Dell Hymes

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken

Dell Hathaway Hymes (Portland, 7 juni 1927 - Charlottesville, 13 november 2009) was een Amerikaans taalkundige en antropoloog. In zijn onderzoek legde hij zich vooral toe op de indianentalen van de Noordwestkust.

Hymes promoveerde aan de Universiteit van Indiana en doceerde vervolgens aan de universiteiten van Harvard, Berkeley, Pennsylvania en Virginia. Hij was vooral bekend om zijn werk in de sociolinguïstiek en de taalkundige antropologie (linguistic anthropology), een term die hij lanceerde om studies over taalkundige onderwerpen terug dichter bij de antropologische moederdiscipline te brengen.

Hymes' werk kent twee belangrijke stromingen. In 1964 publiceerde hij, samen met John Gumperz, een speciale uitgave van het Amerikaanse antropologenvakblad The American Anthropologist. Hierin lanceert hij het concept van een "ethnography of speaking", een theoretisch model gebaseerd op Roman Jakobsons zender-ontvanger-idee waarbij niet enkel de structuur, maar ook de functies van taaluitingen centraal staan. Daarbinnen ontwikkelde hij het zogenaamde SPEAKING-model, waarvan elke letter voor een bepaalde contextuele factor van een taaluiting staat, als een soort ezelsbruggetje. Hij poogde in zijn SPEAKING-model de bepalende factoren die bij het spreken van belang zijn, bloot te leggen, waarbij elk gesprek aan een aantal non-verbale factoren onderhevig is die de boodschap beïnvloeden. Hymes zocht als een van de eerste echte sociolinguïsten een plaats voor de functionaliteit van taal in een bepaalde cultuur. Zowel historisch, als in de context van globalizering, legt Hymes hierbij de nadruk op de ongelijkheid van talen, en de ongelijkheid van de 'toegang tot talen'. Niet iedereen heeft bv. evenveel kansen om zich het standaard Engels eigen te maken, hetgeen toch vele maatschappelijke deuren opent. Toch had, voor Hymes, elke taal evenveel waarde.

Externe link[bewerken]