Cortex cingularis anterior
De cortex cingularis anterior (Latijn voor voorste omgordende hersenschors) is een structuur in de prefrontale cortex van de hersenen, die betrokken is bij de verwerking van pijn. Deze structuur omvat de Brodmanngebieden 24, 25 en 32.
Anatomie [bewerken]
De cortex cingularis anterior omvat de schors van het voorste deel van de gyrus cinguli die als een 'ceintuur' (vergelijk met het woord 'cingel') om de hersenbalk heen ligt. De gyrus cinguli is fylogenetisch ouder dan andere prefrontale gebieden, en vertoont ook niet de korrelige (granulaire) 6-lagige structuur van deze gebieden. De cortex cingularis anterior kan worden onderverdeeld in een ventraal en een dorsaal deel.
De cortex cingularis anterior maakt deel uit van een affectief netwerk in de hersenen dat betrokken is bij verwerking van emotionele prikkels. Er zijn veel verbindingen met de amygdala en de cortex orbitofrontalis. Het gebied bevat veel projecties van dopaminerge circuits (met name het mesolimbische circuit) die ontspringen in het tegmentum ventrale in de hersenstam.
Functie [bewerken]
Uit PET onderzoek blijkt dat de cortex cingularis anterior actief is bij verwerking van pijnprikkels. Vermoedelijk weerspiegelt dit niet zozeer verwerking van pijnprikkels per se, maar eerder het aversieve karakter van deze prikkels.
Recente fMRI en ERP studies hebben aannemelijk gemaakt dat de cortex cingularis anterior een rol speelt bij verwerking van positieve en negatieve bekrachtigers (beloning en straf). Uit fMRI-studies blijkt dat uitvoering van cognitieve taken waarbij sprake is van respons-conflict zoals de Eriksen-flankertaak en Stroop-taak gepaard gaat met sterkere activatie van dit gebied. In de ERP treedt een component op, de error-related negativity die mogelijk hetzelfde proces weerspiegelt. Kennelijk signaleert de cortex cingularis anterior niet alleen prikkels met een belonings- of straf-karakter maar ook prikkels die gepaard gaan met respons-conflict of fouten in gedrag.
Uit een studie van Bush et al. (2000) kwam bovendien naar voren dat het ventrale deel van de cortex cingularis anterior aan emotionele, en het dorsale deel aan cognitieve aspecten van de taken is gerelateerd. Ook blijkt het gebied een rol te speken in de regulatie van functies als bloeddruk en hartslagfrekwentie. Door Damasio (1994) wordt de cortex cingularis anterior geassocieerd met spontane emotionele uitdrukkingen, in contrast tot vrijwillige uitdrukkingen die de motorische schors activeren.
Bronnen, noten en/of referenties
|
