Coen van Vrijberghe de Coningh

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Coen van Vrijberghe de Coningh
Afbeelding gewenst
Algemene informatie
Volledige naam Coenraad Lodewijk Dirk van Vrijberghe de Coningh
Geboren 12 november 1950
Amsterdam
Overleden 15 november 1997
Almere
Land Vlag van Nederland Nederland
Werk
Beroep Acteur
Regisseur
Muzikant
Presentator
Producent
(en) IMDb-profiel
Portaal  Portaalicoon   Film

Coenraad Lodewijk Dirk (Coen) van Vrijberghe de Coningh (Amsterdam, 12 november 1950Almere, 15 november 1997[1]) was een Nederlands acteur, muziekproducent, zanger, componist en presentator.

Jeugd en privé[bewerken]

Coen was een zoon van de befaamde acteur Cruys Voorbergh (pseudoniem van Coenraad van Vrijberghe de Coningh). Deze overleed toen Coen twaalf jaar oud was aan een hartstilstand. Zijn moeder was Ada van Geel. Zus van Coen was kunstenares Emmy van Vrijberghe de Coningh (Emmy Jacoba Maria) (1947–1992). Hij was de laatste mannelijke telg van een chique familie, oude Zeeuwse adel, uit het niet meer bestaande Zeeuwse dorpje Vrijberghe.

In 1967 was hij in het programma Monitor samen met Renate Dorrestein in gesprek als jeugdbestuurslid van Wild Life Rangerset met Prins Bernhard.

Na een jaar HAVO (dat volgens hem helemaal niet ging[2]) volgde hij een opleiding aan het conservatorium (1963–1968) waar hij de M gitaar studeerde en de Kleinkunstacademie die hij afrondde in 1972. Hij ging niet naar de toneelschool zoals zijn vader heeft gedaan, want Coen wilde niet gezien worden als "de gedoodverfde" junior. Tussendoor heeft hij vier jaar lang klassiek ballet gedaan.

In 1977 maakte hij met zijn eigen theatergroep Splinter enkele cabaretprogramma's waarvan hij artistiek leider was. Andere leden van de groep waren Robert ten Brink, Reinoud van Assendelft de Coningh, Selma Susanna, Maris Bij de Vaate en Herman Crebas.

Hij had tot zijn overlijden een relatie met Wivineke van Groningen. Ze woonden destijds samen op de Korte Leidsedwarsstraat 37 III in Amsterdam.

Carrière[bewerken]

Van Vrijberghe de Coningh is bij het grote publiek vooral bekend door zijn rol als Johnnie Flodder in de televisieserie Flodder, waarin hij vanaf 1993 tot aan zijn dood speelde. Hij nam deze rol over van Huub Stapel, die geen heil zag in een televisievervolg. Van Vrijberghe de Coningh leverde samen met zijn collega Stefan de Walle het idee voor de Flodder-aflevering Egotrip (seizoen 5, 1998). Coen presenteerde in 1994 als Johnnie Flodder het NOS programma De kleine kinderkastprijs in het kader van het Cinekid-festival.

Hij verwierf andere bekendheid als groepslid van de The Shooting Party (1987–1996). Hij won met het nummer Kaal de Annie M.G. Schmidt-prijs voor het beste Nederlandstalige theaterlied in 1995.

In 1977 maakte hij zijn grote televisiedebuut in het NCRV programma Showroom als presentator bij het onderdeel de studiogasten. Dit bleef hij doen tot en met 1980. Hij werkte vijf jaar lang bij platenmaatschappij Bovema en produceerde platen van artiesten als Drukwerk. In 1985 was hij mede-initiatiefnemer van de theatergroep Sweat Produkties.

In 1989 speelde hij een hoofdrol in de film Alaska. Voor de film componeerde hij ook de muziek. De film won de Gouden Kalf voor beste korte film en in 1990 een 'Studenten-Oscar' in Los Angeles. In 1989 was hij tevens naast Karin Bloemen deelnemer aan het cabareteske gedeelte van het programma Spijkers met koppen (Liefde in 1989: persoonlijkheid). In 1997 deed hij verschillende persiflages in het KRO programma De Nieuwsgier van Aad van den Heuvel.

Hij verwierf in het theater zijn faam met de rol van Scrooge in de gelijknamige theatervoorstelling van Bruun Kuijt. Hij verzoende zich hiermee alsnog met "de erfenis" van zijn vader. Ik beschikte over een groot reservoir eenzaamheid en woede waarmee ik die man kon aankleden. Vroeger spéélde ik dat ik stuk ging, nu hoefde ik daar veel minder voor te doen.[3] Ook speelde hij kort in de musical Eindeloos naast Liesbeth List.

