Damme (België)

Damme Stad in België Geografie Gewest Vlaanderen Provincie West-Vlaanderen Arrondissement Brugge Coördinaten 51°15′N, 3°16′E Oppervlakte – Onbebouwd – Woongebied – Andere 89,52 km² (2009) 87,5% 4,67% 7,83% Bevolking (Bron: Statbel) Inwoners – Mannen – Vrouwen – Bevolkingsdichtheid 10.839 (01/01/2010) 49,94% 50,06% 121 inw./km² Leeftijdsopbouw 0–17 jaar 18–64 jaar 65 jaar en ouder (01/01/2008) 19,34% 62,10% 18,57% Buitenlanders 1,53% (01/01/2008) Politiek en bestuur Burgemeester Dirk Bisschop Bestuur CD&V Zetels CD&V Samen Vlaams Belang 21 16 4 1 Economie Gemiddeld inkomen 14.918 euro/inw. (2007) Werkloosheidsgraad 3,61% (jan. 2009) Overige informatie Postcode 8340 8340 8340 8340 8340 8340 Deelgemeente Damme Hoeke Lapscheure Moerkerke Oostkerke Sijsele Zonenummer 050 NIS-code 31006 Politiezone Damme - Knokke-Heist Website www.damme.be Detailkaart ligging binnen het arrondissement Brugge in de provincie West-Vlaanderen Portaal    België

Damse vaart (14 sep 2004)

Damme is een plaats en stad in de Belgische provincie West-Vlaanderen. De stad is een toeristische trekpleister met veel oude gebouwen. Deelgemeenten inbegrepen telt het bijna 11.000 inwoners.

De stad profileert zich sinds een aantal jaren als boekenstad.

Geschiedenis

Damme in 1649 door J. Blaeu

O.L.V.-kerk (14 sep 2004)

Vanaf midden 11e eeuw verzandde de waddenzee voor Brugge geleidelijk, maar in de eerste helft van de 12e eeuw kreeg Brugge nogmaals een directe verbinding met de Noordzee: overstromingen hadden een diepe en brede geul achtergelaten, het Zwin. Aan het Zwin ontstond de haven van Letterswerve (toltarief Diederik van Elzas circa 1160). Op het einde van de vaargeul werd later ter beveiliging van het hinterland door Filips van de Elzas een dwarsdam gebouwd in het jaar 1168. Achter de dam ontstond een nieuwe haven, Damme (stadsrechten circa 1180). Damme behoort hiermee tot de reeks van de havensteden die door de Vlaamse graven Diederik van de Elzas en Filips van de Elzas ter bevordering van het economische leven langs de Noordzeekust gesticht werden. Andere steden die tot deze reeks behoren zijn Grevelingen, Mardijk, Duinkerke, Nieuwpoort en Biervliet. In plaats van getijdevaart konden de grotere schepen, vooral de kogge, nu tot dicht bij Brugge varen. Mits overlading in Damme op binnenschepen was Brugge nog steeds bereikbaar.

In de 13e eeuw werd de Lieve gegraven, een kanaal dat Damme met Gent verbond.

Langs het Zwin ontstonden geleidelijk ook kleinere havens: Monnikerede (al lang verdwenen), Hoeke, Muide (nu Sint Anna ter Muiden) en tenslotte Sluis. Door verdere verzanding van het Zwin verloor Damme haar rol als haven die werd overgenomen door Sluis.

Het huwelijk tussen Karel de Stoute en Margaretha van York werd in 1468 hier voltrokken. In de 16e eeuw was Damme een versterkte stad, met een typisch stervormig grondplan. Het was een belangrijke verdedigingsplaats met garnizoen tot de 19e eeuw. De vestingwerken zijn nu gedeeltelijk verdwenen, maar het grondplan is in de omliggende polders nog duidelijk zichtbaar vanop de toren van de Onze-Lieve-Vrouwekerk.

Hier werd ook Tijl Uilenspiegel geboren, de held uit de roman van Charles de Coster.

Legende

De oorsprong van de vlag en het wapenschild van de stad vinden hun oorsprong in een legende. Damme heette vroeger Hondsdamme, dat eigenlijk van "honte" komt. Honte is een oud woord voor een modderig gebied aan een monding. Aan de verbastering tot "hond" werd achteraf een legende gehangen. De duivel zelf zou in de gedaante van een hond in Damme heel wat schrik aangejaagd hebben bij de bewoners. Na drie dagen vol gehuil ontstond er een storm die een bres in de dijk veroorzaakte. De dijkbouwers joegen op de hond, maakten hem af en stopten de bres dicht met het duivelse dier. De duivel was verslagen en het gat was dicht. De duivel en het oprukkende water waren verslagen, Damme was gered.

