Dubbeldeksaggloregiomaterieel
| Dubbeldeksaggloregiomaterieel (DD-AR) | ||||
|---|---|---|---|---|
 |
||||
| DDM 2/3 | mDDM | |||
| Aantal | 258 | 50 | ||
| Nummering | 7300, 7400, 7800, (7900) | |||
| Samenstelling | Bvk + ABv + Bv + mABk of Bvk + ABv + Bv + Bv + loc |
|||
| Bouw | 1991-1996 | |||
| Gebouwd | Talbot Aken / Holec[1] | |||
| Gewicht | 45 t[2] | 77 t[3] | ||
| Lengte | 26.5 m | 21 m | ||
| Breedte | 2,80 m | |||
| Vloerhoogte | 1,23 m | |||
| Zitplaatsen 1e klasse |
64 (ABv) | 16 | ||
| Zitplaatsen 2e klasse |
108 (Bvk) 148 (Bv) 68 (ABv) |
32 | ||
| Klapzittingen | 16 (Bvk) 18 (Bv/ABv) |
7 | ||
| Max. snelheid | 140 km/h | |||
| Minimale boogstraal | 135 m[3] | |||
| Aandrijving | elektrodynamisch | |||
| Stroomsysteem | 1,5 kV gelijkspanning | |||
| Aantal motoren | 6 | |||
| Vermogen | 6 x 400 = 2400 kW[1] | |||
|
|
|
|
Het dubbeldeksaggloregiomaterieel (DD-AR) is een materieelserie van de Nederlandse Spoorwegen. De naam AggloRegio komt van de nooit ingevoerde nieuwe naam voor stoptrein.
De 258 dubbeldeksrijtuigen werden tussen 1991 en 1994 gebouwd door de firma Talbot in Aken. De rijtuigen zijn onderverdeeld in de series DDM-2 en DDM-3.
In 1996, 1997 en 1998 werden vijftig motorrijtuigen van de serie mDDM gebouwd, die de meeste treinstammen aandrijven. Voor de overige treinstammen worden 29 locomotieven van de serie serie 1700 gebruikt (oorspronkelijk werden er 81 gebruikt, voor alle treinstammen).
Inhoud |
[bewerken] Kenmerken
De rijtuigen DD-AR zijn gebaseerd op de eerdere serie Dubbeldeksmaterieel (DDM-1). Door te kiezen voor een bestaand ontwerp kon het nieuwe materieel snel geleverd worden. Anders dan het geval was bij de DDM-1, zijn de huidige treinen voornamelijk bedoeld als stoptreinmaterieel en moeten daarom dezelfde rijtijden halen als Mat '64. Om deze reden zijn kleine treinstammen gewenst. Om een flexibele inzet mogelijk te maken zijn de stuurstandrijtuigen en de gebruikte locomotieven voorzien van automatische koppelingen van het type BSI. Hierdoor kunnen twee stammen (ongeacht de samenstelling) gekoppeld rijden.
Een ander opvallend verschil met DDM-1 is het interieur: in DDM-1 waren dezelfde rode banken geplaatst als destijds in de Sprinter, DD-AR heeft een groen interieur, deels met een nieuw type banken dat meer beenruimte bieden. Ook heeft DD-AR digitale bestemmingsdisplays aan de buitenzijde van ieder rijtuig.
De reguliere DD-AR-treinstammen bestaan uit een stuurstandrijtuig type Bvk, een tussenrijtuig type ABv, een rijtuig type Bv en een motorrijtuig type mABk of een rijtuig Bvk, een rijtuig ABv, twee rijtuigen type Bv en een locomotief. De treinstammen zijn respectievelijk genummerd in de serie 7800 dan wel serie 7400. Tot de komst van de motorrijtuigen reden ook treinstammen van drie rijtuigen, genummerd in de serie 7300. In 2003 werden, wegens een tijdelijk tekort aan locomotieven, enkele stuurstandrijtuigen ingezet in trek-duwtreinen bestaande uit Intercityrijtuigen en een locomotief van de serie 1700. Ter compensatie werden enkele DD-AR-stammen verlengd en vernummerd in de serie 7900. Sinds 2006 rijden alleen nog stammen van de serie 7400 en 7800. Een enkele keer wordt tijdelijk een stam met drie rijtuigen en locomotief geformeerd, waardoor af en toe een stam uit de serie 7300 opduikt.
Eind 2008 zijn enkele stuurstand- en motorrijtuigen als proef voorzien van energiezuinige ledverlichting.
[bewerken] Motorrijtuigen
In eerste instantie wilde NS direct dubbeldekstreinstammen met motorrijtuigen laten bouwen. Door materieelschaarste, mede naar aanleiding van de invoering van de OV-studentenkaart in 1991, was NS echter genoodzaakt op korte termijn nieuw materieel te bestellen. De ontwikkeling van motorrijtuigen duurde hiervoor te lang. Om deze reden werden alle stammen tijdelijk voorzien van een elektrische locomotief serie 1700, een gemodificeerde versie van de locomotieven van de serie 1600. Enkele jaren later werden alsnog motorrijtuigen gebouwd om een deel van de locomotieven af te lossen.
Na de aflevering van de motorrijtuigen type mDDM in de periode 1996 - 1998 losten de vrijgekomen locomotieven een deel van de elektrische locomotieven van de serie 1600 af in het reizigersvervoer. Deze locomotieven schoven door naar het goederenvervoer waar zij de oude locomotieven van de series 1100, 1200 en 1300 aflossen. Er zijn 50 motorrijtuigen gebouwd, deze werden in de vroegere driewagenstammen geplaatst. De vierwagenstammen blijven rijden met een locomotief van de serie 1700.