Ook deed Van Vrijberghe de Coningh voice-overwerk. Zo was hij de stem van Buzz Lightyear in de Nederlandse versie van Toy Story (1995). Arnold Gelderman, stemregisseur van eerdergenoemde film, legde later uit dat hij Coen uitkoos omdat de rol vroeg "om een uitzonderlijk goed acteur die in staat is om een kwetsbare superheld te portretteren".[4] Zijn laatste voice-overwerk, waarvan de laatste opnamen slechts twee dagen voor zijn dood plaatsvonden, was voor de film Anastasia. Hij sprak de rol van Raspoetin in. De Filmkrant schreef: "De opvallendste interpretatie wordt geleverd door de onlangs overleden acteur Coen van Vrijberghe De Coningh. Zijn laatste rol, hij overleed twee dagen na het inspreken van de laatste tekstfragmenten, is er een om nooit te vergeten. Gemeen, maar wel met stijl: op een bijna aristocratische wijze weet hij een sluwe invulling aan Raspoetin te geven. Het zou gênant zijn als hem later dit jaar postuum een Gouden Kalf voor deze rol werd toegekend, maar dat hij deze onderscheiding verdient is zeker."[5]

Overlijden[bewerken]

Drie dagen na zijn 47ste verjaardag overleed Van Vrijberghe de Coningh aan een hartstilstand. Het gebeurde tijdens een besloten feest in de Flodder-Studio's te Almere, waar gevierd werd dat de opnamen voor het vierde en vijfde seizoen van de televisieserie Flodder afgerond waren. Er waren enkele honderden gasten aanwezig. Van Vrijberghe de Coningh, Stefan de Walle en Tatjana Šimić waren ingehuurd om scènes uit de serie na te spelen. Nadat de familie Flodder aan kwam rijden in de roze Chevrolet stapten zijn collega-acteurs de auto uit terwijl Van Vrijberghe de Coningh zelf op de motorkap sprong. Daarna viel hij achterover en bleef met gestrekte armen en benen liggen. Het publiek dacht aan een grap en klapte, maar zijn collega's hadden door dat het mis was en belden een ambulance. Reanimatiepogingen mochten niet meer baten en onderweg naar het ziekenhuis overleed hij.

Er waren meer hartproblemen in de familie: zijn vader overleed op 64-jarige leeftijd aan een hartstilstand en zijn zus Emmy op 26 september 1992 op 44-jarige leeftijd in het ziekenhuis na een opening van een tentoonstelling.[6]

Door het plotse overlijden van Van Vrijberghe de Coningh werd een eventueel zesde seizoen van de serie Flodder definitief van tafel geveegd. Regisseur Dick Maas en medewerkers zagen niet in hoe een andere acteur de rol van Johnnie goed zou kunnen vertolken en besloten uit respect geen opvolger te zoeken en te stoppen met Flodder.

Laatste interview[bewerken]

Op 24 oktober 1997 in het radioprogramma Nachtzusters op Radio 1 was zijn laatste interview. Hij vertelde hierin over: zijn afkomst "uit een goed milieu", zijn rol van de "asociaal" Johnnie in Flodder, over dingen waar hij "ongemakkelijk" van werd, zijn middelbare-schooltijd, de theatervoorstelling Scrooge die hij met Kerst opnieuw zou gaan spelen, een filmproject waarin hij de hoofdrol zou gaan spelen vanaf januari 1998 (onder regie en scenario van Irma Achten), en over de leuke en minder leuke kanten van het freelancer zijn.

Filmografie[bewerken]

