Clypeasteroida

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Clypeasteroida
Mellita longifissa, een zanddollar
Mellita longifissa, een zanddollar
Taxonomische indeling
Rijk: Animalia (Dieren)
Stam: Echinodermata (Stekelhuidigen)
Onderstam: Eleutherozoa
Superklasse: Cryptosyringida
Klasse: Echinoidea
Onderklasse: Euechinoidea
Superorde: Gnathostomata
Orde
Clypeasteroida
A.Agassiz, 1872

Clypeasteroida op Wikispecies Wikispecies
Portaal  Portaalicoon   Biologie

De Clypeasteroida of zanddollars vormen een orde binnen de stekelhuidigen (Echinodermata). Deze orde heeft het algemene kenmerk dat ze een plat skelet bezitten en dat ze zich voornamelijk op de zeebodem bevinden. Enkel de jonge diertjes (zanddollarlarve) kunnen vrij "zwemmen".

Bouw en voedsel[bewerken]

Net als zijn nauw verwante neef, de zee-egel, heeft de zanddollar vijf reeksen poriën die in een bloemblaadjespatroon zijn geschikt. De poriën worden gebruikt om zeewater in het interne kanaalsysteem te brengen, waardoor dit diertje zich kan bewegen.

Zoals reeds gezegd, bestaat een zanddollar uit een skelet (opgebouwd uit chitine en calcium), met daarrond kleine stekels. Vele fijne trilhaartjes bedekken deze uiterst kleine stekels. De arm of pootjes brengen het voedsel naar de voedselgroeven (een zanddollar bezit geen echte mond) onderaan in het midden van het skelet. In het algemeen bestaat het voedsel uit plankton en organische deeltjes uit de zandige bodem, die ze in zich opnemen via kleine voedselgroeven.

Leefgebied[bewerken]

De zanddollars leven onder de grens van gemiddeld laag water en meestal in zanderige of modderige gebieden. De stekels op de enigszins afgevlakte onderkant van het dier staan het toe om langzaam door het zand te kruipen of om een klein holletje of tunneltje te graven.

Op de bodem van de oceaan worden zanddollars in grotere aantallen gevonden. Dit komt door het feit dat ze zachte bodems verkiezen boven rotsachtige. Bovendien is dit zeer gunstig voor hun voortplanting. De geslachten leven steeds afzonderlijk en, zoals met de meeste stekelhuidigen, worden geslachtscellen (gameten) vrijgegeven in een waterkolom. De vrij-zwemmende larven ondergaan gedaanteveranderingen gedurende vele groeistadia, alvorens hun skelet wordt gevormd. Als hun skelet eenmaal is gevormd, is het zwemmen voorbij en blijven ze tot het einde van hun leven op de bodem.

Naamgeving[bewerken]

Het skelet van een zanddollar. We zien duidelijk de voedselgroeven in het skelet.

De naam "zanddollar" is een verwijzing naar hun ronde vlakke vorm, die zeer goed gelijkt op een muntstuk. De zanddollar wordt daarom soms ook eens het zeemuntje genoemd.

De term "zanddollar" kan ook naar hun skelet verwijzen, dat wordt achtergelaten wanneer een zanddollar sterft. Tegen de tijd dat het skelet het strand bereikt en wordt gevonden, is het al ontbonden. De stekels en organen zijn dan al verteerd.

Taxonomie[bewerken]