Creatieve industrie

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken

De creatieve industrie is een verzamelnaam voor de beroepen en bedrijfstypen gericht op de exploitatie van kunstzinnigheid en intellectueel eigendom. Men denke aan sectoren als beeldende kunst, ambachten, muziek, reclame, vormgeving en softwareontwikkeling.

Algemeen[bewerken]

De creatieve industrie is als economische sector ontstaan tussen de traditionele sectoren van de economie (landbouw, industrie en dienstverlening) en de cultuursector. De laatste tijd is deze sector flink gegroeid en staat qua omvang tegenwoordig op gelijke voet met sectoren als de bouw, het onderwijs en de gezondheidszorg.

In het spoor van de Amerikaanse "guru" Richard Florida, die met zijn boek "Rise of the creative class" (2002) wereldwijd aandacht kreeg voor het belang van de creatieve klasse voor stedelijke ontwikkeling, richten vele steden zich nu op het aantrekken van de creatieve industrie. De creatieve industrie is in Nederland traditiegetrouw het sterkst vertegenwoordigd in de cultuurmetropool Amsterdam, maar andere steden (zoals Eindhoven, Utrecht, Arnhem, Nijmegen, Tilburg en Rotterdam) beginnen zich eveneens steeds verder te ontwikkelen op het gebied van de creatieve industrie.

Broedplaatsen[bewerken]

Een populair speerpunt bij het aantrekken van de creatieve industrie is het realiseren van broedplaatsen. Plekken met weinig of geen regels waar creatieve bedrijven zich vestigen en kunnen floreren. De aanwezigheid van soortgelijke of aanvullende bedrijven in de omgeving zorgt voor een aantrekkelijke subcultuur waar de creatieve klasse zich thuis voelen. Traditiegetrouw zijn veel broedplaatsen gehuisvest in oude goedkope (sloop)panden.

Nederland[bewerken]

Nederlandse gemeenten proberen steeds meer de sfeer van broedplaatsen na te bootsen in duurdere creatieve bedrijfsverzamelgebouwen zoals de Schiecentrale en 25 kV in Rotterdam waar veel audiovisuele bedrijven zijn gehuisvest. De eerste broedplaats (ook wel 'creatief cluster') op het platteland is in ontwikkeling. 'Land & Zeezicht' is een monumentale boerderij die wordt omgevormd tot creatief business cluster.

Samenstelling[bewerken]

Er zijn verschillende opvattingen over de samenstelling en onderverdeling:

  • De creatieve industrie is in te delen in de drie categorieën: de kunst- en erfgoedsector, media en entertainment en de creatieve zakelijke dienstverlening.
  • Creatieve bedrijvigheid is af te bakenen in vier sectoren: kunsten, media en uitgeverijen, creatieve zakelijke diensten (zoals architecten- en reclamebureaus) en kennisintensieve diensten (zoals softwareontwikkeling en onderzoek).
  • Tot de creatieve industrie rekent men softwareontwikkelaars, ambachten als schrijven en uitgeven, architectuur en podiumkunsten.
  • Onder de creatieve industrie valt de kunstensector, de media- en entertainmentsector en de creatieve zakelijke dienstverlening zoals design, architectuur en reclamebureaus
  • De sector bestaat uit kunst, muziek, dans, theater, culturele evenementen, film, radio, televisie, journalistiek, literatuur, vormgeving, nieuwe media, architectuur en reclame.

Kritiek[bewerken]

Vanwege de verschillende opvattingen over de samenstelling en onderverdeling van de creatieve industrie, maar ook vanwege het ongrijpbare karakter van het begrip ‘creativiteit’ zelf, is er ook regelmatig kritiek op de creatieve industrie. Criticasters van creatieve industrie beleid gebruiken onder meer de volgende argumenten:

  • De theorieën van Richard Florida zijn gebaseerd op de creatieve industrie Verendigde Staten maar worden wereldwijd overgenomen zonder oog te hebben voor lokale omstandigheden
  • Creatieve industrie beleid is vaak clustergericht: overheden laten zich te veel leiden door successen in het buitenland van dergelijke clusters zonder werkelijk te bedenken wat er nodig is om lokale creativiteit te stimuleren
  • Creatieve industrie beleid maakt kunst tot politiek instrument (bijvoorbeeld bij wijkvernieuwing)
  • Creatieve industrie beleid legt te veel nadruk op de economische toegevoegde waarde van creativiteit en te weinig op artistieke- en maatschappelijke toegevoegde waarde
  • Creatie wordt ondergeschikt gemaakt aan exploitatie

Zie ook[bewerken]