Dawn (ruimtesonde)

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Computeranimatie van de Dawn in de ruimte
Dawn in de lanceerruimte op 1 juli 2007

Dawn is een ruimtesonde die op 27 september 2007 door NASA werd gelanceerd om twee grote planetoïden in de planetoïdengordel te onderzoeken; te weten de planetoïde Vesta en de dwergplaneet Ceres. In 2011 en 2012 werd Vesta bezocht. Als alles volgens plan verloopt zal Dawn in 2015 Ceres verkennen.

Dawn is het eerste ruimtevaartuig dat in een baan rond een hemellichaam zal gaan vliegen, verkenningswerk zal uitvoeren, en dan weer door zal vliegen naar een ander hemellichaam. Bij alle voorgaande missies waarbij meerdere hemellichamen tegelijk werden bekeken, zoals het Voyagerprogramma, vloog de sonde in kwestie enkel langs de planeet en kon derhalve enkel vlug wat metingen doen.

Lancering[bewerken]

Een Delta II lanceert Dawn van CCAFS LC-17

Dawn zou gelanceerd worden van pad 17-B van het Cape Canaveral Air Force Station, aan boord van een Delta 7925-H-raket[1] Op 10 april 2007 arriveerde Dawn bij de Astrotech Space Operations-afdeling van SPACEHAB, Inc. in Titusville, Florida, waar voorbereidingen werden getroffen voor de lancering.[2][3] De lancering zou plaatsvinden op 20 juni, maar dat werd door vertragingen uitgesteld naar 30 juni[4] Door een kapotte kraan op het lanceerplatform kon de zware raket niet op zijn plaats worden gehesen, en werd de lancering met nog eens een week uitgesteld tot 7 juli.[5][6] Slecht weer vertraagde de lancering met nog eens een dag. Daarna moest de lancering worden uitgesteld naar 4 augustus vanwege de Phoenix-missie naar Mars.

De lancering van Dawn werd uiteindelijk uitgesteld naar 26 september, 2007.[7][8] Slecht weer en het bijtanken van de tweede draagraket stelden de lancering echter uit tot 27 september. Op die dag werd de Dawn eindelijk gelanceerd om 7:34.[9][10][11]

De lanceerraket bracht Dawn tot een snelheid van 11,46 kilometer per seconde ten opzichte van de aarde.[12] Daarna nam de ionenmotor het over. In juni 2010 had deze ionenmotor de snelheid van de ruimtesonde met ruim 4,4 kilometer per seconde verhoogd. Dat is de grootste snelheidsverandering die een raketvoortstuwingssysteem ooit in de ruimte heeft veroorzaakt. Daarmee is het oude record uit december 2001 van Deep Space 1 verbroken.[13]

Missie[bewerken]

Het doel van de missie is meer te ontdekken over het ontstaan van het zonnestelsel. Hiervoor willen onderzoekers twee protoplaneten in de planetoïdengordel onderzoeken. Ceres en Vesta hebben wellicht veel karakteristieken die onderzoekers meer inzicht kunnen geven over het vroegere zonnestelsel.

Ceres en Vesta zijn uitgekozen daar ze twee tegenstrijdige protoplaneten zijn. De ene is "nat" (met een oppervlak van ijs) en de andere "droog" (met een stenen oppervlak).

In september 2009 bijgestelde geplande route

Dawn is uitgerust met twee redundante camera’s,[14] een visuele en infrarode spectrometer, en een gammastraling en neutronspectrometer.[15] Dawn zal hiermee foto’s maken van de twee planetoïden, en hun chemische samenstelling meten.[16]

Dawn zal van de aarde naar zijn doelwitten reizen in een grote spiraal. De in 2009 bijgestelde geplande route is als volgt:[17]

Er bestaat de mogelijkheid voor een uitgebreidere missie waarbij Dawn nog andere planetoïden onderzoekt, maar dit is erg onwaarschijnlijk.[19]

Team[bewerken]

Het team achter de missie van Dawn wordt geleid door UCLA-wetenschappers en Dawnonderzoeker Christopher T. Russell. Michael Mook is de manager van het programma. Armando Piloto is de projectmanager op Kennedy Space Center.

Externe links[bewerken]

Bronnen, noten en/of referenties
  1. Expendable Launch Vehicle Status Report
  2. Dawn arrives in Florida door NASA
  3. Dawn at Astrotech's Payload Processing Facility door Space and Astronautics News
  4. Launch of Dawn asteroid mission postponed again door NewScientistSpace
  5. Pad 17 crane to be fixed mid-week door “Florida Today”
  6. Expendable Launch Vehicle Status Report
  7. NASA Mission to Asteroid Belt Rescheduled for September Launch
  8. Dawn Launch Date door “NASA launch schedule”
  9. ULA—One Team for Assured Access to Space
  10. NASA's Launch Coverage
  11. Dawn Spacecraft Successfully Launched
  12. Rayman, Marc D.. Dear Dawnivores (August 24, 2008) Geraadpleegd op 2010-03-21
  13. Mission Status Updates: June 30, 2010. Besproken in "Ionenmotor vestigt snelheidsrecord. NRC-next 15 juni 2010."
  14. Framing Camera for Dawn
  15. Science Payload
  16. GRaND science instrument moves closer to launch from Cape
  17. GSpace Topics: Dawn
  18. NOS.nl: NASA-sonde nadert enorme asteroïde - vrijdag 15 jul 2011
  19. Frequently asked questions door NASA