Christmaseiland

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Nuvola single chevron right.svg Voor het Kiribatische atol, zie Kiritimati.
Christmas Island
聖誕島
Territorium van Australië
Flag of Christmas Island.svg EscudoIslasNavidad.PNG
(Details)
Locatie Christmaseiland
Geografie
Hoofdstad Flying Fish Cove ("The Settlement")
Oppervlakte 135 km²
 % water 0
Bevolking
Inwoners 1.402
Bevolkingsdichtheid 11,1 inw./km²
Talen Engels (officieus ook Chinees en Maleis)
Overig
Munteenheid Australische dollar
Volkslied Advance Australia Fair
Tijdzone UTC +7
Feestdag 26 januari
Telefoon 61 8
Topleveldomein .cx
ISO 3166 CXR
Christmaseiland
Naam (taalvarianten)
Traditioneel 聖誕島
Vereenvoudigd 圣诞岛
Jyutping (Standaardkantonees) sing3 daan3 dou2
Standaardkantonees [sɪŋ daːn dou]

Christmaseiland of Kersteiland (Engels: Christmas Island of Territory of Christmas Island) is een eiland in de Indische Oceaan 350 km ten zuiden van Java. Er wonen meer dan 1400 mensen (2009) waarvan de grote meerderheid van Chinese afkomst is.

Politiek[bewerken]

Het eiland behoort tot het Gemenebest van Australië. Sinds 1 juli 1992 zijn op Christmaseiland de wetten van West-Australië van kracht, en is het lokale bestuur ondergebracht bij de Shire of Christmas Island.

Geschiedenis[bewerken]

Kapitein William Mynors van de "Koninklijke Mary", een schip van de Engelse Oost-Indische Compagnie, gaf het eiland deze naam toen hij langszeilde op Kerstdag 1643. Het eiland stond al wel op Engelse en Nederlandse zeekaarten sinds het begin van de zeventiende eeuw, maar niet eerder dan in 1666 werd een kaart gepubliceerd door de Nederlandse cartograaf Pieter Goos waarop het eiland met een naam vermeld stond. Goos schreef daar de naam "Mony" bij, maar de betekenis en herkomst hiervan is onduidelijk. Tot de eerste bezoekers aan het eiland behoort de Engelse stuurman William Dampier, aan boord van het Engelse schip de Cygnet, die hier op verkenning ging in maart 1688. Dampier deed later hiervan verslag in zijn boek "Voyages". Hij vond het onbewoond. Dampier was toentertijd onderweg van de Cocoseilanden naar Nieuw Holland (tegenwoordig Australië). Zijn schip was van koers geraakt in oostelijke richting en hij kwam 28 dagen later aan op Christmaseiland. Dampier landde op de westkust. Twee van zijn bemanningsleden waren de eerste mensen die officieel voet zetten op Christmaseiland. De volgende bezoeker was Daniel Beekman, die dit beschreef in zijn boek uit 1718 genaamd Een reis van en naar de eilanden van Borneo in Nederlands-Indië.

De eerste poging om het eiland te exploiteren was in 1857 door de bemanning van het schip de Amethyst. Zij probeerden de hoogste punt van het eiland te bereiken, vonden geen landingsplaats vanwege de hoge kliffen. In de jaren 1872–76 was er de Challenger-expeditie naar Indië, waarbij Dr. John Murray op dit eiland intensieve onderzoeken deed. In 1887 ontdekte kapitein Maclear van het Engelse marineschip de "Flying Fish" een ankerplaats in de baai, die hij naar zijn schip noemde Flying Fish Cove en landde daar. Hij verzamelde daar een kleine maar interessante verzameling aan flora en fauna. In het volgende jaar bezocht Pelham Aldrich, aan boord van het Engelse marineschip HMS Egeria, het eiland gedurende 10 dagen vergezeld door J. J. Lister, die een grote collectie biologische en mineralogische verzamelde. Tussen de stenen die John Murruy eerder had meegenomen voor onderzoek waren er vele die nagenoeg geheel bestonden uit puur fosfaat; deze ontdekking leidde er uiteindelijk toe dat het eiland door de Engelsen werd geannexeerd op 6 juni 1888. Spoedig daarop werd een kleine nederzetting gevestigd in de Flying Fish Cove door G. Clunies Ross, die tevens eigenaar was van de Cocoseilanden (ongeveer 900 kilometer ten zuidwesten hiervan) om tropisch hardhout en andere grondstoffen te halen voor de groeiende industrie aldaar.

De fosfaatwinning begon in de negentiger jaren van 1800 met arbeiders afkomstig uit Singapore, Maleisië en China. John Davis Murray, een ingenieur en afgestudeerde aan de Purdue Universiteit, kreeg de leiding hierover namens de Phosphate Mining and Shipping Company. Zijn bijnaam werd de "Koning van Christmaseiland" tot 1910, toen hij trouwde en zich vestigde in Londen.

Het eiland viel gezamenlijk onder de Britse Phosphate Commissioners and District Officers van de United Kingdom Colonial Office en de Straits Settlements, en later onder de Kroonkolonie Singapore.

Bevolking[bewerken]

In 2009 woonden er naar schatting 1402 mensen op het eiland. Het Australian Bureau of Statistics rapporteerde een populatie van 1.508 in 2001.

De etnische samenstelling bestaat uit 70% overzeese Chinezen (grotendeels Kantoneessprekend), 20% Europeanen en 10% autochtone Maleisiërs. Godsdiensten op het eiland zijn het boeddhisme (75%), christendom (12%), islam (10%) en andere (3%). Engels is de officiële taal, maar er wordt ook Kantonees en Maleis gesproken. Engels en Kantonees zijn de lingua franca.

Fauna[bewerken]

Het eiland is vooral bekend door de grote hoeveelheid rode krabben (Gecarcoidea natalis) die er leven. De jaarlijkse trek van deze krabben is in vele natuurdocumentaires vastgelegd. Er komt of kwam een aantal endemische zoogdieren voor: de ratten Rattus nativitatis en Rattus macleari en de spitsmuis Crocidura trichura. Er zijn ook endemische ondersoorten van de vleermuizen Pteropus melanotus en Pipistrellus tenuis.

Externe link[bewerken]