telkens na de N-VA.

Na de verkiezingen kwam CD&V in alle vijf provincies in de meerderheid: in Limburg, Oost-Vlaanderen, Vlaams-Brabant en West-Vlaanderen als grootste partij, in de provincie Antwerpen als de tweede partij.

Vlaamse provincieraden
Provincie Perc. Stemmen Zetelverdeling
Antwerpen (provincie) Antwerpen 16,8 % 185.239
Limburg (Belgische provincie) Limburg 27,5 % 148.731
Oost-Vlaanderen Oost-Vlaanderen 19,8 % 191.284
Vlaams-Brabant Vlaams-Brabant 19,5 % 133.795
West-Vlaanderen West-Vlaanderen 27,6 % 218.204
Nuvola single chevron right.svg Zie ook de hoofdartikels Belgische lokale verkiezingen 2012
Antwerpen[bewerken]

Bij de provincieraadsverkiezingen van 2012 behaalde CD&V 16,8 % van de stemmen in de provincie Antwerpen, goed voor 13 van de 72 zetels. Daarmee is CD&V de tweede partij van de provincie, na de N-VA. Na de verkiezingen werd een coalitie gevormd tussen N-VA, CD&V en sp.a.

In de Antwerpse deputatie levert CD&V de tweede gedeputeerde Ludwig Caluwé en de vijfde gedeputeerde Peter Bellens.


Limburg[bewerken]

Bij de provincieraadsverkiezingen van 2012 behaalde CD&V 27,5 % van de stemmen in de provincie Limburg, goed voor 18 van de 63 zetels. Daarmee is CD&V de grootste partij van de provincie. Na de verkiezingen werd een coalitie gevormd tussen CD&V, sp.a-Groen en Open Vld.

In de Limburgse deputatie levert CD&V de eerste gedeputeerde Marc Vandeput, de vierde gedeputeerde Frank Smeets en de zesde gedeputeerde Inge Moors.


Oost-Vlaanderen[bewerken]

Bij de provincieraadsverkiezingen van 2012 behaalde CD&V 19,8 % van de stemmen in de provincie Oost-Vlaanderen, goed voor 15 van de 72 zetels. Daarmee is CD&V de tweede partij van de provincie, na de N-VA. Na de verkiezingen werd een coalitie gevormd tussen CD&V, Open Vld en sp.a.

In de Oost-Vlaamse deputatie levert CD&V de eerste gedeputeerde Alexander Vercamer, de vierde gedeputeerde Jozef Dauwe en de zesde gedeputeerde Eddy Couckuyt.


Vlaams-Brabant[bewerken]

Bij de provincieraadsverkiezingen van 2012 behaalde CD&V 19,5 % van de stemmen in de provincie Vlaams-Brabant, goed voor 15 van de 72 zetels. Daarmee is CD&V de tweede partij van de provincie, na de N-VA. Na de verkiezingen werd een coalitie gevormd tussen CD&V, Open Vld, sp.a en Groen.

In de Vlaams-Brabantse deputatie levert CD&V de eerste gedeputeerde Monique Swinnen en de vierde gedeputeerde Tom Dehaene. Ook de voorzitter van de provincieraad is met An Hermans een CD&V’er.


West-Vlaanderen[bewerken]

Bij de provincieraadsverkiezingen van 2012 behaalde CD&V 27,6 % van de stemmen in de provincie West-Vlaanderen, goed voor 21 van de 72 zetels. Daarmee is CD&V de grootste partij van de provincie. Na de verkiezingen werd een coalitie gevormd tussen CD&V, sp.a en Open Vld.

In de West-Vlaamse deputatie levert CD&V de eerste gedeputeerde Guide Decorte, de vierde gedeputeerde Bart Naeyaert en de vijfde gedeputeerde Jean-Emmanuel de Bethune. Ook de voorzitter van de provincieraad is met Eliane Spincemaille een CD&V’er.


Gemeentelijk niveau[bewerken]

De laatste gemeenteraadsverkiezingen in België dateren van 14 oktober 2012. De partij behaalde hierbij gemiddeld 28 % van de stemmen. 2379 van de 7646 gemeenteraadszetels gingen naar CD&V, ofwel 31,1 % van de zetels. CD&V werd de grootste partij in 138 van de 308 Vlaamse gemeenten en behaalde de absolute meerderheid in 52 gemeenten.

Haar hoogste score haalde CD&V in Herne met 76,8 %, haar laagste score was in Mortsel met 7,8 %.

Externe links[bewerken]

Bronnen, noten en/of referenties
  1. KUleuven.be
  2. KUleuven.be
  3. CD&V blaast het kartel met de N-VA op, vrtnieuws.net, 30 november 2006