Creatine

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Zie het artikel Niet te verwarren met creatinine.
Creatine
Structuurformule en molecuulmodel
Creatine
Creatine
Creatine-3d.png
Algemeen
Molecuulformule
     (uitleg)
C4H9N3O2
IUPAC-naam 2-(carbamimidoyl-methyl- amino)azijnzuur
Andere namen (α-methylguanido)azijnzuur
Creatine
Kreatine
methylguanidine-azijnzuur
N-amidinosarcosine
Molmassa 131,14 g/mol
SMILES
[NH2+]=C(N)N(C)CC([O-])=O
CAS-nummer 57-00-1
EG-nummer 200-306-6
Waarschuwingen en veiligheidsmaatregelen
Fysische eigenschappen
Dichtheid 1,33 g/cm³
Smeltpunt Valt uiteen bij 303 °C
Waar mogelijk zijn SI-eenheden gebruikt. Tenzij anders vermeld zijn standaardomstandigheden gebruikt (298,15 K of 25 °C, 1 bar).
Portaal  Portaalicoon   Scheikunde

Creatine is een organische stikstofverbinding die van nature voorkomt in gewervelden. Creatine is een tussenproduct bij de energievoorziening van spier- en zenuwcellen. In het lichaam wordt creatine gevormd uit drie aminozuren: arginine, glycine en methionine. Creatine wordt in Nederland verkocht als voedingssupplement en is niet geregistreerd als geneesmiddel.


Bron[bewerken]

Creatine wordt bij mensen gemaakt in de lever. De metabolische voorloper van creatine is guanidinoazijnzuur. Guanidinoazijnzuur wordt met behulp van het enzym guanidinoacetaat N-methyltransferase omgezet in creatine. Creatine kan ook met het voedsel worden opgenomen, de gemiddelde inname per dag is 1 gram. Biefstuk en zoute haring bevatten bijvoorbeeld creatine.

Afbraak[bewerken]

Creatine wordt omgezet in creatinine, dat door de nieren met de urine wordt uitgescheiden.

Gebruik[bewerken]

Creatine verbetert de prestaties van de spieren tijdens sterke kortdurende krachtsinspanningen, met veel herhalingen en relatief weinig herstel. Het NOC*NSF geeft aan dat team- en krachtsporters baat kunnen hebben bij creatinesuppletie.[1] Het heeft geen effect bij duursport. Creatine staat niet op een dopinglijst, omdat ook normale voeding creatine kan bevatten. Ook heeft creatine, in tegenstelling tot anabole steroïden, geen androgene werking. Ongeveer 80% van alle sporters heeft voordeel bij creatine-inname, 20% ondervindt geen effect.[1]

Bij creatinegebruik wordt veelal de eerste paar dagen 20 gram per dag gespreid over de dag ingenomen ('ladingsfase'). Daarna wordt gedurende ongeveer een maand 2 gram per dag ingenomen. De inname wordt veelal gecombineerd met de consumptie van koolhydraten.[1]

Volgens de onderzoekers van de Cochrane collaboration is er solide wetenschappelijk bewijs dat creatine de spierkracht verbetert bij personen met spierdystrofie. Ook bij een inflammatoire vorm van myopathie bleek creatinesuppletie zinvol, wat niet het geval was bij andere vormen van myopathie. Uit een meta-analyse van 6 studies met een totaal van 192 patiënten blijkt in de groep patiënten die creatine gebruikt de spierkracht met gemiddeld 8,5% toe te nemen in vergelijking met de placebogroep.[2]

Creatine verlengt de gezonde levensduur van muizen met tien procent.[3]

Bijwerkingen[bewerken]

Creatine kent nauwelijks ernstige bijwerkingen. Wel kunnen mensen met een gevoelige maag last krijgen van kramp en/of diarree maar dat is vaak het gevolg van overdosering (ook zou je last kunnen krijgen van winderigheid). Wanneer een gebruiker last heeft van diarree gaat dit vaak vanzelf over, bovendien is het risico op maagklachten groter wanneer creatine in poedervorm opgelost wordt in water, vaak helpt het ook om creatine in capsules in te nemen. Een bijwerking die echter niet te onderschatten is, betreft de gewichtstoename. In uithoudingssporten zoals marathon lopen, fietsen kan dit zelfs een serieus nadeel zijn. Een gewichtstoename van 2 à 5 kg na enkele weken creatinesuppletie (3g./d) is niet ongewoon. Ook in de zwemsport kan dit erg nadelig zijn omdat de spieren zwaarder worden en het drijfvermogen dus afneemt. Creatine kan zelfs potentieel erg gevaarlijk zijn indien misbruikt in combinatie met bijvoorbeeld anabole steroiden. Een spiercompartimentsyndroom behoort dan tot de risico's. Ook zijn er gevallen bekend van mensen die na lang gebruik van creatine last kregen van nierstenen, het is echter nooit bewezen dat dit een gevolg was van creatinegebruik. Creatine heeft ook als bijwerking dat het vocht vasthoudt in het lichaam. Een gevolg is dat men minder moet urineren omdat het lichaam meer water vasthoudt.

Zie ook[bewerken]

Bronnen, noten en/of referenties
  1. a b c (nl) NOC-NSF Factsheet Voeding nr 5 'Creatine'.
  2. (en) Kley RA, Tarnopolsky MA, Vorgerd M Creatine for treating muscle disorders. Cochrane database of systematic reviews (Online). 2011 Feb 16;(2):CD004760. DOI:10.1002/14651858.CD004760.pub3. PMID 21328269. In totaal werden 14 studies met in totaal 364 patiënten door de Cochrane Collaboration statistisch en methodologisch goed genoeg bevonden om in de evaluatie meegenomen te worden.
  3. (en) Bender A, Beckers J, Schneider I, et al. Creatine improves health and survival of mice. (2008) Neurobiol Aging 29:1404-1411. PMID 17416441.