Deense Volkskerk

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Deense Volkskerk
Indeling
Hoofdstroming Protestantisme
Richting Lutheranisme
Voortgekomen uit afsplitsing van de Rooms-Katholieke Kerk in 1536
Afsplitsingen Evangelisch-Lutherse Kerk van IJsland; Kerk van de Faeröer eilanden
Aard
Locatie Denemarken
Aantal leden 4.430.643 (1 januari 2013)
Karakter midden-orthodox (meerderheid)
Portaal  Portaalicoon   Christendom

De Deense Volkskerk (Folkekirken) is de staatskerk van Denemarken. De koningin van Denemarken (Margaretha II) staat aan het hoofd van de Kerk. Het is een Evangelisch-Lutherse kerk.

De Deense staatskerk is met afstand het grootste kerkgenootschap van Denemarken en Groenland. Op 1 januari 2006 was ca. 83% van de Denen (ruim 4,5 miljoen mensen) lid van de kerk.[1] Aanvankelijk maakte de Volkskerk op de Faeröereilanden ook deel uit van de Deense Volkskerk, maar in 2007 is deze verzelfstandigd. Het aantal kerkleden neemt jaarlijks af. Volgens het meest recente cijfer (per 1 januari 2013) was toen nog 79,1% van de Denen lid van de Folkekirke.[2] Dit was 0,7% minder dan een jaar eerder. In Kopenhagen was 61,6% van de bevolking lid van de Folkekirke.

Indeling[bewerken]

Staatskerk in Denemarken [3]
jaar bevolking aanhangers percentage
1990 5.135.409 4.584.450 89,3%
2005 5.413.600 4.498.703 83,3%
2007 5.447.100 4.499.343 82,6%
2008 5.475.791 4.494.589 82,1%
2009 5.511.451 4.492.121 81,5%
2010 5.534.738 4.479.214 80,9%
2011 5.560.628 4.469.109 80,4%
2012 5.580.516 4.454.466 79,8%
2013 5.602.628 4.430.643 79,1%
Kerkje in Holte

De Deense Volkskerk telt in totaal 11 bisdommen (Stift), inclusief een Groenlands bisdom. Voorts telt de kerk 104 dekenaten en 2.123 parochies (Sogn). [4] Het Faeröer bisdom werd in 2008 zelfstandig.

De parochies worden bestuurd door een parochieraad die voor een termijn van vier jaar wordt gekozen.

Koningin Margaretha II staat aan het hoofd van de Deense Volkskerk.

Doctrine[bewerken]

De Bijbel die tijdens de eredienst wordt gebruikt is een herziening die dateert uit 1992. De koningin, als hoofd van de kerk, gaf opdracht tot de herziening. Het liedboek dat wordt gebruikt verscheen in 2003.

De doctrine van de Deense Volkskerk is gebaseerd op de drie oecumenische geloofsbelijdenissen en de Lutherse belijdenisgeschriften:

Binnen de Deense Volkskerk zijn een aantal stromingen waarneembaar (Kerkelijke verenigingen), waarvan de belangrijkste zijn: een liberale of gematigde stroming, een piëtistische stroming (Indre Mission[5]) en een existentialistische stroming (Tidehverv) die zich baseert op het gedachtegoed van Søren Kierkegaard.

Liturgie[bewerken]

De Deense Volkskerk is een liturgisch kerkgenootschap, wat wil zeggen dat tijdens de eredienst de liturgische handelingen een voorname plaats innemen. Tijdens de kerkdienst zijn er drie lezingen: één uit het Oude Testament, één uit een Epistel (of een ander boek uit het Nieuwe Testament, behalve het Evangelie) en één uit het Evangelie. De preek, die volgt op de lezingen, neemt een centrale plaats in. Na de preek volgt vrijwel altijd de Eucharistieviering. Er bestaat een speciaal avondmaalformulier, maar voorgangers zijn vrij om een ander formulier te gebruiken.

De Deense Volkskerk kent twee sacramenten, de Doop en de Eucharistie (Avondmaal). In het verleden werd er van de gelovigen verlangd om te biechten (individueel of door middel van een schuldbelijdenis door de parochiegemeenschap) alvorens aan het avondmaal deel te nemen. Naast Doop en Avondmaal kent men ook andere zichtbare handelingen waarvoor speciale liturgieën bestaan: vormsel, huwelijk, de inzegening van een burgerlijk huwelijk en een kerkelijke uitvaart.

Een zgn. nooddoop mag worden uitgevoerd door iedere Christen.

Ethiek[bewerken]

  • Vrouwelijke geestelijken. Het priesterambt is in 1948 opengesteld voor vrouwen, hoewel er geestelijken zijn die dit in strijd vinden met de Bijbel. In 1995 werd de eerste vrouwelijke bisschop gewijd.
  • Inzegenen van homorelaties. Het inzegenen van homorelaties ligt erg gevoelig. Sinds 1989 bestaat er in Denemarken het geregistreerd partnerschap voor homoseksuelen, waarna de kerk in 1993 een onderzoekscommissie instelde. In 1997 werd een compromis bereikt: het huwelijk was een instelling van Godswege voor man en vrouw, maar dit houdt niet in dat homorelaties niet zouden kunnen worden ingezegend door een geestelijke. Overigens wil dit niet zeggen dat priesters verplicht zijn om een homorelatie in te zegenen, de gewetensvrijheid blijft gewaarborgd. Ongeveer dertig procent van de geestelijkheid weigert om homorelaties in te zegenen.
  • Inzegenen van homohuwelijken. Vanaf 15 juni 2012 is het mogelijk dat twee mensen van hetzelfde geslacht met elkaar trouwen, zowel in de kerk als in het gemeentehuis. Tegelijkertijd met deze wet werd unaniem het wetsvoorstel aangenomen dat een priester het trouwen van homoseksuelen moet kunnen weigeren. Een meerderheid van zestig procent van de geestelijkheid is tegen het inzegenen van een homohuwelijk.
  • Inzegenen van huwelijken waarvan één of allebei de partners gescheiden is/zijn. Hier bestaat weinig verzet tegen, hoewel er priesters zijn die zich hiertegen verzetten.

Ministerie[bewerken]

Folkekirken heeft een eigen ministerie vertegenwoordigd in de regering; (da) (Kirkeministeriet). Ieder geboren kind wordt in de lokale kerk ingeschreven in het geboorteregister. Ook wordt het kind lid van de Volkskerk, tenzij men dit aangeeft niet te wensen. Ieder lid van de Volkskerk betaalt automatisch ook kerkbelasting (Kirkeskat). De hoogte ervan is afhankelijk van de gemeente waar men woont, en het belastbaar inkomen. Gemiddeld gaat het om 0,88% van het belastbaar inkomen (2014). [6]

Noten[bewerken]

  1. (da) Kirkestatistik for 2005.
  2. (da) Statistieken 1990 - 2013 van het Kirkeministeriet
  3. (da) Statistieken 1990 - 2013 van het Kirkeministeriet
  4. (da) Kirkeministeriet - Folkekirken
  5. "Innerlijke Missie"
  6. (da) Kerkbelasting - gemiddelden 2007-2014