Couvert

Bestek gebruikt op de RMS Titanic

Een couvert (ook bestek) is eetgerei dat bestaat uit:

• tafelmes, tafellepel, tafelvork
• dessertmes, dessertlepel, dessertvork (iets kleiner van formaat dan het vorige, dessertlepels zijn iets anders dan koffielepels en theelepels, want ze zijn groter)
• koffielepels, taart-vorkjes (kleiner dan dessertlepel of dessertvork)
• visvork en vismes, eventueel aangevuld met een vissauslepel (ook wel gourmetsauslepel genoemd)

Terwijl lepel en mes reeds in de middeleeuwen gebruikt werden, werd het pas tijdens de renaissance in Italië gangbaar om ook vorken te gebruiken.

Materiaal

Metaal

Het meeste bestek voor thuis wordt gemaakt uit edelstaal, messen zijn vaak deels of geheel van molybdeenlegeringen, die beter scherp blijven. In de horeca wordt ook roestvrij staal gebruikt, dat voordeliger maar minder glanzend is dan edelstaal.

Een metaal dat veel gebruikt wordt is zilver, dat echter oxideert door contact met de lucht en regelmatig gepoetst dient te worden, tenzij het wordt opgeborgen in bestekkoffers voorzien van anti-aanslagdoek. Ook bekend is verzilverd bestek, dat een verzilverde laag is op een ondergrond van edelstaal of alpaca. Ook dit oxideert, maar heeft een kortere levensduur en is voordeliger dan zilver. Bekende merken van verzilverd of massief zilver bestek zijn Van Kempen en Begeer, Keltum, Robbe & Berking, Christofle, Kyra ten Cate, WMF, Wilkens, Auerhahn, Wiskemann, Puiforcat, Oneida.

Kunststof

Biologisch afbreekbaar bestek gemaakt van zetmeel en polyester

Ook is er bestek gemaakt van kunststoffen, dat meestal als wegwerpbestek wordt gebruikt. Dit soort bestek is ook verkrijgbaar als biologisch afbreekbaar.

Samenstelling bestekcassette

In Europa worden i.v.m. tafelbestek verschillende begrippen gebruikt. Zo zijn er heel veel samenstellingen voor een bestekcassette.

Onderstaande samenstellingen worden door WMF in Nederland gehanteerd, hierop zijn vele variaties mogelijk. Vaak is een bestekgarnituur (ook wel: bestekcassette) vanaf nul samen te stellen, zeker in de hogere prijsklassen.

Bestekgarnituur 24-delig:

• 6 tafellepels
• 6 tafelvorken
• 6 tafelmessen
• 6 koffielepels

Bestekgarnituur 79-delig:

• 12 tafelmessen
• 12 tafellepels
• 12 tafelvorken
• 12 dessertmessen
• 12 koffielepels
• 12 taartvorkjes
• 1 pollepel
• 2 groentelepels
• 1 sauslepel
• 1 sladienlepel
• 1 sladienvork
• 1 taartschep

Bestekgarnituur 103-delig: als 79-delig, aangevuld met 12 dessertlepels en 12 dessertvorken

Bestekgarnituur 127-delig: als 103-delig, aangevuld met 12 visvorken en 12 vismessen.

In de horeca zijn artikelen als sladienlepels en een soepdienlepel (ook wel: pollepel) vaak niet eens leverbaar.

Andere betekenis

Men gebruikt het woord couvert ook als maatwoord voor het aantal maaltijden dat geserveerd wordt per service in een eetgelegenheid. Op dezelfde manier wordt de maximale belading van een vaatwasmachine weergegeven. Een maximale belading van 12 couverts wil dan zeggen dat er van 12 personen bestek, borden e.d. ingeladen kan worden.

Het woord couvert wordt ook wel gebruikt voor envelop, meestal in de uitdrukking: onder couvert, dat wil zeggen in een gesloten envelop.

Mediabestanden

Zie de categorie Cutlery van Wikimedia Commons voor meer mediabestanden.