De ijzeren kachel

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken

De ijzeren kachel is een sprookje uit Kinder- und Hausmärchen, de verzameling van de gebroeders Grimm, met als nummer KHM127. De oorspronkelijke naam is Der Eisen-Ofen..

Het verhaal[bewerken]

Leeswaarschuwing: Onderstaande tekst bevat details over de inhoud en/of de afloop van het verhaal.

In een tijd dat wensen nog hielp, wordt een koningszoon door een oude heks betoverd, zodat hij in een ijzeren kachel moet zitten. Deze kachel wordt diep in een bos neergezet. Na jaren komt een koningsdochter in het bos. Ze is verdwaald, maar komt in het bos wel de kachel tegen. De prins in de kachel wijst haar de weg terug, op voorwaarde dat ze schriftelijk belooft te doen wat hij wil. Hij wil met haar trouwen en ze belooft dit, maar wil eigenlijk niet omdat ze niet weet wie de man in de kachel is. Ze moet van de prins terugkomen en met een mes om een gat in het ijzer krabben. Binnen twee uren is ze thuis en iedereen is blij. Ze vertelt wat er is gebeurd.

De koning wil ook niet dat zijn dochter trouwt met een vreemde man in een kachel. Hij stuurt daarom tegen betaling achtereenvolgens de dochter van een molenaar en de dochter van een varkenshoeder naar de kachel. Daar zij geen prinsessen zijn, kunnen zij geen gat in het ijzer krabben. De prins ontdekt het bedrog beide keren, en beveelt de dochters om de prinses te halen. Hij vertelt dat als de koningsdochter niet komt, het rijk zal instorten en geen steen zal blijven staan. De koningsdochter neemt afscheid van haar vader en gaat huilend naar de ijzeren kachel. Na twee uur heeft ze al een klein gaatje in het ijzer gekrabd en ziet ze de koningszoon. Hij is mooi en schittert van goud en edelstenen. Ze wordt op slag verliefd op hem. Ze heeft hem verlost en hij wil haar meenemen naar zijn rijk, maar ze wil nog afscheid nemen van haar vader. Ze mag echter niet meer dan drie woorden zeggen.

De prinses vergeet deze regel en spreekt meer woorden uit. Daarom worden de ijzeren kachel en de koningszoon meegenomen, en over de glazen bergen en snijdende zwaarden vervoerd. De koningsdochter neemt wat geld mee, maar ontdekt dat de kachel verdwenen is. Ze zoekt negen dagen en krijgt honger, ze rust uit in een boom en is bang voor de wilde dieren. Ze ziet een klein lichtje en loopt naar een huisje met een stapeltje hout voor de deur. Er zitten allemaal padden in het huis en er staat een gedekte tafel met zilveren bekers. De dikke pad roept Hinkelbeen en een klein padje doet de deur open. De padden vragen van alles en ze vertelt wat er is gebeurd. Het kleine padje haalt een doos en het meisje krijgt eten en drinken en wordt naar bed gebracht. Ze valt in slaap en ze krijgt de volgende dag drie naalden, een molenwiel en drie noten van de pad.

Ze komt bij de glazen berg en ze kan met de drie naalden in haar schoenen over de gladde berg klimmen. Dan komt ze bij drie snijdende zwaarden en ze rolt hier overheen met het ploegwiel. Ze vaart over een groot water en ze komt bij een groot kasteel, waar ze als keukenmeisje wordt aangenomen. De koningszoon is hier ook. Hij heeft echter een andere vrouw aan zijn zijde en denkt dat de prinses allang gestorven is. De prinses vindt de drie noten in haar zak. Ze bijt één open en er ligt een koninklijk gewaad in. De nieuwe vrouw van de prins wil het mooie gewaad graag kopen. Het meisje wil als beloning in de slaapkamer van de koningszoon slapen. De vrouw stemt toe, maar geeft de prins een slaapdrank zodat hij niet wakker wordt wanneer de prinses hem probeert te herinneren wie ze is. De bedienden horen haar wel en vertellen het verhaal aan hun heer.

De volgende dag na de afwas bijt het meisje de tweede noot open en er ligt een nog mooier gewaad in. Opnieuw wil de bruid het kopen en opnieuw mag het meisje in de kamer van de koningszoon slapen, maar hij hoort niks omdat hij weer van de slaapdrank heeft gedronken. De bedienden vertellen het verhaal weer aan hun heer en de derde avond bijt het meisje de derde noot open en vindt een nog mooier gewaad van goud. De bruid wil de jurk kopen en voor een derde maal mag het meisje in de kamer van de koningszoon slapen. De koningszoon drinkt die keer niet van de slaapdrank en hoort het verhaal van het meisje.

De koningszoon herkent de ware bruid en stapt met haar in een koets. Ze halen de gewaden weg bij de valse bruid en deze kan nu niet opstaan. Ze varen over het grote water en gebruiken het ploegwiel om over de drie snijdende zwaarden te gaan. Ze klimmen over de glazen berg en komen bij het kleine huisje. Het is een groot kasteel geworden en de padden zijn verlost en koningskinderen geworden. De bruiloft wordt gevierd en de vader van de koningsdochter wordt gehaald, zodat hij niet alleen hoeft te zijn. Zo hebben ze twee koninkrijken en ze zijn erg gelukkig.