Kernen

De gemeente telt naast Damme-centrum nog de deelgemeentes Hoeke, Lapscheure, Moerkerke, Oostkerke, Sijsele en het dorp Vivenkapelle dat in 1977 door Sint-Kruis werd afgestaan. Verder is er nog de kern Den Hoorn (Sint-Rita) in Moerkerke.

#	Naam	Oppervlakte (km²)	Bevolking (01/01/2004)
I	Damme	11,61	745
II	Oostkerke	17,52	663
III	Hoeke	4,32	143
IV	Lapscheure	13,35	365
V   (VIII)	Moerkerke - Moerkerke - Den Hoorn	22,86	1.991 968
VI	Sijsele	16,89	5.422
VII	Vivenkapelle	3,07	578

De gemeente Damme grenst aan de volgende dorpen en gemeenten:

a. Middelburg (gemeente Maldegem) b. Maldegem, met gehucht Donk (gemeente Maldegem) c. Oedelem (gemeente Beernem) d. Sint-Kruis (stad Brugge) e. Koolkerke (stad Brugge)

f. Dudzele (stad Brugge) g. Ramskapelle (gemeente Knokke-Heist) h. Westkapelle (gemeente Knokke-Heist) i. Sluis (Nederland)

Damme, deelgemeenten en buurgemeenten. De gele gebieden zijn bebouwde kernen.

Bezienswaardigheden

• Het middeleeuwse stadhuis, een mooi voorbeeld van Brabantse gotiek
• De middeleeuwse Onze-Lieve-Vrouwekerk waarvan de bouw in de dertiende eeuw in vroeggotische stijl werd opgestart. Door het toenemend belang van Damme werd in de volgende eeuw de huidige hallenkerk aangebouwd. In 1578 werd de kerk geplunderd door de geuzen. Herstelling volgde tussen 1621 en 1626. Transept, zijbeuken en middenbeuk werden in 1725, samen met de bouwvallige spits afgebroken omdat het onderhoud onbetaalbaar werd. Men moest hiervoor wel toelating vragen aan de Grote Raad van Mechelen. De kerk werd opnieuw gerestaureerd, eerst tussen 1890 en 1895 en later tussen 1902 en 1904. Het pleister werd van de baksteen verwijderd.
• Het standbeeld van Jacob van Maerlant voor het stadhuis. Hij ligt begraven in een blinde zerk in de Onze-Lieve-Vrouwekerk. Niet hij zou er onder liggen, alleen zijn lijk, zo redeneerde hij.

Damse Vaart (Jan. 2006)

• De Damse Vaart, afgelijnd met bomen, verbindt Brugge met Damme en loopt verder naar Sluis. Het werd onder Napoleon uitgegraven. De vaart heeft nu geen enkele economische betekenis meer. De boot Lamme Goedzak, naar een karakter uit de roman over Tijl Uilenspiegel, brengt toeristen van Brugge naar Damme. Wanneer de vaart in de winter dichtvriest, is het mogelijk van Brugge naar Sluis te schaatsen wat dan ook door vele toeristen wordt gedaan.
• Het Uilenspiegelmuseum brengt 5 eeuwen Uilenspiegel in beeld. Sinds de 17de eeuw heeft Damme een sterke Uilenspiegeltraditie. Als symbool van de Vlaamse volksziel, ontembare geus en fratsenmaker, dwaalde hij er met Nele en Lamme Goedzak rond. In het museum kan men aan de hand van kopieën van handschriften, 16de-eeuwse drukken, schilderijen, bibliofiele uitgaven, prenten, beeldhouwwerken, geplaatst in hun cultuurhistorische context, met deze verschillende gezichten van Uilenspiegel kennismaken.

Onroerend erfgoed

• Lijst van onroerend erfgoed in Damme

Fietsroutes

• De stad ligt langs de fietsroutes van Den Helder naar Boulogne langs de Noordzeeroute
• De Vlaanderen Fietsroute kronkelt ook door Damme
• De Riante Polderroute verbindt Damme met Knokke
• De Maerlantroute loopt via Moerkerke naar Lapscheure en het overzetbootje over de Damse Vaart. Vandaar gaat het naar Sluis, Aardenburg, Middelburg, Maldegem en terug
• De Beverhoutsroute loopt van Beernem naar Brugge

Stedenband

• Damme (Duitsland)

Externe links

• Officiële website
• Geschiedenis van Damme

Mediabestanden

Meer mediabestanden die bij dit onderwerp horen, zijn te vinden op de pagina Damme (Belgium) op Wikimedia Commons.

51° 15' NB, 3° 17' OL