De Fabeltjeskrant

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
De Fabeltjeskrant
Meneer de Uil met de Fabeltjeskrant
Meneer de Uil met de Fabeltjeskrant
Genre Poppenspel
Kinderprogramma
Speelduur 4 à 5 min.
Stemmen Frans van Dusschoten
Ger Smit
Elsje Scherjon e.a.
Scenario Leen Valkenier
Muziek Ruud Bos
Jurriaan Andriessen (eindmuziek)
Land van oorsprong Vlag van Nederland Nederland
Taal Nederlands
Productie
Producent Chanowski Productions:
Thijs Chanowski (serie 1)
Loek de Levita (serie 2)
Uitzendingen
Start 1968
Einde 1992
Netwerk NOS
RTL 4
Prijzen
Gouden Televizier-Ring 1969
(en) IMDb-profiel
Portaal  Portaalicoon   Televisie

De Fabeltjeskrant is een dagelijks terugkerende korte uitzending juist voor kinderbedtijd op de Nederlandse televisie over de gebeurtenissen in het Grote Dierenbos in Fabeltjesland. Het nieuws werd voorgelezen door Meneer de Uil. Ook in Vlaanderen groeide een hele generatie op onder de vleugels van Meneer de Uil. In 2005 werd het programma in Nederland verkozen tot Beste Kinderprogramma Aller Tijden. Momenteel is de kinderserie op RTL 8 bij Telekids te zien.

Series[bewerken]

Eerste serie[bewerken]

Het brein achter De Fabeltjeskrant was Leen Valkenier en het programma werd geproduceerd door Thijs Chanowski. De eerste poppen werden met de hand gemaakt door Joke Aletrino. De Fabeltjeskrant werd voor het eerst uitgezonden op 29 september 1968 door de NTS. De eerste fabels en personages waren geïnspireerd op de verhalen van Jean de La Fontaine, maar al snel ging het programma meer op het 'echte leven' lijken. In de vier jaar waarin de eerste serie op de televisie was ontwikkelde De Fabeltjeskrant zich tot het best bekeken programma van die tijd. Het aantal kijkers lag tussen de één en twee miljoen per dag en dat waren lang niet allemaal kinderen of hun ouders. Vertaalde versies van De Fabeltjeskrant waren ook buiten het Nederlandstalig gebied zeer in trek.

Ogenschijnlijk was het programma bedoeld voor kleuters, door Meneer de Uil aangesproken als kijkbuiskinderen, maar door allerlei toespelingen op de landelijke politiek was het ook voor veel volwassenen een leuk programma. Zo werkte in een periode dat Joop den Uyl minister-president was van Nederland, een Meneer de Uil die uit de Fabeltjeskrant voorlas bij veel mensen op de lachspieren.

Op 22 juni 1972 werd de serie beëindigd. Na een speciale verkiezingsuitzending op 27 november 1972 keerde het programma op 2 december 1973 terug op de zondagmiddag, gevolgd door dagelijkse uitzendingen vanaf 1 juni 1974. Na zes jaar en 1041 afleveringen kwam er op 31 augustus van dat jaar een einde aan De Fabeltjeskrant.

De Woefs en de Lamaars[bewerken]

In de jaren zeventig verscheen als een soort spin-off de serie De Woefs en de Lamaars, waarvan enkele dieren zoals Woef Hektor en Snoespoes ook in De Fabeltjeskrant hun opwachting maakten. De enige van deze dieren die voorkwam in zowel de eerste serie van De Fabeltjeskrant als in serie twee was Woefdram.

Tweede serie[bewerken]

Verschillende dieren in één scène

In 1985 kwam producent Loek de Levita met een nieuwe reeks afleveringen, die meteen weer een groot succes werden. De schrijver was weer Leen Valkenier. De afleveringen werden door verschillende omroepen uitgezonden. Inmiddels was Nederland veranderd in een multiculturele samenleving en dat is terug te zien in de nieuwe serie, waarin een aantal exotische dieren werd geïntroduceerd. Deze dieren komen in het Dierenbos terecht vanuit het Derde Dierenbos (lees: de Derde Wereld) en elk hebben ze zo hun eigen problematiek. Voorbeelden van deze uitheemse dieren zijn Zaza Zebra en Mister Maraboe. Tijdens verkiezingen voor een nieuwe burgemeester van Fabeltjesland werd de Buitenbosse Chico Lama door de kijkbuiskindertjes verkozen. De tweede serie eindigde in 1989. Het totaal aantal afleveringen van De Fabeltjeskrant kwam hiermee op 1640.