Achtergronden bij het verhaal[bewerken]

Assepoester · Berenpels · Bontepels · Broertje en zusje · Bruidskeuze · De anjer · De arme en de rijke · De arme jongen in het graf · De arme molenaarsknecht en het katje · De bijenkoningin · De boden van de dood · De boer en de duivel · De Bremer stadsmuzikanten · De broodkruimels op de tafel · De bruiloft van vrouw Vos · De dood als peet · De dood van het hennetje · De dorsvlegel uit de hemel · De drie broers · De drie gelukskinderen · De drie handwerksgezellen · De drie heelmeesters · De drie luiaards · De drie mannetjes in het bos · De drie slangenbladeren · De drie spinsters · De drie talen · De drie veren · De drie vogeltjes · De drie zwarte prinsessen · De duivel en zijn grootmoeder · De duivel met de drie gouden haren · De duur van het leven · De ganzenhoedster · De ganzenhoedster aan de bron · De gauwdief en zijn meester · De geest in de fles · De geschenken van het kleine volkje · De gestolen duit · De glazen doodskist · De goede ruil · De gouden gans · De gouden sleutel · De gouden vogel · De goudkinderen · De Grafheuvel · De groente-ezel · De haas en de egel · De hanenbalk · De hazelaar · De heldere zon brengt het aan het licht · De hemelse bruiloft · De hoefnagel · De hond en de mus · De huishouding · De ijzeren kachel · De jonge reus · De jood in de doornstruik · De kabouters · De kikkerkoning · De kleermaker in de hemel · De koning van de gouden berg · De koningszoon die nergens bang voor was · De korenaar · De kristallen bol · De laarzen van buffelleer · De luie spinster · De maan · De meesterdief · De mus en zijn vier kinderen · De ondankbare zoon · De oude bedelares · De oude grootvader en zijn kleinzoon · De oude Hildebrand · De oude Rinkrank · De oude Sultan · De oude vrouw in het bos · De peetoom · De raaf · De raap · De ransel, het hoedje en het hoorntje · De rattenvanger van Hamelen · De reus en de kleermaker · De roerdomp en de hop · De roetzwarte broer van de duivel · De roversbruidegom · De schol · De schrandere knecht · De sterrendaalders · De stukgedanste schoentjes · De trommelslager · De trouwe Johannes · De twaalf broeders · De twaalf jagers · De twaalf luie knechten · De twee gebroeders · De twee koningskinderen · De twee reisgezellen · De uil · De verstandige boerendochter · De verstandige lieden · De vier kunstvaardige broers · De volleerde jager · De vos en de ganzen · De vos en de kat · De vos en de moeder van zijn petekind · De vos en het paard · De ware bruid · De waternimf · De waternimf in de vijver · De witte slang · De witte en de zwarte bruid · De wolf en de mens · De wolf en de vos · De wolf en de zeven geitjes · De wonderlijke speelman · De zes dienaren · De zes zwanen · De zeven Zwaben · De zeven raven · De zingende springende leeuwerik · De zoete pap · Dokter Weetal · Doornroosje · Duimendik · Duimpje de wereld in · Eenoogje, tweeoogje en drieoogje · Eva's ongelijke kinderen · Frieder en Katherliesje · Gelukkige Hans · Hans en Grietje · Hans viert bruiloft · Hans-mijn-egel · Hazekebruid · Het aardmanneke · Het blauwe licht · Het boerke · Het boerke in de hemel · Het boshuis · Het dappere snijdertje · Het doodshemdje · Het eigenzinnige kind · Het ezeltje · Het gedierte van de Heer en de Duivel · Het gespuis · Het herdersjongetje · Het huishouden van kat en muis · Het kind van Maria · Het lammetje en het visje · Het leugensprookje uit Ditmar · Het mannetje dat jong gegloeid werd · Het meisje zonder handen · Het meiske van Brakel · Het mooie Katrinelletje en Pief Paf Poltrie · Het raadsel · Het snuggere snijdertje · Het sprookje van Luilekkerland · Het water des levens · Het winterkoninkje · Het winterkoninkje en de beer · Het zingende botje · IJzeren Hans · Jonkvrouw Maleen · Jorinde en Joringel · Klitten · Klosje, schietspoel en naald · Knappe Elsje · Knoest en zijn drie zonen · Koning Lijsterbaard · Lief en leed samen delen · Luie Hein · Luisje en Vlootje · Magere Liesje · Meester Priem · Meneer Korbes · Met z'n zessen de hele wereld rond · Op reis gaan · Raadselsprookje · Raponsje · Repelsteeltje · Roodkapje · Simeliberg · Slangensprookje · Slimme Grietje · Slimme Hans · Sneeuwwitje · Sneeuwwitje en Rozerood · Speelhans · Sprookje van iemand die erop uittrok om te leren griezelen · Sterke Hans · Strohalm, kooltje vuur en boontje · Tafeltje dek je, ezeltje strek je en knuppel uit de zak · Trouwe Ferdinand en Ontrouwe Ferdinand · Van de visser en zijn vrouw · Van de wachtelboom · Van het muisje, het vogeltje en de braadworst · Vleerkens vogel · Vogel Grijp · Vondevogel · Vrijer Roland · Vrolijke Frans · Vrouw Holle · Vrouw Trui