Demotie

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken

Demotie of degradatie betekent teruggaan uit een hogere functie naar een lagere. Het is het tegenovergestelde van promotie.

Demotie houdt vaak een salarisverlaging in, of verlies van emolumenten en privileges. Aan de andere kant houdt het meestal een vermindering van werkdruk in. Soms is bij demotie ook sprake van vast dienstverband naar detachering of flexwerk.

Redenen[bewerken]

Het initiatief voor een stapje terug kan bij de werknemer liggen, maar het kan ook de werkgever zijn die demotie voorstelt vanwege het gedrag of disfunctioneren van de werknemer. De meest voorkomende redenen voor demotie zijn:

  • De werknemer wil een stap terug doen omdat de werkdruk hem te veel wordt of omdat hij meer tijd aan andere zaken wil besteden;
  • De demotie vormt overgangstraject naar pensionering;
  • Disfunctioneren in de huidige functie;
  • Een strafmaatregel wegens wangedrag;
  • Financiële problemen bij de werkgever, waarbij demotie wordt gebruikt als alternatief voor ontslag;
  • De huidige functie verdwijnt en de werkgever ziet slechts plaats voor de werknemer in een lagere functie in een andere afdeling, bijvoorbeeld omdat de werknemer de nodige ervaring of kennis mist of er in gelijke of hogere functies geen plaats meer is.

Strafmaatregel[bewerken]

Demotie of degradatie als strafmaatregel komt voor en neemt in het spectrum van strafmaatregelen op het werk een middenpositie in tussen lichte straffen voor kleinere vergrijpen (onbetaald verlof, schorsing of een waarschuwing, tijdelijke intrekking van privileges) en zwaardere straffen voor serieuze vergrijpen als diefstal, sabotage of agressie (ontslag, aangifte bij de politie, het starten van een civiele procedure).

Langer doorwerken[bewerken]

Demotie is sinds 2005 een populaire en gewenste methode om de oudere werknemers binnen het bedrijf te houden zodat zij niet vroegtijdig uitvallen of met pensioen gaan. Hier is dan sprake van teruggaan naar een lagere functie en dus salaris inleveren. Minister Piet Hein Donner toont zich een voorstander van demotie. Over het algemeen zijn de vakbonden fel tegen een salarisverlaging en de werkgevers zijn nog zoekende.

Werknemers zijn niet altijd afkerig tegen de demotie. Wanneer zij worden ingezet om jonge werknemers te coachen of begeleiden voelen zij zich erkend voor hun ervaring, kennis en creativiteit. Andere werknemers die zwaar fysiek werk doen, zijn blij dat zij nu bijvoorbeeld administratief werk kunnen doen.

Er zijn een aantal voorbeelden bekend waarbij demotie succesvol is toegepast. De meest bekende zijn de Zilverpool van Achmea en Ideeëncoaches van NedTrain. Desondanks blijkt uit een onderzoek van werkgeversvereniging AWVN onder haar leden dat slechts een kwart van de ondernemingen erop voorbereid is om ouderen langer aan het werk te houden. Demotie is bij bedrijven die wel voorbereid zijn een veel toegepaste manier.

Demotie elders[bewerken]

Het woord degradatie heeft een negatievere connotatie dan demotie en wordt in tegenstelling tot demotie ook gebruikt voor een rangverlaging als strafmaatregel. Daarom bestaat er nog veel verzet en onbegrip in het algemeen op de arbeidsmarkt. In landen als Japan, Korea en China is demotie al decennia een gangbare manier om jonge talenten een plaats te gunnen. 'Oudere toppers' schuiven geleidelijk aan naar de tweede, derde linie en het pensioen.