Christmaseiland

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Zie het artikel Voor het Kiribatische atol, zie Kiritimati.
Christmaseiland
聖誕島
Territorium van Australië
Flag of Christmas Island.svg EscudoIslasNavidad.PNG
(Details)
Locatie Christmaseiland
Geografie
Hoofdstad Flying Fish Cove ("The Settlement")
Oppervlakte 135 km²
 % water 0
Bevolking
Inwoners 1402
Bevolkingsdichtheid 11,1 inw./km²
Talen Engels (officieus ook Chinees en Maleis)
Overig
Munteenheid Australische dollar
Volkslied Advance Australia Fair
Tijdzone UTC +7
Feestdag 26 januari
Telefoon 61 8
Topleveldomein .cx
ISO 3166 CXR
Christmaseiland
Naam (taalvarianten)
Traditioneel 聖誕島
Vereenvoudigd 圣诞岛
Jyutping (Standaardkantonees) sing3 daan3 dou2
Standaardkantonees [sɪŋ daːn dou]

Christmaseiland of Kersteiland (Engels: Christmas Island of Territory of Christmas Island) is een eiland in de Indische Oceaan 350 km ten zuiden van Java. Er wonen meer dan 1400 mensen (2009) waarvan de grote meerderheid van Chinese afkomst is.

Politiek[bewerken]

Het eiland behoort tot het Gemenebest van Australië. Sinds 1 juli 1992 zijn op Christmaseiland de wetten van West-Australië van kracht. Het lokale bestuur berust bij de Shire of Christmas Island.

Geschiedenis[bewerken]

Kapitein William Mynors van de Royal Mary, een schip van de Britse Oostindië Compagnie, gaf het eiland zijn naam toen hij er langs zeilde op kerstdag 1643. Het eiland stond op Engelse en Nederlandse zeekaarten sinds het begin van de zeventiende eeuw, maar niet eerder dan in 1666 werd een kaart gepubliceerd door de Nederlandse cartograaf Pieter Goos waarop het eiland met een naam vermeld stond. Goos schreef er de naam "Mony" bij; de betekenis en herkomst hiervan zijn onduidelijk.

Bij de eerste bezoekers van het eiland was de Engelse piraat en ontdekkingsreiziger William Dampier, aan boord van de Engelse kaper Cygnet, die hier op verkenning ging in maart 1688. Dampier deed hiervan verslag in zijn boek Voyages. Hij trof het onbewoond aan. Dampier was onderweg van de Cocoseilanden naar Nieuw Holland (tegenwoordig Australië). Zijn schip was van koers geraakt in oostelijke richting en hij bereikte 28 dagen na vertrek Christmaseiland. Twee van zijn bemanningsleden waren de eerste westerlingen die voet zetten op Christmaseiland.

De volgende bezoeker was kapitein Daniel Beeckman, die dit beschreef in zijn boek A Voyage to and from the Islands of Borneo in the East-Indies uit 1718.

De eerste poging om het eiland te verkennen was in 1857 door de bemanning van het schip Amethyst. Zij probeerden het hoogste punt van het eiland te bereiken, maar vonden geen landingsplaats vanwege de hoge kliffen.

Bij de oceanografische Challenger-expeditie van 1872 tot 1877 verzamelde John Murray op dit eiland mineralen. In 1887 vond kapitein-ter-zee John Maclear van het Britse marineschip HMS Flying Fish een ankerplaats in de baai, die hij naar zijn schip Flying Fish Cove noemde. Hij ging met een groep aan land en verzamelde een kleine maar interessante verzameling van flora en fauna. Het jaar erop bezocht kapitein-ter-zee Pelham Aldrich van het Britse marineschip HMS Egeria het eiland 10 dagen met bioloog J.J. Lister, die een grotere verzameling biologische en mineralogische specimens aanlegde. De stenen werden aan John Murruy voor onderzoek gegeven. Ontdekt werd dat vele daarvan bijna geheel bestonden uit puur calciumpyrofosfaat. Deze ontdekking leidde er toe dat het eiland op 6 juni 1888 door de Britten werd geannexeerd.

Spoedig daarop werd een kleine nederzetting gevestigd in de Flying Fish Cove door G. Clunies Ross, die tevens eigenaar was van de Cocoseilanden (ongeveer 900 kilometer ten zuidwesten), om timmerhout en andere grondstoffen te halen voor de groeiende industrie op dat laatste eiland.

De fosfaatwinning begon in de jaren 90 van de negentiende eeuw met koelies afkomstig uit Singapore, Maleisië en China. John Davis Murray, een net aan de Purdue-universiteit afgestudeerde ingenieur, werd hiervan voor de Phosphate Mining and Shipping Company opzichter. Zijn bijnaam werd "King of Christmas Island". In 1910 trouwde hij en vestigde hij zich in Londen.

Het eiland werd gezamenlijk door afgevaardigden van British Phosphate en ambtenaren van het van Britse ministerie van koloniën bestuurd, de laatsten vanuit de Straits Settlements, later vanuit de kroonkolonie Singapore.

Op 31 maart 1942 werd Christmaseiland bezet door Japan. Meer dan 60% van de eilandbevolking werd afgevoerd naar gevangenkampen bij Soerabaja. Het duurde tot oktober 1945 voor HMS Rother het eiland bevrijdde.

In 1957 werd Christmaseiland aan Australië overgedragen.

Bevolking[bewerken]

In 2009 woonden er naar schatting 1402 mensen op het eiland. Het Australian Bureau of Statistics rapporteerde een populatie van 1508 in 2001.

De etnische samenstelling bestaat uit 70% overzeese Chinezen (grotendeels Kantoneessprekend), 20% Europeanen en 10% Maleisiërs. Godsdiensten op het eiland zijn het boeddhisme (75%), christendom (12%), islam (10%) en andere (3%). Engels is de officiële taal, maar er wordt ook Kantonees en Maleis gesproken. Engels en Kantonees zijn de lingua franca.

Fauna[bewerken]

Het eiland is vooral bekend door de grote hoeveelheid rode krabben (Gecarcoidea natalis) die er leven. De jaarlijkse trek van deze krabben is in vele natuurdocumentaires vastgelegd. Er komt of kwam een aantal endemische zoogdieren voor: de ratten Rattus nativitatis en Rattus macleari en de spitsmuis Crocidura trichura. Er zijn ook endemische ondersoorten van de vleermuizen Pteropus melanotus en Pipistrellus tenuis.

Externe link[bewerken]