Cum laude

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken

Cum laude (Latijn: cum = met, laus = lof, 'met lof') is een aanduiding die wordt gebruikt als mensen met hoge cijfers slagen voor hun universitair examen of doctoraalexamen. Eveneens wordt de kwalificatie gebruikt voor mensen die op excellent niveau promoveren. Daarboven worden soms nog de kwalificaties magna cum laude ('met groot lof') en summa cum laude of maxima cum laude ('met de hoogste lof') gehanteerd. In België wordt deze onderscheiding zowel aan universiteiten als hogescholen gehanteerd, in Nederland komt het begrip voor bij universiteiten en ook sommige hogescholen. In het basis- en voortgezet onderwijs is een cum-lauderegeling ongebruikelijk.[1]

Cum laude in Nederland[bewerken]

Betreffende universitaire studies[bewerken]

De precieze eisen voor het predicaat cum laude verschillen per instituut. Over het algemeen geldt dat in Nederland afstuderen met Cum Laude een uitzondering is, en over het algemeen voor minder dan 10% van de diploma's wordt toegekend. De enkelvoudige toevoeging Cum Laude is in Nederland daarmee vergelijkbaar aan Summa Cum Laude in Vlaanderen die wordt toegekend aan ongeveer 15% van de studenten.

Aan de Universiteit Leiden geldt het judicium cum laude voor een gemiddelde van een 8,5 of hoger.[2] Deze regel is ingevoerd per 1 september 2009 om een einde te maken aan de situatie dat de verschillende faculteiten afwijkende regels hanteren.

Aan de Faculteit der Aard en Levenswetenschappen en de Faculteit der Exacte Wetenschappen op de Vrije Universiteit Amsterdam is voor de kwalificatie "cum laude" een gewogen gemiddelde van ten minste 8,0 vereist. Bovendien mag geen enkel cijfer lager dan 7 zijn [3] [4].

De geneeskundestudie in Rotterdam (Erasmus Universiteit) kent het predicaat 'cum laude' toe bij een gemiddeld cijfer van 8,25 of hoger. Voorwaarde is ook hier dat er niet lager dan een 7 is gescoord en deze cijfers dienen bij de eerste poging behaald te zijn. Ook de andere opleidingen aan de Erasmus Universiteit Rotterdam kunnen het predicaat 'cum laude' toekennen aan bachelor of masterdiploma's. De eisen daarvoor verschillen per opleiding. Echter, de eis van een cijfergemiddelde van 8,25 is bij de meeste opleidingen een primaire voorwaarde.

Aan de Universiteit Utrecht verschilt de regeling per faculteit. Voor de faculteit Sociale Wetenschappen wordt het judicium 'cum laude' afgegeven indien men voldoet aan de volgende voorwaarden: (gewogen) 8 gemiddeld, geen enkel vak lager dan een 7, minstens een 8 voor de thesis die tevens niet mag zijn herkanst [5]. Voor de Bètawetenschappen (o.a. Informatica, Informatiekunde, Wiskunde en Natuurkunde) moet de student (gewogen) een gemiddelde van 8 behalen en de master thesis met minimaal een 8.5. [6]

Aan de Wageningen Universiteit gelden de volgende regels: [7]

  • het gewogen gemiddelde van alle behaalde cijfers is exclusief de cijfers voor de MSc-thesis en de MSc-stage of tweede MSc-thesis, minstens een 8.00
  • voor de MSc-thesis van de hoofdrichting is minstens een 9.00 behaald
  • voor de MSc-stage of tweede MSc-thesis en eventueel een volgende MSc-thesis of MSc-stage is minstens een 8.00 behaald.

Op de TU Delft verschillen de cum laude eisen per faculteit. Op de faculteit 3mE wordt cum laude toegekend als aan de volgende 4 eisen is voldaan: [8]

  • Het gemiddelde van de in de uitvoeringsregeling genoemde onderdelen voor het masterexamen is minimaal een 8.
  • De studieduur van het masterprogramma van de betrokkene bedraagt ten hoogste 3 jaar.
  • Het cijfer voor het Master thesis project is niet lager dan 9.
  • Het aantal EC voor vakken waarvoor geen cijfer wordt gegeven, maar waarvoor een voldoende/onvoldoende regeling van kracht is, mag ten hoogste 20 zijn.

Ook kan in sommige gevallen voor het behalen van een specifiek vak een cum laude certificaat worden toegekend. Een voorbeeld hiervan is het vak Moot Court aan de faculteit Rechtsgeleerdheid in Leiden, waarbij het predicaat "op uitstekende wijze" een cum laude afsluiting van het vak aangeeft.

Betreffende wetenschappelijke promoties[bewerken]

Verlening van de kwalificatie cum laude voor een wetenschappelijke promotie gebeurt meestal als volgt:

  • Op voorstel van de promotor of een lid van de promotiecommissie wordt aan de decaan gemeld dat de procedure tot (summa) cum laude wordt gestart;
  • Promotor(en) en leden van de promotiecommissie moeten hun instemming geven; zij sturen de decaan schriftelijk bericht over hun individuele instemming;
  • Promotor doet schriftelijk een voorstel aan decaan die vervolgens beslist of de procedure wordt voortgezet;
  • Decaan vraagt ten minste twee externe deskundigen om advies en beiden moeten positief zijn over het voorstel;
  • Na de verdediging moet de oppositiecommissie, bij voorkeur unaniem, maar in elk geval met gewone meerderheid, met het voorstel instemmen.

