Commissaris van de Koning

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Nederlandse politiek
Wapen van Nederland
Grondwet · Statuut
Nederlandse regering
Staten-Generaal
Hoge Raad
Overige Hoge Colleges van Staat
Decentrale overheden
Buitenlands beleid

Portaal  Portaalicoon  Politiek
Portaal  Portaalicoon  Nederland

De commissaris van de Koning is in Nederland de voorzitter van het College van Gedeputeerde Staten en van Provinciale Staten van de provincies, en is als zodanig ook vaak het 'gezicht' van het bestuur van de provincie. De commissaris hoeft het echter niet met het beleid van de provincie eens te zijn. Ook vertegenwoordigt de commissaris het rijk binnen de provincie. De Grondwet spreekt formeel van commissaris van de Koning, maar wanneer het ambt van de Koning door een vrouw wordt vervuld, wordt gesproken van commissaris van de Koningin.

De commissaris van de Koning in de Nederlandse provincie Limburg wordt daar informeel veelal aangeduid met gouverneur, in navolging zoals dat gebruikelijk was in het Hertogdom Limburg (1839-1866). Het provinciehuis van Nederlands Limburg in Maastricht wordt bijgevolg nog steeds aangeduid met Gouvernement.

Commissaris van de Koning[bewerken]

De commissaris van de Koning wordt benoemd door de regering voor een periode van zes jaar. Alleen de regering kan de commissaris binnen deze periode ontslaan.
Tot midden jaren 1980 was het gebruikelijk te spreken over commissaris des Konings dan wel commissaris der Koningin (CdK). Onder het koningschap van koningin Beatrix is het gangbaarder geworden om deze door de regering benoemde ambtenaar aan te duiden met commissaris van de Koningin (CvdK); sinds de troonswisseling op 30 april 2013 zijn de commissarissen Commissaris van de Koning net als de benaming in de Grondwet.

Commissarissen per provincie[bewerken]

Provincie CvdK Partij Sinds
Vlag Drenthe Drenthe Jacques Tichelaar PvdA 01-05-2009
Vlag Flevoland Flevoland Leen Verbeek PvdA 01-11-2008
Vlag Friesland Friesland John Jorritsma VVD 16-05-2008
Vlag Gelderland Gelderland Clemens Cornielje VVD 31-08-2005
Vlag Groningen (provincie) Groningen Max van den Berg PvdA 01-09-2007
Vlag Limburg Limburg Theo Bovens CDA 01-10-2011
Vlag Noord-Brabant Noord-Brabant Wim van de Donk CDA 01-10-2009
Vlag Noord-Holland Noord-Holland Johan Remkes VVD 01-07-2010
Vlag Overijssel Overijssel Ank Bijleveld CDA 01-01-2011
Vlag Utrecht (provincie) Utrecht Willibrord van Beek VVD 13-09-2013
Vlag Zeeland Zeeland Han Polman D66 01-03-2013
Vlag Zuid-Holland Zuid-Holland Jaap Smit CDA 01-01-2014

Provinciaal Gouverneur[bewerken]

Tot 1850 werd de titel Provinciaal Gouverneur gebruikt. In Limburg wordt de commissaris van de Koningin officieus nog steeds aangeduid als "gouverneur". Het provinciehuis in Maastricht wordt bijgevolg nog steeds aangeduid met Gouvernement.

In België staat een Gouverneur aan het hoofd van een provincie.

Commissaris der Provincie[bewerken]

Ten tijde van de Tweede Wereldoorlog werden bijna alle Commissarissen van de Koningin ontslagen door de Duitsers. Hiervoor in de plaats werden NSB'ers geïnstalleerd met als titel Commissaris der Provincie.

Rampen[bewerken]

Met de Wet op de Veiligheidsregio's (1-10-2010) is de taak van de Commissaris van de Koning en de rol van de provincie bij rampen en de voorbereiding daarop veranderd.

Als een ramp meerdere gemeentes raakt, is de voorzitter van de veiligheidsregio bij uitsluiting bevoegd een aantal taken en bevoegdheden uit te voeren ten aanzien van de rampenbestrijding en crisisbeheersing. De voorzitter van de veiligheidsregio is tevens voorzitter van het RBT regionaal beleidsteam) en overlegt in ieder geval met de burgemeesters van de betrokken gemeenten over het beleid en de besluiten die nodig zijn in het kader van de uitoefening van het bovenlokale gezag, tenzij de vereiste spoed zich daartegen verzet.

De voorzitter van de veiligheidsregio roept bij bovenlokale rampen of crises het RBT bijeen. Het RBT bestaat in ieder geval uit de burgemeesters van de getroffen gemeenten en de hoofdofficier van justitie. De Commissaris van de Koning ziet toe op de samenwerking in het RBT. Hij kan daartoe aanwijzingen geven. Ook kan hij de voorzitter van het RBT een aanwijzing geven over het te voeren beleid.

Ook andere taken zijn veranderd. De Veiligheidsregio vraagt bijstand rechtstreeks aan bij de Minister (bij het LOCC) en niet meer via de Commissaris van de Koning.

Bron: Wet op de Veiligheidsregio's (wetten.overheid.nl)

Zie ook[bewerken]