Cooksonia

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Cooksonia
Fossiel voorkomen: Midden-Siluur - Vroeg-Devoon
Cooksonia pertoni, digitale reconstructie
Cooksonia pertoni, digitale reconstructie
Taxonomische indeling
Rijk: Plantae (planten)
Stam: Embryophyta (Landplanten)
Clade: Polysporangiomorpha
Geslacht
Cooksonia
Lang (1937)
Portaal  Portaalicoon   Biologie

Cooksonia is een geslacht van primitieve landplanten waarvan fossielen gevonden zijn met ouderdommen van het Midden-Siluur tot het Vroeg-Devoon (ongeveer 425 tot 410 miljoen jaar oud). Fossielen van Cooksonia zijn wereldwijd gevonden.

Uiterlijk[bewerken]

Alleen van de sporofyte levensfase zijn fossielen gevonden. De planten werden niet hoger dan een paar centimeter en hadden een simpele bouw zonder wortels, bladeren of bloemen. Het is mogelijk dat ze uit een wortelstok groeiden. De stam vertakte zich een aantal maal. In de bekende fossielen zijn de takjes 0,03 tot 3 mm breed. Elk takje eindigde in een sporangium, een ronde structuur waarin de sporen zaten. In fossielen van één soort bevindt zich in het midden van de takjes een donkere streep, die is geïnterpreteerd als een vroege vorm van waterdragend weefsel.[1]

Het is mogelijk dat de sporofyte plant niet zelf fotosynthetiserend was, maar hiervoor afhankelijk was van een gametofyte fase. Een dergelijke relatie komt tegenwoordig voor bij sommige mossen en levermossen.[2] Er zijn echter geen fossielen van een gametofyte fase gevonden.

Taxonomie en evolutie[bewerken]

Cooksonia werd voor het eerst beschreven door de Britse botanicus William Henry Lang (1874-1960). De naam komt van de Australische paleontologe Isabel Clifton Cookson (1893-1973), die fossielen van Cooksonia verzamelde en met Lang samenwerkte.

De verwantschap tussen Cooksonia en moderne planten is onduidelijk. Cooksonia is wellicht nauw verwant aan de gemeenschappelijke voorouder van de Rhyniophyta en de Lycopodiopsida. Het is goed mogelijk dat het geen clade betreft, maar een evolutionaire graad of een vormgeslacht.[3] In fossielen van de soort Cooksonia pertoni zijn bijvoorbeeld vier verschillende typen sporen gevonden. De fossielen behoren daarom mogelijk aan vier verschillende soorten toe.

De volgende soorten zijn onderscheiden, op basis van de morfologie van het sporangium:

  • C. pertoni
  • C. hemisphaerica
  • C. cambrensis
  • C. caledonica
  • C. paranensis
  • C. banksii
  • C. bohemica
Bronnen

Voetnoten

  1. Edwards et al. (1992)
  2. Boyce (2008)
  3. Kenrick & Crane (1997), pp. 93, 249

Literatuur

  • (en) Boyce, C.K.; 2008: How green was Cooksonia? The importance of size in understanding the early evolution of physiology in the vascular plant lineage, Paleobiology 34(2): pp 179–194.
  • (en) Edwards, D.; Davies, K.L. & Axe, L.; 1992: A vascular conducting strand in the early land plant Cooksonia, Nature 357, pp 683-685.
  • (en) Kenrick, P. & Crane, P.R.; 1997: The Origin and Early Diversification of Land Plants : A Cladistic Study, Smithsonian Institution Press, ISBN 1-56098-730-8.
  • (en) Lang, W.H.; 1937: On the plant-remains from the Downtonian of England and Wales, Philosophical Transactions of the Royal Society B 227: pp 245–291.