Clara Peeters

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Clara Peeters
Vanitas met hoogstwaarschijnlijk een zelfportret van Clara Peeters
Vanitas met hoogstwaarschijnlijk een zelfportret van Clara Peeters
Persoonsgegevens
Geboren 1594,
Antwerpen ( Hertogdom Brabant)
Flag of the Low Countries.svg Habsburgse Nederlanden
Overleden na 1657,
(plaats onbekend)
Beroep(en) Kunstschilder
Portaal  Portaalicoon   Kunst & Cultuur
Stilleven met vis, collectie van het Koninklijk Museum voor Schone Kunsten (Antwerpen)
Stilleven uit 1611

Clara Peeters (gedoopt in Antwerpen, 15 mei 1594 – onbekend, na 1657?) was een Brabantse kunstschilderes en één van de pioniers in de ontwikkeling van het stilleven als genre in de vroege 17e eeuw. Haar werk maakt deel uit van de Vlaamse barokschilderkunst. Ze was gespecialiseerd in stillevens met prachtige voorwerpen, heerlijke vruchten, exotische bloemen en kostbaar voedsel. De meeste van haar werken kunnen worden gecatalogiseerd als bloem-, banket- of ontbijtstuk.
Haar werk Stilleven met vis en kat was de aanzet tot de collectie werken van vrouwelijke kunstenaars van Wallace en Wilhelmina Hollaway, die nu de kern vormt van de permanente collectie van het National Museum of Women in the Arts in Washington D.C. In de openingsscène van het toneelstuk The Heidi Chronicles van de Amerikaanse auteur Wendy Wassersteins, komt de ondergewaardeerde status van Clara Peeters omwille van haar geslacht ter sprake.

Levensloop[bewerken]

Er is maar weinig met zekerheid geweten over het leven van Clara Peeters. Waarschijnlijk werd ze geboren in Antwerpen, vermits ze daar in 1594 is gedoopt. Haar vroegst bekende schilderij dateert van 1607. Het meesterschap waarmee de toen nog zeer jonge kunstenares haar aanvankelijk kleinschalige, gedetailleerde afbeeldingen schilderde, toont aan dat ze moet opgeleid zijn door een meester. Hoewel er geen bewijsstukken voor zijn, komt de notoire Antwerpse stillevenschilder Osias Beert daarvoor in aanmerking, temeer daar Peeters later de voorwerpen van Beert schijnt overgenomen te hebben. Er is geen enkele aanwijzing dat Peeters ooit lid was van de Antwerpse Sint-Lucasgilde, maar er zijn dan ook documenten verloren gegaan voor de relevante jaren. Ze verbleef in Amsterdam en in Den Haag. In 1639 trouwde ze in Antwerpen en in 1657 voltooide ze haar laatste stilleven, waarvan de huidige verblijfplaats onbekend is, en dat is het laatste wat er van haar is geweten: de plaats en datum van haar overlijden zijn niet bekend.

Stijl[bewerken]

Visstillevens waren een geliefkoosd thema van Clara Peeters. Daarin hanteerde ze verschillende schildertechnieken, van zeer dunne tot pasteus geschilderde verflagen. Ze was zeer bedreven in het onderscheiden van texturen, wat onder andere duidelijk te zien is in haar werk Stilleven met vis en kat.
Uiterst nauwgezet in detail, voegde Peeters soms miniatuurzelfportretten toe in het glanzende oppervlak van de kannen en bokalen in haar stillevens. Het zelfportret in miniatuur werd al in 1434 door Jan van Eyck toegepast in zijn portret van het echtpaar Arnolfini. Clara Peeters was één van de eersten die het in 17e-eeuwse stillevens gebruikte. Het ging bij haar niet om een enkel zelfportret, maar om soms wel vijf of zes zelfportretjes in een schilderij.
Tegen 1612 schilderde de jonge kunstenares een groot aantal levensechte stillevens die typisch uit een aantal waardevolle voorwerpen bestonden, zoals versierde metalen drinkbekers, gouden muntstukken en exotische bloemen op een smalle tafel, bekeken vanuit een laag standpunt tegen een donkere achtergrond. Net zoals haar mogelijke leermeester Osiah Beert vermeed Peeters het overlappen van voorwerpen en zette ze bij elkaar horende groepen fruit, noten, taarten, gebakken dingen, kostbare kruiken en drinkbekers naast elkaar. De sierlijkheid waarmee deze elementen uitgestald zijn, samen met de aandacht voor de texturen en het zorgvuldig weergeven, zijn karakteristiek voor de stillevens van Clara Peeters. Haar werk Stilleven met olijven is daar een zeer duidelijk voorbeeld van.

Werk[bewerken]

Externe links[bewerken]

Werken:

Bronnen, noten en/of referenties