Condoom

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Zoek dit woord op in WikiWoordenboek
In deze vorm komt het condoom uit de verpakking
Een afgerold condoom ter illustratie; het condoom dient op de penis afgerold te worden
Condooms zijn in meerdere kleuren verkrijgbaar
Volledig afgerold condoom over een penis
Verpakte condooms op een tafel
Afbeelding van Nicolas François Octave Tassaert uit ca. 1860

Een condoom is een anticonceptiemiddel in de vorm van een hoesje, dat wordt gebruikt om de penis van de man gedurende de geslachtsgemeenschap te omhullen met als doel:

Gewoonlijk wordt het condoom gemaakt van latex. Voor mensen met een latexallergie zijn er ook condooms van kunststof of (schapen)darm.

Condooms vallen onder de medische hulpmiddelen.

Historie[bewerken]

De oudste pogingen om condooms te maken uit geweven stoffen zijn op niets uitgelopen. De eerste condooms die wel effectief werkten, werden gemaakt van schapendarm of andere materialen van dierlijke oorsprong. Er zijn nog steeds condooms van dit type te koop voor mensen met een allergie voor rubber, en ook omdat ze beter in staat zouden zijn om gevoel en lichaamswarmte over te dragen dan condooms gemaakt van synthetische stoffen. Ze zijn echter niet zo efficiënt als contraceptiemiddel of om seksueel overdraagbare aandoeningen te voorkomen.

De productie van condooms in latex was een grote stap voorwaarts omdat ze zowel veel doeltreffender als betaalbaarder waren dan de versie gemaakt van natuurlijke materialen. In de eerste helft van de 20e eeuw was, bijvoorbeeld om religieuze redenen, op veel plaatsen de verkoop van condooms verboden, en later werd de verkoop vaak alleen toegestaan als een methode om ziekte te voorkomen.

Een verdere verbetering van het condoom werd gevonden in het topje (reservoir) dat ruimte gaf voor het sperma na ejaculatie. Een andere poging om het condoom te verbeteren: de korte kap die alleen de eikel afdekte, was een ernstige mislukking.

In de laatste 20 jaar zijn condooms verschenen in verschillende maten, kleuren, vormen, geuren en smaken. Sommige varianten worden verkocht voor extra stimulatie gedurende de geslachtsgemeenschap, anderen zijn speciaal bedoeld voor orale seks of anale seks. De meeste condooms bevatten een glijmiddel met tegenwoordig vaak een zaaddodende werking, maar dit is geen afdoend alternatief voor het gebruik van een apart zaaddodende pasta.

Er zijn ook condooms van polyetheen en polyurethaan. Hoewel deze niet hetzelfde gebruikscomfort hebben als de latex uitvoering zijn deze wel nuttig voor mensen met een latexallergie.

Het vrouwencondoom[bewerken]

Sinds 1920 is het vrouwencondoom ontwikkeld. Dit is groter dan het mannencondoom en heeft een versterkte ringvormige opening. Het is ontworpen om voor de gemeenschap in de vagina te worden aangebracht. Een vrouwencondoom is dus niet bruikbaar bij anale seks.

Maatschappelijke ontwikkelingen[bewerken]

Sinds de onderkenning van het gevaar van aids wordt er door vele organisaties wereldwijd gehamerd op het gebruik van condooms als een middel om de verspreiding van aids tegen te gaan. Condooms worden vaak in kleine projecten gratis aangeboden om het aantal geslachtsziekten terug te dringen. Veelal wordt een specifieke groep benaderd, zoals dragers van het hiv.

Standpunt van de Katholieke Kerk[bewerken]

Verschillende religies, waaronder het katholicisme, verbieden het gebruik van kunstmatige contraceptie en dus ook van het condoom als contraceptief middel. De Katholieke Kerk verbiedt dit omdat het volgens haar de band tussen de huwelijksdaad en de mogelijkheid tot voortplanting op een ongeoorloofde wijze verbreekt. Ook in de strijd tegen aids propageert zij niet het massaal verstrekken van condooms omdat dit veeleer aanleiding zou geven tot losbandigheid (in de zin van "vrije seks") met een averechts effect tot gevolg. Om deze ziekte tegen te gaan propageert zij veeleer de abc methode (abstinence, be faithful en character of condom).