Derde serie[bewerken]

Nadat de publieke omroep De Fabeltjeskrant had stopgezet kocht het nieuwe RTL Véronique de serie en zond de krant uit tot 1992. Gevolg hiervan was wel dat er sluikreclame in de serie sloop. Zo bouwde Willem Bever in een der afleveringen een schotelantenne, zodat hij ook RTL 4 kan ontvangen.

Stemmencast[bewerken]

Het merendeel van de stemmen werd ingesproken door Frans van Dusschoten, Ger Smit en Elsje Scherjon met daarnaast bijdragen van Aart Staartjes, Philippine Aeckerlin (als Philippine Ackerlin), Trudy Libosan en Bert Plagman.[bron?]

Poppenspelers[bewerken]

De poppen werden gespeeld door o.a. Irma Fransen, Olga Reurslag, Jantien Windhouwer, Corrie Hamel, Martien Oltmans, Mildred Rison en Saskia Janse.

Internationaal[bewerken]

Meneer de Uil met een Zweedse Fabeltjeskrant

Algemeen[bewerken]

Ook internationaal was De Fabeltjeskrant een succes. De rechten op het programma werden verkocht aan meer dan veertig landen over de gehele wereld.

Titel in andere landen[bewerken]

  • Frankrijk: Le petit echo de la Forêt (De kleine echo van het bos)
  • Italië: Il bosco dei perché of Il gufo racconta: una fiaba al giorno (De uil vertelt: een sprookje per dag)
  • Verenigd Koninkrijk: Daily Fable (Dagelijkse fabel)
  • Zweden: Fablernas värld (De Fabeltjeswereld)

Interactie[bewerken]

Voor bepaalde onderdelen in het programma werden de kijkbuiskinderen ingeschakeld:

  • De winnaar van liedjesfestijn 'Het Landjuweel' (1972), gewonnen door Ome Gerrit de Postduif;
  • De winnaar van de Dierenbosse verkiezingen (1986), gewonnen door Chico Lama;
  • Een ontwerp van het beste voertuig waarmee de dokters Meindert het Paard en Zaza Zebra zowel over het land, als over het water en via de lucht naar het Derde Dierenbos kunnen gaan (1988);
  • Een liedjeswedstrijd met Zaza Zebra, Chico Lama en Mister Maraboe (1988), gewonnen door Chico Lama;
  • Een nieuwe naam voor Olof (van het duo Archie en Olof, een hond en een poes die tijdelijk in het Grote Dierenbos woonden), dit werd Purdy (1989).

Magazine[bewerken]

Van 5 april 1969 tot 29 augustus 1970 verscheen er ook een jeugdweekblad dat "De Fabeltjeskrant" heette en geënt was op het televisiefeuilleton. Op 5 september 1970 veranderde het haar naam in Sprookjesland en liep onder die naam verder tot 1 april 1972, waarna het herdoopt werd in "Disneyland" en nog gepubliceerd werd tot 29 maart 1974. De doelgroep van al deze bladen waren kleuters en kinderen tot en met 12 jaar.

Film[bewerken]

In 1970 ging Onkruidzaaiers in Fabeltjesland in première in de bioscoop, een film gebaseerd op De Fabeltjeskrant. In de film wordt het Grote Dierenbos overspoeld door een horde kwaadwillende torren. Naar aanleiding van het succes van de film, kregen de torren Thijl Schavuit en Sjefke Schelm een vaste rol in de televisiereeks. De film werd, net als de serie, geschreven door Leen Valkenier.

Twentse editie[bewerken]

De regionale omroep RTV Oost bracht in 2007 De Fabeltjeskrant in Streektaal op het scherm. De originele Nederlandse dialogen werden omgezet in Overijsselse dialecten en opnieuw ingesproken. Voor de rechthebbenden van de auteursrechten stonden bij de onderhandelingen over deze versie niet zozeer financiële kwesties voorop, als wel dat de productie recht deed aan de kwaliteit van de originele Fabeltjeskrant.

In 2008 kwam ook RTV West met een eigen versie. Onder anderen Pierre Wind, Paula Udondek en Cesar Zuiderwijk spraken oude afleveringen van de serie in met Zuid-Hollandse dialecten.