Filmografie als acteur
Jaar Titel Rol Opmerkingen
Films
1996 Marie Antoinette is niet dood Journalist genomineerd voor VPRO Tiger Awards
1995 Flodder 3 Johnnie Flodder 410.808 bezoekers
1993 Ik verlaat je nooit onbekend korte film
1991 De onfatsoenlijke vrouw Charles Internationale titel: The Indecent Woman, inzending European Film Academy
1990 Het nadeel van de twijfel onbekend korte film, nominatie Gouden Kalf
1989 Alaska Mario winnaar Gouden Kalf, winnaar Studenten-Oscar
1989 Wilde Harten visser/afficheplakker Internationale titel: Wild hearts
1989 De kassière Ted Internationale titel: Lily was Here
Televisie
1997 De Nieuwsgier verschillende rollen satirisch televisieprogramma, 4 afleveringen
1997 Zeeuws meisje hypnotiseur aflevering: Zeeuwse bommen
1996 12 steden, 13 ongelukken Ruud aflevering: Smash
1995 Bruin Goud Haddert Halma aflevering 4: De Stille Knijpe
1994 Kats & Co Paul Kats 6 afleveringen
1993–1998 Flodder Johnnie Flodder 62 afleveringen, laatste 26 afleveringen postuum uitgezonden
1993 In voor- en tegenspoed makelaar seizoen 2, aflevering 8: Ramen lappen
1993 Pleidooi Harry Govers aflevering 2: Noodweer
1992 Watt?! verschillende rollen educatief kinderprogramma
1992 Recht voor z'n raab architect Paul Esders aflevering: De schim
1991 Staten Generaal verschillende rollen satirisch televisieprogramma, 6 afleveringen (met Maarten Wansink)
1990 Familie Oudenrijn Hank 1 aflevering
1988 Prettig geregeld onbekend seizoen 2 afl 9: Wordt er nog aan het milieu gedacht?, aangeduid als Coen van Vrijberghe
1988 Switch Martin de platenproducer 10 afleveringen
Voice-over
2002 Muis presenteert – Het kerstverhaal Verteller postuum (verhaal van Scrooge)
1998 Anastasia Raspoetin postuum (NL release)
1997 101 Dalmatiërs Jasper (NL release)
1996 Toy Story Buzz Lightyear (NL release)
1995 Flodder de TV-serie Whisky aflevering: De Hondlanger
1992 Meneer Rommel spier genomineerd voor de Grote Kinderkast
1991 De Reddertjes in Kangoeroeland Jake (NL release)
onbekend Dribbel onbekend (NL release)
Theater
1999 Caulfield Courage (muziekschrijver) postuum
1997 Dinner for one Freddie Frinton (acteur) Na overlijden afgelast.
1997 Scrooge Scrooge Reprise, Theatercombinatie Bellevue / Nieuwe de la Mar (acteur) Na overlijden afgelast.
1997 Eindeloos Als de vier mogelijke vaders Bergen Theatre (acteur)
1996 Krapuul Vader van Guido Theatergroep De Gebroeders Flint (acteur)
1995 Wild als The Shooting Party
1995 David Copperfield Meneer Murdstone, Daan Peggotty en Tungay Theatercombinatie Bellevue / Nieuwe de la Mar (acteur)
1995 Anna Karenina onbekend Festival van het Ongespeelde Stuk (acteur)
1994 Scrooge Scrooge Reprise, Theatercombinatie Bellevue / Nieuwe de la Mar (acteur)
1994 Gegijzeld Stichting De Jungle (muziekschrijver, uitvoerende muziek)
1993 Scrooge Scrooge Theatercombinatie Bellevue / Nieuwe de la Mar (acteur)
1993 V.S.O.P. als The Shooting Party
1991 Het bittere kruid Toneelgroep De Kompaan (muziekschrijver, uitvoerende muziek)
1990 Je kan wel gek worden Erna Sassen (uitvoerende muziek)
1990 Master of Hounds Tour als The Shooting Party
1990 Het koekoeksnest Stalles Theater Produkties (muziekschrijver, uitvoerende muziek)
1989 Beste maatjes Paul de Leeuw (muziekschrijver)
1989 Het Ratteplan RO theater (muziekschrijver, uitvoerende muziek)
1989 Het ware westen onbekend Sweat Produkties (muziekschrijver, uitvoering muziek, acteur)
1989 Toekomstmuziek onbekend Mithras Produkties BV (muziekschrijver, uitvoering muziek, acteur)
1989 Alles roest aan de kust Sweat Produkties (muziekschrijver)
1989 Saltimbank(*) onbekend Stadsschouwburg Amsterdam (acteur)
1988 The Shooting Party als The Shooting Party
1988 Biljart onbekend Sweat Produkties (muziekschrijver, uitvoering muziek, acteur)
1988 De wasserette Sweat Produkties (muziekschrijver, uitvoerende muziek)
1988 No Exit Utrechtse Theater Initiatieven (muziekschrijver, uitvoerende muziek)
1987 De Bokser en de Dood onbekend Sweat Produkties (muziekschrijver, uitvoering muziek, acteur)
1987 De vrouw met de vogelkop Sweat Produkties (muziekschrijver, uitvoerende muziek)
1986 Van Muizen en Mensen onbekend Sweat Produkties (muziekschrijver, uitvoering muziek, acteur)
1973 En nu naar bed achtergronddanser/zanger Planeet producties (Musical van Annie M.G. Schmidt en Harry Bannink)
1973 Wat Een Planeet achtergronddanser/zanger Planeet producties (Musical van Annie M.G. Schmidt en Harry Bannink)

(*)registratie toneelstuk in het programma Avondvoorstellingen uit 1990 afl. 5

Producent[bewerken]

Als producer werd hij vaak aangeduid met Coen van Vrijberghe.