Overigens kan het gebruik van het condoom om een ziekte te voorkomen in bepaalde omstandigheden geoorloofd zijn. De encycliek Humanae Vitae preciseert :

"De Kerk acht evenwel het gebruik van de therapeutische middelen die voor de genezing van de ziekten van het lichaam noodzakelijk zijn volstrekt niet ongeoorloofd, zelfs niet wanneer men kan voorzien, dat deze tot verhindering van de voortplanting zullen leiden, mits deze verhindering, om welke reden ook, maar niet rechtstreeks wordt beoogd."

Effectiviteit[bewerken]

Condoomgebruik

Als anticonceptiemiddel hebben condooms het voordeel dat ze vrijwel geen bijwerkingen hebben. Bovendien bieden ze bescherming tegen seksueel overdraagbare aandoeningen.

Maar er is een vreemd verschijnsel: de theoretische bescherming die een condoom biedt is heel hoog (bij gebruik gedurende één jaar wordt 96% van de vrouwen niet zwanger), maar in de praktijk wordt een veel slechter resultaat gezien. Dit komt doordat veel mensen het condoom niet op de juiste manier gebruiken. Zelfs het aanraken van de vrouwelijke geslachtsdelen met dezelfde hand die gebruikt is om het condoom te verwijderen, zonder deze goed te wassen, kan tot een zwangerschap leiden. Veel mannen blijken verder niet goed te weten hoe een condoom omgedaan moet worden; dit kan resulteren in afglijden of breken van het condoom gedurende het geslachtsverkeer.

Een bekend nadeel van condooms is het verminderd gevoel van het lichaamscontact. Veel mannen voelen zelfs helemaal niets meer met een condoom. Hierdoor verdwijnt de erectie weer snel en wordt een geslachtsdaad zo goed als onmogelijk. Met name besneden mannen ervaren dit probleem. Hun eikel is stukken minder gevoelig dan die van een onbesneden man, waardoor het condoom een grote belemmering vormt bij de geslachtsdaad. Soms -maar niet altijd- helpt het om een dunner exemplaar te zoeken.

Houd voor het juiste gebruik van condooms de volgende regels in acht:

  • Let op de houdbaarheidsdatum. Bij oudere condooms wordt het latex bros en minder flexibel, waardoor ze sneller kunnen lekken of scheuren. Verder kan het latex ook gevoelig zijn voor een te hoge temperatuur.
  • Standaardcondooms zijn niet geschikt voor anale seks. Daarvoor kan men beter een speciaal soort condoom aanschaffen. Anale condooms zijn dikker en sterker dan de normale.
  • Condooms met speciale smaken en vormen bieden geen goede bescherming. Ze zijn eerder bedoeld om de seks leuker en spannender te maken. Wie primair bescherming wil kan beter een normaal condoom kiezen.
  • Pas op met scherpe nagels en ringen welke een scheurtje in de condoom kunnen veroorzaken.
  • Breng het condoom pas aan als de penis volledig in erectie is. Uiteraard voordat er enig contact met de vagina is.
  • Maak de eikel vrij door de voorhuid naar achteren te schuiven. Dit kan het scheuren van het condoom voorkomen en geeft meer bewegingsvrijheid.
  • Druk het topje (reservoir) van het condoom stevig dicht en hou het vast tijdens het aanbrengen, zodat er wel ruimte blijft voor het ejaculaat, maar er geen luchtbel in het condoom komt. Dit om het knappen van het condoom te vermijden. Bevat het reservoir toch lucht, gebruik dan een nieuw condoom om elk risico te vermijden.
  • Gebruik alleen glijmiddel dat expliciet condoom-veilig is. Glijmiddelen op oliebasis maken het latex poreus, omdat zowel het glijmiddel als het latex apolair zijn. Als de vagina droog is moet gebruik worden gemaakt van een glijmiddel om falen van het condoom door schuren te voorkomen.
  • Als de penis slap wordt glijdt het condoom makkelijk af. Onmiddellijk na de ejaculatie moet de penis daarom (nog in erectie) worden teruggetrokken uit de vagina. Houdt hierbij de rand van het condoom vast om afglijden te voorkomen.
  • Condooms kunnen maar 1 keer worden gebruikt. Na iedere gemeenschap moet een nieuw condoom worden omgedaan, in principe ook wanneer de penis in de vagina heeft gezeten, en voor de ejaculatie uit is gehaald, en de man opnieuw wil penetreren.
  • Twee condooms over elkaar dragen biedt geen extra bescherming maar verhoogt nou juist de kans dat ze beiden door het over elkaar heen schuren kapot gaan. Bovendien voelen de partners op die manier nog minder.
  • Was de handen en de penis voor hernieuwd contact met de vrouw.
  • Gooi het condoom na gebruik weg, maar nooit in het toilet omdat dit verstoppingen in het rioolstelsel kan geven.

