Dashnak

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Armeense Revolutionaire Federatie
Afbeelding gewenst
Algemene gegevens
Opgericht 1890
Actief in Armenië
Richting Centrum-links
Ideologie Sociaaldemocratie
Internationale organisatie Socialistische Internationale
Website [1]
Portaal  Portaalicoon   Politiek

De Armeense Revolutionaire Federatie (HHD-Dashnak) (Armeens(traditioneel): Հայ Յեղափոխական Դաշնակցութիւն, Hay Heghapokhagan Tashnagtsutiun; (hervormd): Հայ Հեղափոխական Դաշնակցություն, Hay Heghapokhakan Dashnaktsutyun, Դաշնակ — Tashnag of Dashnak) is een politieke partij in Armenië.

De Dashnak-partij werd in 1890 opgericht als progressief en sociaaldemocratische politieke organisatie die streefde naar een onafhankelijke Armeense staat. Tot de oprichters behoorden Christofor Mikaelian, Rostom Zarian en Simon Zavarian. De partij streefde naar de hereniging van Russisch- en Turks-Armenië. De partij hield haar eerste congres in 1892 in Georgië.

Oprichters van de ARF, van links naar rechts: Stepan Zorian, Christapor Mikaelian, Simon Zavarian

Toen de Armeens-Tataarse Oorlog uitbrak tussen Armenen en 'Kaukasische Tataren' (Azerbeidzjanen) in 1905, gaf de Dashnak de Russen hiervan de schuld. De Armeense revolutionair en latere bevelhebber van het Armeens Legioen van de Duitse Wehrmacht, vermoordde hierop de Russische gouverneur-generaal Nakasjidze, die door de Armenen werd gezien als de aanstichter van de bloedbaden. De tsaristische vertegenwoordiger voor de Kaukasus, Vorontsov-Dasjkov verklaarde dat de Dashnak verantwoordelijk was voor een belangrijk deel van de instigaties tot de bloedbaden en schreef dat Dashnak-milities de moslims aanvielen en vaak de bevolking van hele dorpen uitroeiden.[1] De Dashnak verklaarde echter dat hun organisatie hielp bij het organiseren van de verdediging van de Armeense bevolking tegen moslimaanvallen. De slagen die werden uitgedeeld door Armeense vechteenheden zorgden voor een versnelde consolidatie van de moslimgemeenschap in de Kaukasus.[2] De Dashnak beschouwde in die periode gewapend optreden inclusief terreur als noodzakelijk voor het bereiken van politieke doelen.[3]

De Armeense Revolutionaire Federatie werd actief binnen het Ottomaanse Rijk in de vroege jaren 1890 met het oog op de eenmaking van de verschillende kleine groepen in het rijk dat werd gepleit voor een hervorming In 1905 organiseerden de leden van de Armeense Revolutionaire Federatie de 'Yildiz Poging', een moordaanslag op de Sultan Abdul Hamid II in de hoofdstad van het Ottomaanse Rijk, Constantinopel (het hedendaagse Istanboel). De Yildiz Poging om de Sultan te vermoorden was een mislukking, omdat de tijdbom zijn doel miste door een paar minuten later te ontploffen. De Dashnak verloor ook een van haar grondleggers, Kristapor Mikaelian, in een explosie tijdens de planning van de operatie.

Het hoofdkantoor van de ARF in de hoofdstad van Armenië, Jerevan

Na de Armeense genocide (1915) schakelden leden van de Dashnak-partij (de zogenaamde Zinvori-groepen) na de Eerste Wereldoorlog personen uit die zij verantwoordelijk achtten voor de genocide (o.a. Djemal Pasha en Talaat Pasha). Tijdens de kortstondige Armeense Republiek die van 1918 tot 1922 bestond was de Dashnak-partij de regeringspartij. Na de annexatie van Armenië door de Sovjet-Unie in 1920 werd de Dashnak-partij verboden. De Dashnak-partij bleef echter voortbestaan in de diaspora (met name in Australië, de Verenigde Staten, Libanon en Griekenland). Tijdens de Koude Oorlog nam de Dashnak-partij een anti-Sovjet houding aan.

Na de onafhankelijkheid van Armenië in 1991 werd de Dashnak-partij aldaar heropgericht. In 1994 werd de partij verboden, maar later opnieuw gelegaliseerd. Sinds 1999 is de partij in de regering vertegenwoordigd. De Dashnak-partij is als waarnemer lid van de Socialistische Internationale.

Zie ook[bewerken]

Noten
  1. «Всеподданейшая записка по управлению кавказским краем генерала адьютанта графа Воронцова-Дашкова», СПб.: Государственная Тип., 1907, с.12
  2. Swietochowski, Tadeusz, (1985) Russian Azerbaijan, 1905–1920. The Shaping of a National Identity in a Muslim Community. Cambridge University Press, p. 41–42. ISBN 0-521-52245-5.
  3. Suny, Ronald, (1996) Transcaucasia, Nationalism, and Social Change: Essays in the History of Armenia, 2e editie, pp. 166–167. ISBN 978-0-472-06617-9.