Citroenhaai

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Negaprion brevirostris
IUCN-status: Gevoelig[1] (2005)
Lemon shark2.jpg
Taxonomische indeling
Rijk: Animalia (Dieren)
Stam: Chordata (Chordadieren)
Klasse: Chondrichthyes (Kraakbeenvissen)
Onderklasse: Elasmobranchii (Haaien en roggen)
Superorde: Selachimorpha (Haaien)
Orde: Carcharhiniformes (Grondhaaien)
Familie: Carcharhinidae (Requiemhaaien)
Geslacht: Negaprion
Soort
Negaprion brevirostris
(Poey, 1868[2])
Verspreiding
Verspreiding
Afbeeldingen Negaprion brevirostris op Wikimedia Commons Wikimedia Commons
Negaprion brevirostris op Wikispecies Wikispecies
Portaal  Portaalicoon   Biologie

De citroenhaai (Negaprion brevirostris) is een vis uit de familie van roofhaaien (Carcharhinidae), orde grondhaaien (Carcharhiniformes).

Kenmerken[bewerken]

De citroenhaai kan een lengte bereiken van 340 centimeter en een gewicht van ruim 185 kg. Het lichaam van de vis heeft een langgerekte vorm. De haai heeft dunne puntige tanden die geschikt zijn om vissen te grijpen. De huid is geelbruin van kleur.

Leefwijze[bewerken]

Het dieet van de nachtactieve vis bestaat hoofdzakelijk uit macrofauna en vis. Zo staan kreeftachtigen, koffer- en kogelvissen, gitaar- en stekelroggen, weekdieren en zelfs zeevogels op zijn menu. De citroenhaai draagt vaak remora's mee.

Voortplanting[bewerken]

De haai is vivipaar, waarbij de vrouwtjes om het andere jaar 4 tot 17 jongen voortbrengen in warme en ondiepe lagunes. Ze keren terug naar hun eigen geboorteplaats om dit te doen.[3] De jongen zijn meestal dagactief.

Verspreiding en leefgebied[bewerken]

Deze soort komt voor in de Grote en Atlantische Oceaan. De citroenhaai is een zout- en brakwatervis die voorkomt in subtropische wateren. De soort is voornamelijk te vinden in zeeën en koraalriffen. De diepte waarop de soort voorkomt is maximaal 92 meter. Citroenhaaien komen in verschillende rifgebieden voor: jonge exemplaren kiezen vaak de bescherming van mangrovebossen, terwijl adolescenten samenscholen in lagunes van het kustrif of barrièrerif. Volwassen exemplaren zwermen uit naar andere gebieden, maar keren vaak terug naar dezelfde locaties om zich voort te planten.

Relatie tot de mens[bewerken]

De citroenhaai is voor de visserij van aanzienlijk commercieel belang. Bovendien wordt er op de vis gejaagd in de sportvisserij. De haai blijkt voor de mens doorgaans niet gevaarlijk, als hij mensen aanvalt is er sprake van uitlokking.

De soort heeft op de Rode Lijst van de IUCN de status "Near Threatened" (gevoelig).

Onderzoek[bewerken]

Citroenhaaien vormen een dankbaar onderwerp voor de wetenschap, omdat zij gevangenschap relatief goed verdragen. Er is ook relatief veel bekend over het gedrag van deze haaien dankzij de inspanningen van de zeebioloog Dr. Samuel Gruber van de Universiteit van Miami die al vele jaren in zijn onderzoekslaboratorium in het Bimini Biological Field Station het gedrag van deze haaien bestudeert.

Citroenhaai met Remora's (Echeneis naucrates)

Tonische immobiliteit[bewerken]

Tonische immobiliteit (TI) is gedrag dat bij haaien kan worden opgeroepen door ze op hun rug te draaien. Om een of andere reden leidt dit soms tot een bewegingloze toestand die op een verstijving of trance lijkt. De trance kan soms wel 15 minuten aanhouden. Als de haai daarna weer wordt teruggedraaid, zwemt hij gewoon weer door. Het fenomeen is voor het eerst door de bioloog Samuel Gruber vastgesteld bij citroenhaaien in Florida.[4][5] Gruber vermoedt dat het op de rug draaien van haaien een verstoring van het evenwicht van de zintuigen veroorzaakt die TI tot gevolg heeft. TI kan echter ook tot stand worden gebracht door haaien, zoals de witte haai of caraibische rifhaai over de snuit te strelen.[6][7][8] Over de oorzaken van dit wonderlijke fenomeen tast de wetenschap nog in het duister. Het strelen over de snuit heeft misschien ook te maken met een overstimulatie van de daar aanwezige ampullen van Lorenzini.

Externe links[bewerken]

Bronnen:

  • Froese, R., Pauly, D. en redactie. 2005. FishBase. Elektronische publicatie. www.fishbase.org, versie 06/2005.
  • DiBattista, J. D., Feldheim, K. A., Gruber, S. H., Hendry, A. P. (2007). When bigger is not better: selection against large size, high condition and fast growth in juvenile lemon sharks. Journal of Evolutionary Biology 20 (1) .
  • Sharkman - TV programma op Discovery Channel.
  • David Burnie (2001) - Animals, Dorling Kindersley Limited, London. ISBN 90-18-01564-4 (naar het Nederlands vertaald door Jaap Bouwman en Henk J. Nieuwenkamp).

Noten:

  1. (en) Negaprion brevirostris op de IUCN Red List of Threatened Species.
  2. Poey, F. 1868, Synopsis piscium cubensium. Catalogo Razonado de los peces de la isla de Cuba. Repertorio Fisico-Natural de la Isla de Cuba v. 2: 279-484. [For dates of sections see Norman 1938 [ref. 7314].]
  3. ScienceShot: Mother Sharks Head Home to Give Birth. Science (5 december 2013) Geraadpleegd op 5 december 2013
  4. Watsky, M., Gruber, S. H. (1990). Induction and duration of tonic immobility in the lemon shark, Negaprion brevirostris. Fish Physiology and Biochemistry 8 (3): 207-210 .
  5. Sharkman - Tonic Immobility. XIN.MSN Video / Animal Planet Geraadpleegd op 13 maart 2011
  6. Tonic immobility. Youtube.com Geraadpleegd op 10 maart 2011
  7. Shark Massage. Youtube.com Geraadpleegd op 10 maart 2011
  8. Hypnotizing a Deadly Shark. Youtube.com Geraadpleegd op 10 maart 2011