Citrullinatie

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Citrullinatie: de omzetting van arginine naar citrulline

Citrullinatie of arginine de-iminatie is een term die gebruikt wordt voor het omzetten van het aminozuur arginine in citrulline. Deze omzetting vindt plaats op aminozuren die al in een eiwit zijn ingebouwd; het is dus een vorm van posttranslationele modificatie van eiwitten. De omzetting wordt uitgevoerd door enzymen genaamd peptidylarginine deiminase (PAD). De omzetting van arginine naar citrulline bestaat uit het vervangen van een van de stikstofatomen in de arginine-zijketen door zuurstof. Hierbij wordt één watermolecuul gebruikt, en ontstaat ammoniak als bijproduct.

Omdat deze omzetting alleen wordt uitgevoerd op aminozuren die in een eiwit zijn ingebouwd, is het verschillend van de vorming van het vrije aminozuur citrulline. Dat laatste gebeurt bijvoorbeeld in de ureum cyclus of bij de werking van de nitric oxide synthase enzymen.

De omzetting van arginine naar citrulline kan belangrijke gevolgen hebben voor de structuur en functie van eiwitten. Arginine is bij een neutrale pH positief geladen, terwijl citrulline neutraal is. Daardoor wordt het eiwit meer hydrofoob, wat de eiwitketen kan laten ontvouwen.

Eiwitten die gewoonlijk citrulline bevatten zijn myeline, filaggrine en verscheidene histon-eiwitten. Andere eiwitten kunnen bij ontstekingsprocessen en celdood gecitrullineerd raken, zoals fibrine en vimentine.

Bij reumatoïde artritis komen vaak antistoffen tegen gecitrullineerde eiwitten voor. Deze zouden veroorzaakt kunnen zijn door fibrine en fibrinogeen in gewrichten, die door de ontsteking gecitrullineerd zijn geworden. Testen die deze antistoffen meten (anti-cyclisch citrulline peptide antistoffen) zijn gevoelig (bv. anti-CCP2: sensitiviteit 80%) en betrouwbaar (specificiteit 98%) om reuma aan te tonen. De antistoffen zijn vaak al aantoonbaar vóór de patiënt klachten heeft. [1]

Bronnen, noten en/of referenties
  1. Avouac J, Gossec L, Dougados M. Diagnostic and predictive value of anti-cyclic citrullinated protein antibodies in rheumatoid arthritis: a systematic literature review. Ann Rheum Dis. 2006 Jul;65(7):845-51. PMID 16606649