Combinatie (schaken)

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
8 rd Chess d40.png Chess l40.png qd kd bd nd rd
7 pd pd pd nd Chess d40.png Chess l40.png Chess d40.png pd
6 Chess l40.png Chess d40.png Chess l40.png pd Chess l40.png pd Chess l40.png Chess d40.png
5 Chess d40.png Chess l40.png Chess d40.png Chess l40.png Chess d40.png Chess l40.png pd Chess l40.png
4 Chess l40.png Chess d40.png bl pl pl pd bd Chess d40.png
3 Chess d40.png Chess l40.png nl Chess l40.png Chess d40.png nl Chess d40.png Chess l40.png
2 pl pl pl Chess d40.png Chess l40.png Chess d40.png pl pl
1 rl Chess l40.png bl ql Chess d40.png rl kl Chess l40.png
a b c d e f g h

Een combinatie is een term uit het schaakspel. Het is een manoeuvre waarbij twee of meer schaakstukken samenwerken, vaak met een (schijn)offer of een verrassende pointe, die de tegenstander tot bepaalde zetten dwingt en die een bepaald voordeel oplevert. Een eenvoudige combinatie beslaat twee zetten, maar er zijn ook combinaties die veel dieper gaan, tot meer dan tien zetten. Een combinatie kan in elke fase van de partij voorkomen.

Een ingewikkelde combinatie komt vaak als een verrassing en brengt dan ook menig tegenstander uit balans.

Wilhelm Steinitz was er beroemd om en ook Michail Botvinnik was gevreesd om zijn diepgaande combinaties.

In diagram 1 staat het witte paard op f3 gepend door de loper op g4. Ondanks deze penning speelt wit verrassend 1.Pxg5. Wit lijkt zijn dame te offeren. Neemt zwart daadwerkelijk de dame, 1. ... Lxd1, dan wordt zwart echter door een dwingende zettenreeks mat gezet 2.Lf7+ Ke7 3.Pd5 mat

8 rd Chess d40.png Chess l40.png Chess d40.png kd bd nd rd
7 pd pd pd Chess l40.png Chess d40.png Chess l40.png pd pd
6 Chess l40.png Chess d40.png nd Chess d40.png Chess l40.png pd qd Chess d40.png
5 Chess d40.png Chess l40.png Chess d40.png Chess l40.png nl Chess l40.png Chess d40.png Chess l40.png
4 Chess l40.png Chess d40.png Chess l40.png Chess d40.png Chess l40.png Chess d40.png Chess l40.png Chess d40.png
3 Chess d40.png Chess l40.png nl Chess l40.png Chess d40.png Chess l40.png Chess d40.png Chess l40.png
2 pl pl pl Chess d40.png bl pl pl pl
1 rl Chess l40.png bl ql Chess d40.png rl kl Chess l40.png
a b c d e f g h

In diagram 2 staat een stelling die voorkomt in de partij Schiffer - Michail Tsjigorin gespeeld in Sint-Petersburg in 1897
De combinatie begint met 1....Pxe5 Dame offer2.Lh5 0-0-0[bron?] 3.Lxg6 hxg6 4.De2 Ld6 5.Pe4 Pf3+ 6.gxf3 Lxh2+ 7.Kg2 Lh3+ 8.Kh1 Le5 9.De1 Lg4+ 10.Kg1 Lxf3 11.Pg3 Pe7 12.De3 Lc6 13.Dxa7 en nu had zwart z'n torens moeten mobiliseren.. De partij eindigt na dertig zetten in een remise.

8 rd Chess d40.png Chess l40.png Chess d40.png Chess l40.png Chess d40.png kd Chess d40.png
7 Chess d40.png Chess l40.png Chess d40.png Chess l40.png Chess d40.png Chess l40.png pd pd
6 Chess l40.png pd Chess l40.png ql Chess l40.png Chess d40.png Chess l40.png Chess d40.png
5 qd Chess l40.png Chess d40.png Chess l40.png nl Chess l40.png Chess d40.png Chess l40.png
4 Chess l40.png Chess d40.png Chess l40.png pd Chess l40.png Chess d40.png Chess l40.png Chess d40.png
3 pl Chess l40.png Chess d40.png Chess l40.png Chess d40.png Chess l40.png Chess d40.png Chess l40.png
2 Chess l40.png pl Chess l40.png Chess d40.png Chess l40.png pl pl Chess d40.png
1 Chess d40.png Chess l40.png Chess d40.png Chess l40.png Chess d40.png Chess l40.png kl Chess l40.png
a b c d e f g h

In diagram 3 staat een stelling waarin een combinatie voorkomt die tot het beroemde stikmat leidt. 1. De6+ Kh8 (na 1. ... Kf8 volgt 2.Df7 mat) 2. Pf7+ Kg8 3. Ph6++ Kh8 (na 3. ... Kf8 volgt 4.Df7 mat) 4. Dg8+ Txg8 5. Pf7#

De charme van de combinatie[bewerken]

Een combinatie bestaat gewoonlijk vooral uit schaakzetten, slagzetten en concrete dreigingen, hoewel de mooiste en moeilijkste combinaties ergens een stille zet hebben.

Vaak heeft de tegenstander een fout gemaakt als een beslissende combinatie mogelijk is. Maar een verrassende of spetterende combinatie wordt doorgaans door commentator en publiek verwelkomd als een aangenaam schouwspel. Het diagram bij een schaakpartij in de krant geeft vaak het moment weer waarop een combinatie begint.