Cornelis Schut

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Cornelis Schut
Cornelis Schut (door Anthony van Dyck)
Cornelis Schut (door Anthony van Dyck)
Persoonsgegevens
Geboren 13 mei 1597, Antwerpen ( Hertogdom Brabant) Flag of the Low Countries.svg Zuidelijke Nederlanden
Overleden 29 april 1655, Antwerpen ( Hertogdom Brabant) Flag of the Low Countries.svg Zuidelijke Nederlanden
Beroep(en) Kunstschilder
Portaal  Portaalicoon   Kunst & Cultuur

Cornelis Schut (Antwerpen, gedoopt 13 mei 1597 – aldaar, 29 april 1655) was een kunstschilder, tekenaar en graveur uit de barokperiode.

Levensloop[bewerken]

Hij wordt voor het eerst vermeld als leerling van Peter Paul Rubens door de historiograaf Jacob Campo Weyerman. Hoewel de wetenschappelijke relevantie van diens bronnen betwijfeld wordt, wordt Cornelis' positie als leerling van Rubens nog steeds aanvaard. Hij wordt in 1618 vermeld als lid van het Antwerpse Sint-Lucasgilde.[1]

Hij was in Rome van 1624 tot 1627 en verbleef in de Via Margutta. Hier was hij een van de stichtende leden van de Bentvueghels, een vereniging van voornamelijk Nederlandse en Vlaamse kunstenaars werkzaam in Rome, en kreeg er de bijnaam (de zogenaamde bentnaam) ‘Broodzak’. Samen met de schilder Tyman Arentsz. Cracht werkte hij vanaf 13 januari 1627 voor Giorgio Pescatori (alias Pieter de Vischere), een Italiaans bankier en mecenas van Vlaamse afkomst, en schilderde fresco’s in zijn villa in Frascati, de zogenaamde 'Casino Pescatore'.[1]. Deze opdracht speelde een belangrijke rol in het lanceren van zijn carrière in Italië.[2] Gedurende deze jaren schilderde Schut ook kleinschalige werken die allegorische en mythologische thema's uitbeeldden. In 1627-28 is hij in Florence waar hij onder meer tapijten ontwierp voor de Arazzeria Medicea, de belangrijkste tapijtweverij in Italië die in 1546 was opgericht in Florence door groothertog Cosimo I de' Medici.[3]

Hij nam deel aan de decoratiewerken voor de Blijde Intrede van Ferdinand van Oostenrijk te Antwerpen (onder de leiding van Rubens) en te Gent in 1635.[1]

Hij was de leermeester van Ambrosius (II) Gast, Jan Baptist van den Kerckhoven, Philippe Vleughels, Hans Witdoeck en zijn neef Cornelis Schut III.[3][1]

Werken[bewerken]

Zijn vroege werk toont de invloed van Abraham Janssens. Tijdens zijn verblijf in Rome van 1624 tot 1627 en Florence in 1627-1628 nam hij elementen van de hoogbarok van Pietro da Cortona, Guercino en de classicistische tendensen van Domenichino en Guido Reni over. Ziijn stijl kenmerkt zich onder andere door een sterk gevoel van animatie en pathos, waarbij licht en kleur een belangrijke rol spelen. Elementen van het late maniërisme zijn ook duidelijk aanwezig. Schuts stijl, die wordt gekenmerkt door sterke perspectivische verkortingen, scherpe lichtcontrasten en extreme gezichtsuitdrukkingen vertoont enige affiniteit met het werk van Federico Barocci, die een belangrijke rol speelde in de evolutie van de barokschilderkunst.

Afgezien van het aanpassen van motieven en composities vertoont zijn werk weinig stilistische gelijkenis met dat van Rubens. Schuts vaardigheid in het interpreteren van de thema's van de Contra-Reformatie leidde tot talrijke commissies voor altaarstukken in kerken en kloosters in Antwerpen, Brussel, Gent, Brugge en Keulen.

Zijn composities werden ook gegraveerd door kunstenaars als Hans Witdoeck, hoewel hij zelf een volleerd etser was.[3]

Werken van Cornelis Schut zijn te vinden in de verzamelingen van musea zoals het Metropolitan Museum of Art in New York en het Museum voor Kunsten van Estland.[4][5]

Galerij[bewerken]

Noten[bewerken]

  1. a b c d Biografische gegevens bij het Rijksbureau voor Kunsthistorische Documentatie
  2. Hoogsteder & Hoogsteder, Cornells Schut in Italy
  3. a b c Hans Vlieghe. "Schut, Cornelis, I." Grove Art Online. Oxford Art Online. Oxford University Press. Web. 3 Dec. 2013.
  4. Cornelis Schut in het Metropolitan Museum of Art, New York
  5. Cornelis Schut in het Museum voor Kunsten van Estland

Bibliografische referenties[bewerken]

  • Balis A., 'Rubens en zijn atelier: een probleemstelling' in: Rubens, een genie aan het werk [tentoonstellingscatalogus], Brussel, Koninklijk Museum voor Schone Kunsten van België, 14.09.2007 - 27.01.2008, p. 30-51
  • Hairs M.-L., Dans le sillage de Rubens: les peintres d'histoire anversois au XVIIe siècle, Bibliothèque de la Faculté de philosophie et lettres de l'Université de Liège. Publications exceptionnelles. 4, 1977