De Buitenmolen

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Zie het artikel Zie Buitenmolen voor de molen in Berendrecht
De Buitenmolen
Zevenaar DeBuitenmolen 05.JPG
Basisgegevens
Plaats Zevenaar
Bouwjaar waarschijnlijk ca 1540
Type beltmolen
Kenmerken torenmolen
Functie korenmolen
Bestemming  Het malen van graan op vrijwillige basis
Monumentnummer  40427
Externe link(s)
Molendatabase
De Hollandsche Molen
Portaal  Portaalicoon   Molens

De Buitenmolen is een torenmolen in Zevenaar in de Nederlandse provincie Gelderland. De molen wordt wekelijks door een vrijwillig molenaar in bedrijf gesteld.

Al in 1408 werd vermelding gemaakt van een molen op deze locatie. Uit bouwhistorisch onderzoek is echter gebleken dat de huidige molen waarschijnlijk rond 1540 gebouwd moet zijn. Daarmee is niet deze torenmolen, maar De Grafelijke Korenmolen in Zeddam de oudste nog bestaande windmolen in Nederland. Tot 1866 bleef de molen eigendom van de landheer, in laatstgenoemd jaar kwam de molen in eigendom van de toenmalige pachter. Oorspronkelijk zat buiten aan de molen de trap naar de zolders en werd ook buiten bij de trap het maalgoed geluid. De deuren bij de trap zijn nu ramen. Boven de ingang zat een houten plankier. Het oorspronkelijke uiterlijk van de molen als binnenkruier verdween in de loop der tijd. Zo kreeg de molen een staart en werd het wiekenkruis uitgerust met zelfzwichting. Rond 1930 werden staart en wiekenkruis verwijderd en werd de molen een motormaalderij, die in 1955 werd stilgelegd. Voor de motormaalderij werden de dikke muren uitgehakt en werden in 1934 stalen vloerbalken aangebracht. In 1966 droeg de heer F.T.H. Korthaus De Buitenmolen over aan de gemeente Zevenaar, die in 1969 en 1970 de molen weer in zijn oorspronkelijke gedaante liet restaureren. De kap is bedekt met schaliën. In 2002 vond er andermaal een restauratie plaats en werd de 9,20 meter lange, houten bovenas vervangen door een nieuwe, eikenhouten bovenas. Ook werd het voorkeuvelens vernieuwd en werden de roeden vervangen.

De torenmolen heeft stalen roeden met een lengte van 24,40 meter. Ze zijn door molenmakerij Vaags gemaakt in 2002. De binnenroede heeft nummer 71 en de buitenroede nummer 70. De roeden zijn voorzien van het Oudhollands hekwerk met zeilen. De molen is ingericht met een koppel, 16er (140 cm doorsnede) kunststenen en een mengketel.

De molen wordt op de wind gekruid via een tandkrans met een elektromotor in de kap. Met de hand kon voorheen door twee man gekruid worden via gaffelwielen en tandkransen. Ook kan de molen vanaf de belt met de hand gekruid worden via een rondgaande kruiketting. Het kruiwerk bestaat uit een engels kruiwerk.

De molen wordt gevangen (geremd) met een vlaamse vang met vangtrommel. De vangbalk is een oud voeghout, die waarschijnlijk afkomstig is uit de verdwenen Groene molen (Molen van Golstein) in Teuge.

De molen heeft een sleepluiwerk.

De begane grond wordt de hel genoemd. Hier is in 1974 een zuiggasmotor geplaatst, die afkomstig is uit de maalderij van Te Boekhorst in Wehl en daar een koppel maalstenen heeft aangedreven. Rond 1900 had de Buitenmolen zelf een zuiggasmotor. In de molen heeft ooit een kachel gestaan. De opening van de schoorsteen onder de kap is dichtgemetseld en de schoorsteen afgebroken.

Overbrengingen[bewerken]

  • De overbrengingsverhouding is 1 : 6,9.
  • Het bovenwiel heeft 55 kammen en de bonkelaar 28 kammen. De koningsspil draait hierdoor 1,96 keer sneller dan de bovenas. De steek, de afstand tussen de staven, is 14 cm.
  • Het spoorwiel heeft 116 kammen en het steenrondsel 33 staven. Het steenrondsel draait hierdoor 3,52 keer sneller dan de koningsspil en 6,9 keer sneller dan de bovenas. De steek is 9 cm.

Externe link[bewerken]

Fotogalerij[bewerken]