Album Artiest Jaar Opmerking
Trappen op Don Quishocking 1978
Romantiek met mayonaise Youp van 't Hek 1978 1–12, 14
Zie de mannen vallen Orkater 1979
Maskerade Jos Brink 1979
Conny Stuart Zingt Annie Schmidt Conny Stuart 1980
Het is altijd Kerstmis Jos Brink 1980 Tevens de muzikale leiding in deze musical.
Dark Side Of The Line L Seven 1981
Heel bijzonder Johnny Lion 1981
Drukwerk Drukwerk 1981
Tweede Druk Drukwerk 1982
(N)iemand Wint Drukwerk 1983
Komp Bij Utreg Pleps 1983
Live In Het Concertgebouw Drukwerk 1984
Bal Masque Flairck 1984
De Gigo Humo Show Diverse Uitvoerenden 1984 met Jacques Klöters
Ho stil, wacht stop! Drukwerk 1984
De Vete Dynastie Van Oer 1984
Wind En Zeilen / Vergeten Splitsing 1985
'n Deel Van Jou Drukwerk 1985
Petje Af Voor Sonneveld Drukwerk 1986
Jenny Arean Jenny Arean 1986
Streetwhys Palm 3 1988
Blokkendoos Boem Jaap van de Merwe 1988
The Shooting Party The Shooting Party 1991 met Boudewijn de Groot

Graf[bewerken]

Een foto van voren van het graf van Coen van Vrijberghe de Coningh op begraafplaats Zorgvlied in februari 2013.
Een foto van voren van het graf van Coen van Vrijberghe de Coningh op begraafplaats Zorgvlied in februari 2013.
Het naambordje dat op het graf van Coen van Vrijberghe de Coningh staat op begraafplaats Zorgvlied in februari 2013.
Het naambordje dat op het graf van Coen van Vrijberghe de Coningh staat op begraafplaats Zorgvlied in februari 2013.

Coen van Vrijberghe de Coningh is begraven op de Amsterdamse begraafplaats Zorgvlied. Aanvankelijk stond er op zijn graf een dukdalf met daarop het familiewapen en zijn initialen C.L.D. Momenteel (2009) staat er een anker op het graf. Voordat hij werd begraven nam de toneelwereld afscheid van Van Vrijberghe de Coningh in DeLaMar.

Citaten[bewerken]

Over Flodder: Erg leuk om te spelen, want wat is er nou mooier dan legaal allerlei dingen te mogen doen die God verboden heeft? Dat is toch een jongensdroom die de fantasie prikkelt. (Algemeen Dagblad, 1997)

Over Flodder: Bij Flodder moest ik zeven takes lang in de ijzel liggen en doen of het lekker weer is. Het is fenomenaal, als dat lukt. (Volkskrant, 1997)

Over acteren: Als ik Johnny Flodder speel of in David Copperfield voor duizend mensen sta, is dat geen centje pijn. Dan speel ik een rol waarachter ik me kan verschuilen. Met The Shooting Party sta ik als Coen in mijn blote kont, met een gitaar een liedje te zingen. (Volkskrant, 1997)

Over acteren: Ik zou graag doorstoten in film en dat bedoel ik dan vakmatig, maar daar is in Nederland nauwelijks sprake van. Er wordt te weinig gemaakt. En met goed acteren kom je in het theater een heel eind, maar bij televisie en film gelden hier andere criteria. (Algemeen Dagblad, 1997)

Hij was er bij toen André Hazes zijn eerste plaat inzong: Kippevel. De power waarmee die man zong was volkomen echt. Daar kun je niet omheen.[7]

Trivia[bewerken]

  • Hij stond erom bekend bij zijn collega's dat hij tijdens de repetities van opnames ieders tekst kende.
  • Hij had een grote collectie Frank Zappa in zijn platenkast staan.
  • Hij is gastmuzikant op de plaat Adem uit (1997) van Maarten van Roozendaal.
  • Hij is bij Huub Stapel thuis geweest om het over de rol van Johnnie Flodder te hebben en wat tips uit te wisselen. Deze vond dat Van Vrijberghe de Coningh het erg goed deed.
  • Mike van Diem, met wie Coen van Vrijberghe de Coningh de met een Gouden Kalf bekroonde film Alaska maakte, won op 23 maart 1998 een Oscar voor de film Karakter die hij opdroeg aan zijn vriend Van Vrijberghe de Coningh. Hij hief zijn Oscar ten hemel en riep: Moet je zien wat ik gekregen heb.[8]
  • Zijn vriendin Wivineke van Groningen speelde een gastrol in de televisieserie Flodder als Leslie in de aflevering Vormfouten (seizoen 4) als de vriendin van Johnnie.

Externe links[bewerken]

Bronnen, noten en/of referenties