Cultuurrelativisme

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken

Cultuurrelativisme gaat uit van de opvatting dat culturen niet eenvoudigweg met elkaar vergeleken kunnen worden. Normen en waarden zouden niet universeel zijn, maar slechts begrepen kunnen worden uit de cultuur waarin ze zijn ontstaan. Zie ook etnocentrisme.

Over de definitie en interpretatie van cultuurrelativisme bestaat echter geen consensus. Voor sommigen betekent het de gelijkwaardigheid der culturen. Anderen bestrijden deze interpretatie, omdat het volgens hen onmogelijk is de gelijkwaardigheid aan te tonen van zaken die niet vergeleken kunnen worden.

Wetenschappelijk cultuurrelativisme gaat uit van de 'native point of view', de wereldbeschouwing van de mensen die bestudeerd worden. Onderzoekers moeten zich losmaken van de eigen cultuur en zich verplaatsen in de zeden en gebruiken van het te bestuderen volk, waarbij aanpassing aan de andere cultuur een vereiste is.

Cultuurrelativisme in ideologische zin gaat uit van de gelijkwaardigheid van culturen. Positief aan deze zienswijze is dat men vertrekt vanuit een respectvolle - en niet vanuit een superieure - houding tegenover vreemde culturen. De vraag laat zich echter stellen of door deze visie sommige, door Westerlingen universeel geachte waarden, niet ondergraven worden. Moet men bijvoorbeeld, gebruiken, tradities, wetten en religieuze voorschriften, die strijdig zijn met de Rechten van de Mens en de Westers democratische gebruiken, als gelijkwaardig en respectabel beschouwen?

Uit filosofisch oogpunt kan tegen het cultuurrelativisme worden ingebracht dat het zichzelf in de staart bijt. Het is een norm, een opvatting die alleen in bepaalde stromingen van de westerse cultuur voorkomt. Ook het cultuurrelativisme is dus cultuurgebonden en kan als zodanig volgens zijn eigen principes geen aanspraak maken op algemene geldigheid.

Het tegenovergestelde van cultuurrelativisme wordt ook wel cultuurabsolutisme genoemd, waarbij men uitgaat van cultureel universalisme, de visie dat normen en waarden wel universeel zijn en je een cultuur wel vanuit een andere cultuur kan beoordelen.

Kritiek[bewerken]

Critici stellen dat het postmodernisme het cultuurrelativisme uitvond als alternatief voor de katholieke cultuur.[bron?] Bovendien stond het de Westerse wereld toe zich moreel schoon te wassen van het koloniale verleden en de gruwel die tijdens WOII plaatsvond.

Bronnen[bewerken]

  • Wong, David, 2006, Natural Moralities, A Defense of Pluralistic Relativism, Oxford UP, ISBN 9780195305395