[bewerken] Materieel
DD-AR bestaat uit:
- 79 stuurstandrijtuigen tweede klas type Bvk; de onderverdieping heeft twee kleine compartimenten, verbonden door een gangetje
- 103 rijtuigen tweede klas type Bv
- 76 rijtuigen eerste/tweede klas type ABv
- 50 motorrijtuigen eerste/tweedeklas type mABk
- 31 locomotieven type 1700
Aan de uiteinden van elke bak is een gedeelte op het niveau van de buitendeur (het balkon). Daartussen zit bij de meeste bakken een gedeelte met een onder- en een bovenverdieping; vanaf het balkon is er een trapje omlaag naar de onderverdieping en een trapje omhoog naar de bovenverdieping. Bij de mABk is er maar één verdieping; de vloer is op een hoger niveau dan het balkon (vanaf het balkon is er dus een trapje omhoog), maar lager dan de bovenverdieping bij de andere rijtuigen.
In één ABv-rijtuig (nu Bv 280 7508) is de eerste klas gedeclasseerd naar tweede klas, het enige verschil is echter de eenvoudigere bekleding van de banken.
- Nummering
Omdat DD-AR een treinstam is, werkt de nummering anders dan bij een treinstel. De laatste twee cijfers (het volgnummer) zijn afhankelijk van de Bvk in de stam. Omdat er 79 Bvk's beschikbaar zijn, kunnen de nummers lopen van xx01 tot en met xx79. De eerste twee cijfers (het serienummer) zijn afhankelijk van de samenstelling:
- 7400: Bvk + ABv + Bv + Bv + loc
- 7800: Bvk + ABv + Bv + mABk
Als er bijvoorbeeld een treinstam is met het nummer 7424 dan is er geen treinstam met het nummer 7824.
[bewerken] Inzet
Het DD-AR-materieel was voornamelijk bedoeld om de reizigersgroei in de stoptreindiensten in en om de Randstad op te vangen. Door de komst van het materieel kon het Stadsgewestelijk Materieel en Mat '64 andere diensten versterken en doorschuiven naar diensten van het Mat '54. De eerste treinstammen gingen in de zomer van 1992 in Noord-Holland en op de Flevolijn rijden. Vanaf 1993 werd het DD-AR ook in West-Brabant ingezet. Ook gingen de stammen in de zomer dat jaar de nieuwe doorgaande verbinding tussen Den Helder en Nijmegen rijden. Tenslotte verscheen het materieel dat jaar op de verbinding Den Haag - Venlo. In 1994 was de aflevering van het materieel voltooid en reden de stammen ook stoptreinen vanuit Utrecht naar Zwolle, Eindhoven en Tiel. In de zomer van 1995 verdween het DD-AR uit de langeafstandsverbinding Den Helder - Nijmegen. Stam 7410 werd dat jaar omgebouwd tot koffietrein en ging in een vaste omloop stoptreinen tussen Nijmegen en 's-Hertogenbosch rijden. Een jaar later kwam de treinstam terug in de reguliere treindienst en verdween het DD-AR van de verbinding. In 2003 werden enkele stuurstandrijtuigen ingezet in trek-duwtreinen bestaande uit Intercityrijtuigen en een locomotief van de serie 1700. Deze combinaties rijden voornamelijk tussen Utrecht en Eindhoven.
[bewerken] Huidige inzet
DD-AR wordt momenteel in de volgende treinseries planmatig ingezet. In de meeste series rijdt niet enkel DD-AR, maar worden ook treinen met andere materieel gereden. DD-AR doet voornamelijk dienst als stoptrein, maar wordt op enkele lijnen ook als sneltrein of Intercity ingezet.
| Serie | Treinsoort | Route | Bijzonderheden
Inzet van 16 Januari 2012 t/m 13 Februari 2012 |
|---|---|---|---|
| 12100 | Sprinter | Roosendaal – Vlissingen |
[bewerken] Modernisering
 Zie Nieuwe Intercity Dubbeldekker voor het hoofdartikel over dit onderwerp. |
In 2010 is NedTrain begonnen met de modernisering van het grootste deel van het DD-AR-materieel, dat aan de stoptreindiensten zal worden onttrokken om Intercitytreinen te gaan rijden. In totaal 240 rijtuigen, waaronder alle 50 motorrijtuigen, worden verbouwd. Hiermee worden 50 treinstammen (30 vierdelige en 20 zesdelige) gevormd. De eerste stam, genummerd 7501, had medio 2011 gereed moeten zijn, maar maakte medio december 2011 zijn eerste proefritten. Het overige DD-AR-materieel en de locomotieven uit de 1700-serie die nu gebruikt worden voor DD-AR-materieel, zullen terzijde worden gesteld.
[bewerken] Interieur
- Afbeeldingen van het interieur
-
DD-AR-interieur eerste klas (beneden)
-
DD-AR-interieur eerste klas (beneden)
-
DD-AR interieur tweede klas (boven)
-
DD-AR interieur tweede klas (beneden)
-
DD-AR interieur tweede klas (beneden), voormalige eerste klasse
-
DD-AR balkon met ruime deuren
-
Klapzittingen
| Referenties |
 |
Zie de categorie DDM van Wikimedia Commons voor meer mediabestanden. |
| Nederlandse treinstellen | ||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
|