Musical[bewerken]

Ruud de Graaf en Hans Cornelissen (De Graaf en Cornelissen Producties BV) en Robin de Levita (Robin de Levita Productions BV) brachten in het theaterseizoen 2007/2008 gezamenlijk een nieuwe originele musical gebaseerd op de legendarische televisieserie. Deze ging op 30 september 2007 in première in 's-Hertogenbosch. Acteur en auteur Jon van Eerd nam het script en de teksten van de nieuwe liedjes voor zijn rekening en de liedjes werden gecomponeerd door Ruud Bos, die eerder schreef voor Toon Hermans en Willeke Alberti. Hiernaast kwamen ook klassiekers uit de poppenserie terug zoals 'Drink meer prik' en 'Hup daar is Willem met de waterpomptang'. Omdat het Dierenbos een soort afspiegeling is van de Nederlandse maatschappij, werd er een nieuwe bewoonster geïntroduceerd genaamd Fatima de Poes. Fatima is een vooruitstrevende moslima. Zij staat open voor de dieren in het bos.

De stemmen van deze versie werden verzorgd door Florus van Rooijen (Meneer de Uil, Ed Bever, Bor de Wolf); Martin Stritzko (Willem Bever, Momfer de Mol); Willem-Jan Stouthart (Zoef de Haas, Lowieke de Vos); Arie Cupé (Meneer de Raaf, Gerrit de Postduif); Ilona Stokvis (Juffrouw Ooievaar, Isadora Paradijsvogel); Mieke Dijkstra (Truus de Mier, Fatima de Poes) en Sabine Beens (Myra Hamster, Martha Hamster).

Jon van Eerd (auteur), Ruud Bos (componist), Paul van Ewijk (regisseur), Ruud de Graaf en Robin De Levita (producenten) ontvingen de John Kraaijkamp Musical Award voor Beste Musical 2008.

Personages[bewerken]

Nuvola single chevron right.svg Zie de volgende Lijst van personages uit de Fabeltjeskrant voor een overzicht van de meeste personages

De personages met hun gevleugelde uitspraken op alfabetische volgorde:

Personages die langere tijd meespeelden[bewerken]

  • Bor de Wolf, uitbater van het Dierenbosse café Het Praathuis ("Hoea, ik ga wel naar het Enge Bos.")
  • Borita, dochter van Bor de Wolf en Oléta Vulpecula, vriendinnetje van Greta 2 en Hondje Woef
  • Chico Lama, de bosmeester van het Grote Dierenbos
  • Droes de Beer, een humeurige beer, in het begin nog 'boosaardig' genoemd
  • Ed en Willem Bever, rasechte sleutelaars, ook bekend van het lied over de waterpomptang
  • Gerrit de Postduif, ook Ome Gerrit genoemd, de Dierenbosse postbode
  • Greta 2, dochtertje van Teun Stier en Margaretha Bontekoe
  • Harry Lepelaar, de eerste geliefde van Juffrouw Ooievaar, vriend van Piet de Pad
  • Hondje Woef, het vriendje van Greta 2, samen halen ze onschuldige streken uit
  • Isadora Paradijsvogel, eigenlijk Doortje Spreeuw geheten, een oudere vaudeville-artieste ("troel")
  • Jodokus de Marmot, de huisgenoot van Droes die altijd op zijn nagels bijt
  • Juffrouw Mier, (voornaam: Truus) ijverige huisvrouw ("Oh, tuut-tuut-tuut-tuut!")
  • Juffrouw Ooievaar, (voornaam: Cato) gerespecteerde dame die het altijd beter weet
  • Lowieke de Vos, sluwe levensgenieter ("Hatsekidee" en "lekker smikkelen en smullen.")
  • Margaretha Bontekoe, kwam met haar man Teun Stier naar het Dierenbos, na de scheiding opende ze een vrouwenhuis
  • Martha en Myra Hamster, twee zorgzame, ietwat bemoeizieke zussen
  • Meindert het Paard, de dierenarts van het Grote Dierenbos
  • Melis Das, heeft een reusachtige burcht met daarin een broeikas vol bloemen en kruiden
  • Meneer de Raaf, (voornaam: Crox) de sarcastische gentleman van het Dierenbos
  • Meneer de Uil, (voornaam: Jakob) leest dagelijks de krant voor ("Dag, lieve kijkbuiskinderen" en "oogjes dicht en snaveltjes toe.")
  • Mister Maraboe, (voornaam: John) de tweede geliefde van Juffrouw Ooievaar
  • Momfer de Mol, oud-mijnwerker met een nare hoest ("Mmf, mmf, ik neem wel een sigaartje.")
  • Oléta Vulpecula, het vriendinnetje van Bor de Wolf
  • Piet de Pad, verkoper van patat met smots en hete honden, vriend van Harry Lepelaar
  • Rocus de Vrije Vogel, goede vriend van Isadora met een Amerikaans accent die iedereen blij wil maken
  • Sjefke Schelm, volgzame vriend van Thijl Schavuit
  • Snoespoes, een Lamaar en het vriendinnetje van Woef Hektor
  • Stoffel de Schildpad, heeft last van de meest uiteenlopende kwalen ("Ik voel me appelig.")
  • Teun Stier, echtgenoot van Margaretha Bontekoe met zijn eigen zuivelwinkeltje
  • Thijl Schavuit, diefachtige type dat samen met Sjefke Schelm streken uithaalt
  • Woef Hektor, kwam met zijn vriendin Snoespoes naar het Dierenbos omdat hun relatie niet werd geaccepteerd in hun oude woonplek
  • Woefdram, kruiperige assistent van Juffrouw Ooievaar
  • Zaza Zebra, de tweede dokter van het Dierenbos en de vrouw van Meindert het Paard
  • Zoef de Haas, domme helper van Juffrouw Ooievaar, wil overal de beste in zijn ("Zoefzoef!")

