Cornelius Vanderbilt

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Cornelius Vanderbilt

Cornelius Vanderbilt (Staten Island, 27 mei 1794Manhattan, 4 januari 1877), ook wel bekend onder zijn bijnamen "The Commodore" of "Commodore Vanderbilt" was een Amerikaans ondernemer die zijn vermogen vergaarde in scheepsbouw en spoorwegen. Hij wordt gezien als de stamvader van de Vanderbilt familie.

Vanderbilts voorvader Jan Aertszoon was een Nederlandse boer uit De Bilt, die in 1650 naar New York emigreerde als contractarbeider. Het achtervoegsel "van de Bilt" werd in de loopt der tijd samengevoegd tot "Vanderbilt". Een groot deel van Cornelius Vanderbilts voorvaderen is van Britse afkomst, de jongste voorvader uit Nederland was zijn grootvader, Jacob Vanderbilt.

Nadat hij op elfjarige leeftijd gestopt was met school werkte Vanderbilt in en rond New York op veerboten. Toen hij zestien was begon hij met van zijn moeder geleend geld een veerdienst tussen Staten Island en Manhattan. In 1812 verwierf hij een contract met de overheid voor de bevoorrading van forten in het gebied rond New York City. Hij zette daarvoor zeilschepen in, waarmee hij de bijnaam "Commodore" verwierf.

Na 1818 begon zijn belangstelling voor stoomscheepvaart, waarvan de exploitatie in handen was van Robert Fulton en Robert Livingston, die een contract van 13 jaar hadden met de overheid dat exclusiviteit garandeerde. Toen Fulton de prijzen verdubbelde nadat hij had voorgerekend dat hij de exploitatie anders niet winstgevend kon maken zag Vanderbilt zijn kans schoon en bood voor een aanzienlijk lager bedrag aan de dienst tussen New Brunswick (New Jersey) en Manhattan uit te voeren. Fulton en Livingstone deden een poging hem in loondienst te nemen, maar Vanderbilt weigerde met de woorden "Ik geef maar half zo veel om geld als om het maken van mijn punt"; verwijzend naar zijn voorkeur voor vrije concurrentie in plaats van exclusiviteit in overheidscontracten.

Rond 1840 had Vanderbilt meer dan 100 stoomschepen op de Hudsonrivier, en tijdens de Californische goudkoorts in 1849 bood hij een snelle verbinding naar Californië aan via Nicaragua die de reis 600 mijl verkortte ten opzichte van de tocht door de landengte van Panama, tegen een gehalveerde prijs.

Zijn standbeeld bij New York Centraal

Vanaf de jaren 1830 kregen ook de vroege spoorwegen zijn belangstelling. Hij werd in 1844 directeur van Long Island Rail Road, die een lijn tussen Boston en New York City exploiteerden. In 1857 kreeg hij de leiding over New York and Harlem Railroad. Met het geld dat hij met de stoomvaart had verdiend investeerde hij in de spoorwegen, en werd achtereenvolgens eigenaar van de New York and Harlem Railroad (1862), de Hudson River Railroad (1864) en de New York Central Railroad (1867). In 1869 fuseerde hij deze bedrijven tot New York Central and Hudson River Railroad.

Vanderbilt was gehuwd met Sophia Johnson (1797-1868), zij hadden 13 kinderen.