Das weiße Band

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Das weiße Band
Regie Michael Haneke
Producent Stefan Arndt
Veit Heiduschka
Margaret Ménégoz
Scenario Michael Haneke
Hoofdrollen Christian Friedel
Leonie Benesch
Ulrich Tukur
Montage Monika Willi
Cinematografie Christian Berger
Première 21 mei 2009
Genre Drama
Speelduur 150 minuten
Taal Duits
Land Vlag van Oostenrijk Oostenrijk
Vlag van Frankrijk Frankrijk
Vlag van Duitsland Duitsland
(en) IMDb-profiel
MovieMeter-profiel
Portaal  Portaalicoon   Film

Das weiße Band (Het witte lint) is een Duitstalige zwart-wit speelfilm uit 2009 van de Oostenrijkse regisseur Michael Haneke. Hij won hiervoor de Golden Globe voor beste buitenlandse film en de Gouden Palm op het Filmfestival van Cannes in 2009. De film speelt zich af net voor de Eerste Wereldoorlog en schetst de wording van de generatie die de Tweede Wereldoorlog mogelijk maakte.

Verhaal[bewerken]

Leeswaarschuwing: Onderstaande tekst bevat details over de inhoud en/of de afloop van het verhaal.

Net voor het uitbreken van de Eerste Wereldoorlog grijpen onrustwekkende voorvallen plaats in een Noord-Duits plattelandsdorp. Alles begint wanneer onbekenden een kabel over de weg spannen, waardoor de dorpsarts van zijn paard valt. Nadien steken ze een voorraadschuur in brand en martelen ze twee kinderen. De plaatselijke schoolmeester zoekt de waarheid.

Rolverdeling[bewerken]

Achtergrond[bewerken]

Betekenis[bewerken]

Met de film wilde Haneke een standpunt innemen. Het is voor hem belangrijk dat de film niet alleen op Duitsland betrekking heeft, maar dat alle vormen van terrorisme dezelfde oorsprong hebben.

Productie[bewerken]

De film:

Beeld en emotie[bewerken]

Net zoals het verhaal zijn de beelden hard en afstandelijk. Ze krijgen een koude uitstraling door het ontbreken van muziek (behalve de in het verhaal opgenomen muziek zoals het orgelspel) en de vaak strakke, onbeweeglijke camera. De leraar in het dorp vertelt het verhaal als een nieuwslezer: emotieloos. Het geweld veroorzaakt weinig meeleven bij de kijker omdat die geen getuige is. Als de kinderen van de dominee geslagen worden, wordt de deur voor de neus van de kijker dichtgegooid en blijven enkel de pijnkreten over. Elke keer als mannen iemand misbruiken staan ze met hun rug naar de camera alsof niemand hen ziet of wil zien. Dit wordt extra beklemtoond als de dokter de vroedvrouw gebruikt als een beest en hij in hetzelfde shot aan tafel gaat zitten en wijn drinkt en eet als een heer.

Godsdienst[bewerken]

Centraal staan de bestraffingen van de kinderen. Ze worden herhaaldelijk voorgelezen uit de bijbel en over de straffende hand van god. Het lijkt alsof zij zich hierdoor zelf de rechterhand van god wanen en zijn bestraffingen over de mensheid neerlaten, bijvoorbeeld als de dochter van de dominee wraak neemt op haar vader. Door de parkiet te vermoorden met een schaar vormen de schaar en het lichaampje een kruisteken.

Camerapositie[bewerken]

De beelden positioneren de mensen in de omgeving. Als de dokter bij de rentmeester langsgaat omdat iemand het raam van de baby openzette en de kinderen in de woonkamer zijn, gaan twee kinderen zitten terwijl de dader, tussen hen in recht staat waardoor zijn 'leiderschap' duidelijk wordt. Dit zie je ook als de dokter tegen de vroedvrouw zegt hoe waardeloos en vies hij haar vindt: hij staat rechtop, uit onderaanzicht bekeken en uitgelicht in harde contrasten. Dit kikvorsperspectief versterkt zijn aanzien en haar vrees. De vroedvrouw in zachte grijswaarden wordt van boven bekeken. Het vogelperspectief versterkt haar zwakheid. Als ze voor zichzelf opkomt gaat ze rechtop staan, verandert ze haar perspectief en lijkt ze op een trotse vrouw.

Het einde van de film benadrukt de goddelijke hand en de afstand die dit creëert en/of het afstand nemen hiervan. De leraar vertelt hoe na het vertrek van de dokter en de vroedvrouw de roddels ontstonden. Het eerste beeld toont de kerk dichtbij. Telkens als hij een nieuwe roddel vertelt, nog erger dan de vorige, springt de camera achteruit waardoor de afstand tot de kerk letterlijk en figuurlijk wordt vergroot.

Prijzen[bewerken]

Externe links[bewerken]

Bronnen, noten en/of referenties
  • Filmbespreking van Nana A.T. Rebhan op Arte op 24 mei 2009)