Personages die kort meespeelden in de begintijd[bewerken]

Hieronder enkele minder bekende personages die slechts korte tijd een rol hadden in de beginperiode van de serie.

  • Arie de Rat, een onbetrouwbare rat, die jegens koning Arthur zeer onderdanig is
  • Arthur de Leeuw, de baas van het Grote Dierenbos, althans dat denkt hij zelf
  • Asa de Spin
  • Blinkert de Bliek, de partner van Frija Forel
  • Caroline Ooievaar, zus van Juffrouw Ooievaar
  • Cas de Kraai, krast graag door het gezang van Flora heen
  • Flora Nachtegaal, een goede vriendin van Meneer de Raaf
  • Frija Forel, een vis die voor haar partner Blinkert in het Dierenbos kwam wonen
  • Gies de Vlieg, maakt graag gebruik van het feit dat anderen haar nauwelijks kunnen zien
  • Irma de Krekel, de vrolijk zingende buurvrouw van Truus de Mier
  • Kirreke en Koer de Tortelduiven, houden ondanks hun grote verschillen van elkaar, geen familie van Gerrit de Postduif
  • Marius de Bok, zeer goedgelovig, waar door Lowieke de Vos vaak dankbaar gebruik van wordt gemaakt
  • Maup de Muis, heeft het geregeld aan de stok met Pepijn de Kater
  • Mia de Muilezel, vervoert zakken met dierengeld voor koning Arthur de Leeuw
  • Orm de Aap, een brutale aap die graag de andere dieren uitdaagt
  • Pepijn de Kater, gaat vaak het bos uit om te jagen bij de mensenhuizen
  • Plons de Kikvors, een groot uitgevallen amfibie
  • Sjors (George) de Wezel, eet vaak zoveel dat hij er dagen ziek van is
  • Stokebrand de Mug, vindt zichzelf een goedgebouwde mug
  • Timme de Hond, was de weg kwijtgeraakt in de mensenwereld en kwam zodoende in het Dierenbos terecht
  • Toeter de Olifant, het oudste dier van het Grote Dierenbos
  • Wasa de Beer, de vriendelijke broer van Droes
  • Wip de Eekhoorn, maakt eikeltjeslimonade in zijn boom

Personages die alleen voorkwamen in de musical uit 2007[bewerken]

Trivia[bewerken]

Het andere oog van Meneer de Uil[bewerken]

Aan het einde van elke aflevering wenste Meneer de Uil de kijkbuiskinderen een goede nachtrust toe. Hij deed dit door middel van een omgekeerde knipoog – oftewel een open knipoog, waarbij de ogen gesloten zijn – met zijn rechteroog (voor de kijkers links). Af en toe kwam er in de jaren zeventig een aflevering voorbij, waarbij hij juist een omgekeerde knipoog gaf met zijn linkeroog (voor de kijkers rechts). Ofschoon de samenstellers dit als een bewuste gimmick hadden gepresenteerd, was het toch wel iets wat diverse kijkbuiskinderen opviel en waarover ook brieven werden geschreven. In de nieuwere afleveringen in de jaren tachtig en bij de latere herhalingen van oudere afleveringen kwam deze gimmick niet meer voor.

Bronnen[bewerken]

Externe links[bewerken]