Dehydratie (scheikunde)

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken

Bij dehydratie (of dehydratatie) kan in de scheikunde betrekking hebben op verschillende processen. De processen hebben met elkaar gemeen dat er H2O, water, aan een molecule of stof onttrokken wordt.

Bij dehydratatie wordt van een molecule een OH-groep en een H atoom van twee direct naast elkaar gelegen atomen afgesplitst onder vorming van water en een binding tussen de achterblijvende atomen. Afhankelijk van de uitgangsstoffen is de dehydratie een eliminatiereactie of een substitutiereactie.

Vormen van dehydratatie[bewerken]

Dehydrateren van zouten: Veel zouten kristalliseren uit verzadigde oplossingen zodanig dat in de vaste stof ook een of meer watermoleculen een vaste plaats in het kristal hebben. Een dergelijke stof wordt een hydraat genoemd. Een bekend voorbeeld daarvan is soda, natriumcarbonaat-decahydraat, dat tien moleculen water per molecule natriumcarbonaat bevat. Door verwarmen kan het water uit het kristal verdreven worden. Door verwarmen wordt soda gedehydrateerd. De eerste moleculen verlaten het kristal al bij 36oC en de soda lost op in zijn eigen kristalwater. De laatste moleculen water hebben een veel hogere temperatuur nodig.

Voorbeelden[bewerken]

In de organische chemie zijn veel voorbeelden van dehydratiereacties te vinden. Enkele voorbeelden.

Eliminatiereacties[bewerken]

  • Conversie van alcoholen in alkenen:
\mathrm{R{-}CH_2CHOH{-}R\ \longrightarrow\ R{-}CH{=}CH{-}R\ +\ H_2O}
\mathrm{R{-}CONH_2\ \longrightarrow\ R{-}CN\ +\ H_2O}

Substitutiereacties[bewerken]

\mathrm{2\ R{-}OH\ \longrightarrow\ R{-}O{-}R\ +\ H_2O}
\mathrm{2\ RCOOH\ \longrightarrow\ (RCO)_2O\ +\ H_2O}

Zie ook[bewerken]