Wordt (summa) cum laude af en toe nog wel eens verleend bij medische promoties (vooral bij artsen), bij promoties op natuurwetenschappelijk gebied of in de techniek is deze kwalificatie tegenwoordig hoogst zeldzaam. Slechts in 5% van de gevallen wordt in Delft bijvoorbeeld cum laude gepromoveerd[bron?].

Cum laude in Vlaanderen[bewerken]

De Latijnse term "cum laude" wordt alleen nog aan sommige universiteiten gehanteerd. Meestal wordt het "met onderscheiding" genoemd, zeker aan de hogescholen. In Vlaanderen kent men alle drie de niveaus van kwalificaties, plus in sommige universiteiten nog een hogere kwalificatie, namelijk summa cum laude met felicitaties van de examencommissie. Deze traditie verdwijnt echter meer en meer en draagt een imago van oubolligheid, ze is ook nergens in Vlaanderen nog een officiële titel.

Alhoewel de eisen meestal verschillen per universiteit zijn zij meestal:

  • Cum laude: met onderscheiding op voorwaarde dat de student(e) 65% behaalt;
  • Magna cum laude: met grote onderscheiding op voorwaarde dat de student(e) 75% behaalt;
  • Summa cum laude: met de grootste onderscheiding op voorwaarde dat de student(e) 85% behaalt;
  • Summa cum laude met felicitaties (soms: maxima cum laude): met de grootste onderscheiding en felicitaties van de examencommissie op voorwaarde dat de student(e) 90% behaalt.

Aan verschillende universiteiten en hogescholen worden nog steeds de waarden gebruikt van voor de doorvoering van het Bologna-decreet[9]:

  • Met onderscheiding: op voorwaarde dat de student(e) 68% behaalt;
  • Met grote onderscheiding: op voorwaarde dat de student(e) 77% behaalt;
  • Met de grootste onderscheiding: op voorwaarde dat de student(e) 85% behaalt;
  • Met de grootste onderscheiding en felicitaties van de jury: op voorwaarde dat de student(e) 90% behaalt.

Cum laude in de VS[bewerken]

In de Verenigde Staten kent men eveneens deze drie niveaus van kwalificaties, maar worden deze aangeduid met de volgende Engelse termen: "with honor" (cum laude), "with great honor" (magna cum laude) en "with highest honor" (summa cum laude). Daarnaast kent men in de VS nog twee onderscheidingen: Dean's List en President's List. De termen "Cum Laude", "Magna Cum Laude" en "Summa Cum Laude" worden overigens in de VS wel gebruikt. De hoogst mogelijke beoordeling in de VS is:"President's List". Deze term wordt gebruikt voor studenten die afstuderen met een GPA (Grade Point Average) van 4.00 (het Amerikaanse equivalent van de Nederlandse "10", het hoogst haalbare, al duiden statistieken er op dat een A of 4.00 gelijk staat aan een 8.0 tot 8.5[10]) en met minimaal 12 of 14 (afhankelijk van de universiteit) 'semester hours' in zijn programma.

Cum laude in Duitsland[bewerken]

Wat in Nederland 'cum laude' genoemd wordt, staat min of meer gelijk aan wat de Duitsers 'summa cum laude' noemen, grofweg te vergelijken met een rapportcijfer negen, volgens het Nederlandse systeem. Veel algemener is daar de kwalificatie 'cum laude' zonder méér: dat is eerder een zeven. Anders wordt daar de kwalificatie 'rite' gegeven (een zes). 'Magna cum laude' is te vergelijken met een acht. Men moet niet vreemd opkijken als de kwalificatie 'cum laude' in Duitsland maar weinig indruk maakt. Voor sommige functies wordt daar zelfs een 'cum laude' vereist - een eis die naar Nederlandse maatstaven zeer uitzonderlijk is.

Bronnen, noten en/of referenties
  1. Wat is cum laude afstuderen in het hoger onderwijs?, Rijksoverheid (archiefpagina).
  2. Wijziging judicia cum laude en met genoegen geslaagd, Universiteit Leiden (2009).
  3. Regels en Richtlijnen van de Examencommissie, Vrije Universiteit (2012-2013)
  4. Regels en Richtlijnen (m.i.v. 2010)voor de Examens in de Faculteit der Exacte Wetenschappen, Vrije Universiteit (2012-2013)
  5. Cum Laude regeling collegejaar 2012-2013, Universiteit Utrecht (2012)
  6. [1], Universiteit Utrecht ('12-'13)
  7. Student Charter 2011-2012: Education and Examination Regulations for the Master’s study programmes, Wageningen University (2011)
  8. Regels en richtlijnen voor de examens(RRvE), TU Delft (2012-2013)
  9. http://soc.kuleuven.be/web/staticpage/1/3/nl/16#graad
  10. http://www.nuffic.nl/nederlandse-organisaties/docs/publicaties/Factsheet-Cijfers-ontcijferd-2009-06-11.pdf