Circus Strassburger
Circus Strassburger was een Duits circus in de 20ste eeuw.
Inhoud |
[bewerken] De gloriedagen
De familie Strassburger komt uit de Elzas, dat tot de Vrede van Versailles (1919) bij Duitsland hoort.
Adolf Strassburger verkoopt zijn circus in 1916 aan Lorenz Hagenbeck, die het voortzet als Cirkus Hagenbeck.
Na de Eerste Wereldoorlog begint Adolf Strassburger met zijn broer Leopold een nieuw circus. Zij reizen met het circus vanuit Duitsland naar de Scandinavische landen, naar Frankrijk, België en Nederland. Hun tent heeft drie pistes. Het circus heeft ruim honderd paarden op stal, waaronder twaalf zwarte Friese hengsten, gedresseerd door Karel Strassburger, zoon van Adolf. Circus Strassburger wordt vooral beroemd doordat dompteur Harry Belli een tijger op de rug van één van zijn paarden laat meerijden.
Er zijn ook Aziatische olifanten, w.o. Rina (1939-1967) en Bambina. Gina wordt in Strassburger geboren maar verhuist datzelfde jaar nog naar Artis.
Van 1941 - 1961 treedt het circus 's winters ook op in theater Carré, 's zomers in het Circustheater in Scheveningen.
[bewerken] De oorlogsjaren
Vanaf 1933 krijgen de joodse broers en hun circus problemen met de nazi's. Leopold en Adolf trekken zich terug uit de directie en worden vervangen door hun niet-joodse kinderen Karel en diens broer Hans. Het circus overleeft de boycot, de afpersingen en het oorlogsgeweld nauwelijks en in 1940 verhuist Karel Strassburger naar Nederland met wat er van het circus over is, nadat op 10 mei in Gent op last van de Belgische autoriteiten de leeuwen, beren, drie olifanten, kamelen, zebra's en nog meer dieren waren doodgeschoten. In Hilversum vindt hij een oude manege, die hij als winterkwartier gebruikt. Impresario Frans Mikkenie wordt zijn compagnon en de officiële directeur van 1939 tot 1947. Na Dolle Dinsdag in 1944 duikt het circus onder in het abattoir van Rotterdam, waardoor de familie en de meeste dieren de hongerwinter overleven. Aan het eind van de oorlog, in 1945, vindt het circus onderdak in de lege stallen van de Rotterdamsche Manège in de Kralingse Hout waarvan de paarden door de bezetter gevorderd waren.
In 1943 treedt Elly Strassburger, één van de drie dochters van Leopold, voor het eerst op.
[bewerken] Na de oorlog
In 1947 trouwt Karel met zijn nicht Regina, dochter van Leopold. Jaap Best (1912-2002) wordt in 1947 administrateur van circus Karel Strassburger, en later directiesecretaris. Tijdens een tournée verdrinkt hij in 1953 in de haven van Trelleborg in Zweden. De leiding komt in handen van Elly en Regina Strassburger.
Het circus wordt regelmatig bezocht door koningin Wilhelmina en prinses Juliana en krijgt het predicaat Koninklijk.
In 1957 trouwt Elly in Hilversum met dompteur Harry Belli, een telg uit een Italiaans circusgeslacht.
[bewerken] Het einde
In 1960 gaat het circus samen met circus Sarrasani naar Oostenrijk, maar het tournée is slecht voorbereid, en wordt voortijdig afgebroken. Dit betekent het einde van circus Strassburger.
Elly en Harry Belli richten een eigen tentcircus op onder de naam Circus Belli. Onder de oude naam Circus Strassburger treden zij nog één winter op in Carré en tot 1963 in Scheveningen. Regina overlijdt in 1964, en circus Belli stopt in 1966. Harry treedt met zijn roofdieren tot zijn dood in 1975 op bij andere circussen. Elly gaat in 1986 in Hilversum wonen, maar vertrekt in 1988 naar het Duitse Stukenbrock, kort daarop overleed ze.
[bewerken] Literatuur
- Andreas Schelfhout: Zwart paard gezien bij Circus Strassburger, ISBN 978-908666061-2
