De man zonder eigenschappen
De man zonder eigenschappen (Duitse originele titel: Der Mann ohne Eigenschaften) is een roman in drie boeken van de Oostenrijkse auteur Robert Musil.
De titel is een woordspeling op Mann mit Eigenschaften, wat in het Duits staat voor selfmade man. In 1999 werd het boek in Duitsland door schrijvers en recensenten verkozen tot 'Duitstalige roman van de eeuw'.
Boeken [bewerken]
Musil werkte meer dan twintig jaar aan zijn meesterwerk, van 1921 tot aan zijn dood in 1942. De eerste twee boeken werden gepubliceerd in 1930, het derde en onafgewerkte boek werd door zijn weduwe gepubliceerd in 1942. Eigenlijk raakte het werk pas bekend in 1952 na een hernieuwde uitgave, waaraan nog nieuwe onafgewerkte hoofdstukken toegevoegd werden. De Nederlandse vertaling uit 1991 bestaat in feite uit vier boeken en telt in totaal 1785 bladzijden.
Het verhaal [bewerken]
Het verhaal speelt zich af in 1913 in de nadagen van de Oostenrijk-Hongaarse monarchie. Musil heeft het meestal ironisch over Kakanië, dat staat voor keizerlijk-koninklijk of "k-k". Een groep vertegenwoordigers van de Weense elite komt samen om een groot feest voor te bereiden ter gelegenheid van het zeventigjarige keizerschap in 1918 van keizer Frans Jozef. Zij willen Oostenrijks politieke, culturele en filosofische suprematie tonen aan de wereld. Op hetzelfde moment zou de Duitse keizer Wilhelm II dertig jaar op de troon zitten.
Tegen deze fin-de-siècleachtergrond beschrijft Musil het denken en doen van een aantal figuren:
- Ulrich, de man zonder eigenschappen, een 32-jarige wiskundige, die vergeefs op zoek is naar "zin". Ambiguïteit tegenover de moraal en onverschilligheid tegenover al zijn eigenschappen, zijn zijn voornaamste kenmerk.
- Diotoma, bij wie de bijeenkomsten doorgaan en haar echtgenoot Tuzzi, een diplomaat
- Paul Arnheim, een Duitse industrieel
- Graaf Leinsdorf, een edelman
- Stumm von Bordwehr, een legergeneraal
- Walter, een jeugdvriend en zijn neurotische vrouw Clarisse
- Bonadea, Ulrichs nymfomane vriendin
- Moosbrugger, een veroordeelde moordenaar
- Agatha, Ulrichs zuster die hij na jaren opnieuw ontmoet bij de dood van hun vader, en die bij hem komt inwonen.
Trivia [bewerken]
- De Man zonder Eigenschappen werd in 1999 verkozen als beste Duitstalige roman van de Twintigste Eeuw. Verder werd het boek verkozen in Le Mondes verkiezing van de 100 beste boeken van de eeuw en in 2002 werd het opgenomen in de lijst van belangrijkste boeken uit de wereldliteratuur, samengesteld door de Zweedse Academie.
