Cixi
Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Cixi (慈禧, Cíxǐ of Tzu Hsi) (29 november 1835 – 15 november 1908) was keizerin-regentes van China tijdens de Qing-dynastie. Zij was de dochter van Hui Cheng, een lage ambtenaar van de Manchu Yehenara stam.
Zij werd in 1852 door keizerin-weduwe Kang Ci "keizerin Xiao Jing Cheng" uitgekozen om een bijvrouw te worden van keizer Xianfeng. Cixi slaagde er als enige concubine in een zoon van keizer Xianfeng te krijgen. Toen de keizer in 1861 overleed werd Cixi samen met keizerin Cian regentes voor haar zoon Zaichun die de regeringsnaam Tongzhi zou nemen. Problemen na de dood van Xianfeng zorgden voor grote opschudding. Xianfeng had namelijk voor zijn dood een aantal prinsen en minsters aangesteld om zijn minderjarige zoon te helpen bij het regeren. Deze prinsen en minsters waren er echter op uit om de macht over te nemen. Cixi wist echter met de hulp van Xianfeng's jongere broer "Prins Yi Xin" deze mensen uit te schakelen. De meesten moesten zelfmoord plegen en hun leider Sushun werd onthoofd.
In 1872 werd Tongzhi meerderjarig en stopten de twee keizerin-weduwen met het helpen van het regeren. De twee weduwen vonden het ook tijd dat de jonge keizer ging trouwen. Verhalen vertellen dat Cixi wilde dat hij ging trouwen met een meisje van de Fucha stam en Cian wilde dat hij ging trouwen met een meisje van de Alute stam. Uiteindelijk koos Tongzhi voor het meisje van de Alute stam. Dit zou Cixi niet leuk gevonden hebben en daarom wordt er gesuggereerd dat dit een van de redenen zou zijn geweest waarom Cixi haar schoondochter heeft vermoord.
Na de dood van haar zoon in 1875 werd de twee keizerin-weduwen opnieuw regentes, ditmaal voor haar neefje Zaitian. Hij nam de regeringsnaam Guangxu. Guangxu was de zoon van Cixi's jongere zuster en de jongere broer van haar man.
In 1881 overleed haar co-regentes Cian. In 1889 trad ze terug als regentes toen Guangxu meerderjarig werd. Vlak daarvoor had ze haar eigen nicht Longyu aan hem uitgehuwd. Negen jaar later spoorde de heersende elite de keizerin aan het regentschap opnieuw op zich te nemen naar aanleiding van de Honderd Dagen van Hervorming. In 1901 ontvluchtte Cixi Peking toen de Bokseropstand in alle hevigheid losbarstte. Ze overleed in 1908, één dag na de dood van keizer Guangxu. Op haar laatste dag wees ze nog wel de opvolger van Guangxu, keizer Xuantong (de zoon van de aan haar zeer loyale tweede prins Chun) aan. Na haar overlijden werd ze bijgezet in de necropolis van de Qing-dynastie. Tijdens de revolutie werd haar graf opengebroken, waarbij haar lijk uit de sarcofaag werd gehaald en geschonden. Het graf zelf werd geplunderd. Ondanks de protesten van de voormalige keizer deed de republikeinse regering niets om de graven van de voorouders te beschermen.
[bewerk] Cixi's plaats in de geschiedenis
De westerse mogendheden verzonnen allerlei gruwelverhalen over Cixi om hun kolonisme in China te verantwoorden. Kort na haar dood verscheen een Engelse biografie waarin de keizerin-weduwe extra werd belasterd en deze vormt de bron van deze gruwelverhalen. Zo zou zij haar co-regentes alsmede Guangxu hebben laten vergiftigen. In de jaren zeventig van de twintigste eeuw werd ontdekt dat de 'bronnen' van deze biografie vervalsingen waren. Het heeft echter geen einde mogen maken aan de grootschalige laster aan het adres van Cixi. Toch zijn er ook genuanceerdere beschrijvingen van haar leven verschenen.
[bewerk] Cixi in de kunst
Behalve diverse biografen maken ook romanschrijvers dankbaar gebruik van Cixi's leven. Pearl Buck publiceerde in 1956 de eerste roman over de keizerin, getiteld Imperial Woman. Ook Johan Fabricius en Mayli Wen publiceerden historische romans over Cixi.
In China zijn diverse films over haar leven gemaakt. In de meeste daarvan wordt ze in een kwaad daglicht gesteld. Cixi komt ook voor in het eerste half uur van de film The Last Emperor van regisseur Bernardo Bertolucci.
