De GVR

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
De GVR
Oorspronkelijke titel The BFG
Auteur(s) Roald Dahl
Vertaler Huberte Vriesendorp
Kaftontwerper Quentin Blake
Genre Jeugdliteratuur
Uitgever Fontein
Uitgegeven 1982
Medium Boek
Pagina's 210
ISBN-code 9026112750
Portaal  Portaalicoon   Literatuur

De GVR (Grote Vriendelijke Reus, originele titel The BFG) is een kinderboek van Roald Dahl. Er is ook een film van gemaakt. Dahl droeg dit boek op aan zijn oudste dochter, Olivia, die in 1962 op zevenjarige leeftijd overleed aan de gevolgen van mazelen.

Inhoud[bewerken]

Leeswaarschuwing: Onderstaande tekst bevat details over de inhoud en/of de afloop van het verhaal.

Het boek gaat over Sofie, een meisje uit een weeshuis. Op een avond kan ze niet slapen. Ze denkt dat het spookuur is en kijkt stiekem naar buiten (in haar weeshuis mag je 's nachts niet uit bed komen). Ze kan niet slapen vanwege de maneschijn die in haar ogen schijnt, dus sluit ze de ramen. Buiten ziet ze een reus staan. Hij hoort Sofies hart bonken - hij heeft verschrikkelijk goede oren - en ontvoert haar. Niemand mag namelijk een reus zien, anders zou de wereld op zijn kop staan. Hij neemt haar met een ongelofelijke snelheid mee naar zijn grot in reuzenland. Sofie denkt dat de reus haar zal opeten maar net deze ene reus blijkt de GVR te zijn: de Grote Vriendelijke Reus. Hij spreekt wel een nogal vreemdklinkend taaltje omdat hij dit heeft geleerd uit slechts één boek, Oliver Twist, dat hij ooit eens meer dan zeventig jaar geleden heeft "geleend" uit iemands kinderkamer.

De GVR vangt zowel mooie dromen als nachtmerries in Dromenland en bewaart deze in potjes. Al blazend op een lange trompet deelt hij de mooie dromen weer uit aan slapende kinderen, de nachtmerries blaast hij thuis op. Hij eet alleen maar snoskommers die eigenlijk heel vies ("smeerlijk", "walgzaam", "vuillappig") zijn, maar er groeit niets anders in Reuzenland. Hij wil geen eten stelen van mensen en hij wil al zeker geen mensen of dieren opeten, dat vindt hij zielig.

Hij vertelt Sofie onder het genot van een fropskottel over de andere negen reuzen die in reuzenland wonen. Die zijn zo vriendelijk niet. Dat zijn "mensenpeuzelende kannibalen". Ze spreken een warrig dyslectisch taaltje en zijn twee keer zo groot als de GVR. Elke nacht trekken ze erop uit om slapende "mensbaksels" te roven en op te peuzelen. Als ze het warm hebben, gaan ze op de noordpool Eskimo's eten alsof het ijslolly's zijn, bij grote honger spelen ze een paar Noren naar binnen. Maar het liefst eten ze kleine kindertjes, die zijn lekker mals.

Omdat de GVR niet zo groot en gemeen is als de andere reuzen wordt hij nogal gepest. Uit verveling doen ze balspelletjes met hem als bal. Uit wraak laat hij eens een nachtmerrie (Trolleklopper) los op de vreselijke Vleeslapeter, één van de vreselijke reuzen. Hierdoor ontstaat een verschrikkelijke vechtpartij tussen de negen reuzen. Maar, vertelt de GVR, ze zullen elkaar nooit doden. Ze vechten alleen maar met elkaar. Reuzen zijn namelijk niet zo gruwelijk als mensen.

Als de reuzen 's avonds "wegsjeezen" om mensbaksels te gaan "schranzen" raakt Sofie in paniek. Ze wil iedereen gaan waarschuwen, onder andere de koningin van Engeland, maar dat de GVR beweert dat geen mens haar zou geloven. Bovendien zou ze dan teruggebracht worden naar het weeshuis en de GVR vreest dat men hem dan in de dierentuin zou opsluiten.

Sofie bedenkt een plan: ze moeten de koningin een droom inblazen. Ze mengen een speciale droom uit de biljoenen dromen die de GVR verzameld heeft. De droom gaat over de werkelijkheid, alle gruwelijke daden van de reuzen, het bestaan van de GVR, die kan uitleggen waar de reuzen zich bevinden en over het bestaan van Sofie, die kan vertellen waar de GVR verstopt is. Die nacht gaan ze naar Buckingham Palace waar de reus de droom bij de koningin inblaast en Sofie in haar kamer verbergt. De koningin en haar kamermeisje zijn verrast als ze 's anderendaags Sofie in de kamer aantreffen, maar gezien de koningin over haar gedroomd heeft en ook de GVR opduikt, gelooft ze dat wat ze gedroomd heeft werkelijkheid kan zijn. De koningin schakelt het leger en de luchtmacht in. Tijdens het middagdutje van de negen reuzen worden ze overmeesterd. De soldaten binden ze vast met kettingen en touwen. Ze worden aan negen grote helikopters gehangen, naar Engeland gebracht en in een immens grote kuil gegooid. De GVR maakt hun boeien los, ze eten toch geen soortgenoten. De rest van hun leven krijgen ze voor straf alleen nog maar snoskommers te eten.

De reus en Sofie krijgen ieder een huis naast het paleis van de koningin. Sofie leert de reus fatsoenlijk praten en spellen, zo goed zelfs dat hij schrijver wordt. Het eerste boek dat hij schrijft gaat over Sofie en zichzelf: De GVR.

Bewerkingen[bewerken]

In 1989 verscheen een animatiefilm gebaseerd op het boek.

Er is van dit boek ook een toneelstuk gemaakt met Ricky Koole als Sofie. Op 29 januari 2011 gaat de Vlaamse theaterversie in première in Gent, met Lulu Aertgeerts als Koningin, Jolijn Antonissen als Sofie en Jeroen Maes in de titelrol.