Soorten condooms[bewerken]

Tegenwoordig is er niet enkel meer een standaard condoom verkrijgbaar maar zijn ze te koop in diverse soorten en maten. Zo zijn er onder andere de volgende condoomsoorten:

  • Standaard condoom
  • Ultra dun condoom: een condoom dat dunner is dan normale condooms
  • Ribbel/Noppen condoom: een standaard condoom dat is voorzien van ribbels, noppen of ribbels en noppen gezamenlijk.
  • Smaak condoom: een standaard condoom voorzien van glijmiddel met een smaak zoals aardbei, appel, banaan of andere smaken.
  • Orgasme vertragende condooms: deze condooms zijn meestal voorzien van een chemisch goedje dat de gevoeligheid van de penis verdoofd. Dit heeft als gevolg dat de man minder gestimuleerd wordt en daardoor zijn hoogtepunt uit kan stellen.
  • Sterke condooms: dit zijn condooms die dikker zijn dan standaard condooms en daarmee een veiliger gevoel kunnen geven. Sterke condooms zijn veelal geschikt voor anale seks.
  • XS condooms: condooms met een kleinere nominale breedte dan de standaard condooms, bedoeld voor mannen met een kleiner geslachtsdeel zodat het condoom tijdens de gemeenschap niet af kan glijden en dus beschermt tegen ongewenste zwangerschappen en soa's.
  • XL condooms: condooms met een bredere nominale breedte dan de standaard condooms, bedoeld voor mannen met een groter geslachtsdeel zodat het condoom tijdens de gemeenschap niet knelt of kapot knalt.
  • Verzorgend condoom: een condoom voorzien van een verzorgend glijmiddel met aloë vera in plaats van standaard glijmiddel.
  • Latexvrije condooms: voor mensen met een latexallergie die dus niet tegen latex condooms kunnen.
  • Vrouwencondooms: Deze condooms moeten door de vrouw vaginaal ingebracht worden

Online verkoop[bewerken]

Condoomwinkel
(Warmoesstraat, Amsterdam)

Buiten het zeer brede aanbod van condooms bij de diverse drogisterijen, apothekers, en andere winkelketens bestaan er voor een grote groep mensen die moeite hebben om condooms en andere seksgerelateerde artikelen in een winkel te kopen tevens websites waar men artikelen kan bestellen. Vooral webwinkels staan er om bekend om condooms tegen lagere prijzen aan te bieden. Bij veel webwinkels is het assortiment condooms ook veel breder dan in de winkels.

Adverteren met condooms[bewerken]

Tegenwoordig worden condooms ook door bepaalde bedrijven gebruikt als promotiemateriaal. Zo wordt er op scholen geadverteerd voor condoomwinkels of worden ze op festivals uitgedeeld met een mooie verpakking, ook wel een condoomhoesje genoemd.