Cnidus

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken

Cnidus (Oudgrieks: Κνίδος, Knidos) is de naam van een oud-Griekse stad in (Klein-Azië), gelegen aan het uiteinde van een langgerekt voorgebergte (Triopion), een uitloper van de kust van Carië (Reşadiye), tegenover het eiland Kos. Het is omstreden of Cnidus al sinds zijn vestiging aan het uiteinde van Reşadiye lag, of daar later vanuit het midden naartoe geplaatst is.

Geschiedenis[bewerken]

Cnidus was door Doriërs gesticht. Het lokale dialect was het Dorisch. Cnidus was lid van de Dorische Pentapolis. Rond 580 v.Chr. nam de stad deel aan de kolonisatie van Sicilië en Naukratis in Egypte om in 564/5 v.Chr. zelf onder Perzische heerschappij te komen. Bij de Slag bij Salamis vecht Cnidus mee aan Perzische zijde. Na de Slag bij Mycale in 479 v.Chr. wordt Cnidus lid van de Delisch-Attische Zeebond om na de Slag bij de Eurymedon geheel door de Atheners onderworpen te worden. Tijdens de Peloponnesische Oorlog loopt Cnidus in 412 v.Chr. over naar Spartaanse zijde. Daarna volgt opnieuw Perzische heerschappij. In de wateren rond Cnidus bracht Conon aan het hoofd van de Perzische vloot (en met versterking van Griekse huurlingen) in 394 v.Chr. een zware nederlaag toe aan de Spartaanse vloot. In de derde eeuw v.Chr. was Cnidus veelal Ptolemaïsch en stond het onder invloed van Rhodos. Oorspronkelijk had Cnidus een oligarchisch karakter. De senaat bestond uit 60 leden en werd voorgezeten door een magistraat. Geleidelijk kreeg de constitutie een democratischer karakter. Vanwege de gunstige ligging voor de handel was Cnidus welvarend. De eilanden Korčula en Lipari werden door Cnidus gekoloniseerd.

Knidos panorama
Knidos panorama

Stadsbeeld[bewerken]

De overblijfselen van de agora, het theater, het odeum, de tempels voor Dionysus en de Muzen en vele andere gebouwen in Knidos zijn opgegraven. Hierdoor heeft men zich een goed beeld van de stad kunnen vormen. Knidos had twee havens. Er bevond zich een Dorisch heiligdom ter ere van Apollon Triopios, waar samen met de Cnidiërs ook de (Dorische) inwoners van Halicarnassus, van het eiland Kos en van de drie belangrijkste steden van Rhodos vergaderden. Omstreeks 550 v.Chr. bouwden de Cnidiërs in Delphi een schathuis van Parisch marmer, en later een vergaderlokaal (leschè) dat door de kunstschilder Polygnotus werd versierd. Tegen het midden van de 4e eeuw maakte de beeldhouwer Praxiteles voor een Aphroditeheiligdom in Cnidus zijn beroemde beeld van Aphrodite, bekend als de Aphrodite van Cnidus, waarvan alleen nog kopieën bestaan. Verder zijn er een beroemd beeld van Demeter (ca. 340 v.Chr.) en een beeld van een leeuw ter ere van de overwinning van Konon gevonden. Cnidus was ook beroemd om zijn artsenschool, waar onder meer de geschiedschrijver Ctesias werkzaam was. Andere beroemde inwoners van Cnidus waren de wiskundige en filosoof Eudoxos en de hellenistische architect Sostratos.