Station Den Haag Centraal

Den Haag Centraal
Afkorting	Gvc
Opening	september 1973
Perronsporen	10 (trein) 2 (metro) 4 (tram, tramplatform) 4 (tram, Rijnstraat)
Perrons	7 (trein en metro, gelijkvloers) 4 (tramplatform)
Lijn(en)	Den Haag - Gouda RandstadRail  3   4  Metrolijn  E
Vervoerder(s)	NS  HTM RET
Reizigers	74.957 (2010) per dag
Coördinaten	52°4′54″N 4°19′45″E
Externe link	NS-stationsinformatie
Portaal    Openbaar vervoer

Station Den Haag Centraal is het Centraal Station van Den Haag. Den Haag Centraal is met twaalf sporen het grootste kopstation van Nederland. Het werd geopend in 1973 net naast het oude station Den Haag Staatsspoor. Het station heeft de bijnaam "sjoelbak". De sporen lopen namelijk dood onder een overkapping en vanuit de cabine van een treinmachinist ziet het station er als een sjoelbak uit.

Doorgaande treinen tussen Amsterdam en Rotterdam, waaronder die van het Nachtnet, maar met uitzondering van de Fyra en Thalys, komen langs Den Haag; ze komen echter niet langs Den Haag Centraal en stoppen alleen op Den Haag HS. De treinen van/naar Leiden/Amsterdam die Den Haag als begin- of eindpunt hebben, komen in Den Haag Centraal en niet langs HS. Hierdoor is voor veel reizigers een enigszins onpraktische situatie ontstaan: komend uit het zuiden moeten ze goed weten of ze in HS of in Centraal moeten overstappen; komend uit het noorden kunnen ze soms het beste al in Leiden overstappen.

De huidige infrastructuur laat nauwelijks toe dat treinen van Leiden naar Rotterdam v.v. via Den Haag Centraal rijden. Enkel de sporen 6 en 7 zijn uit alle richtingen bereikbaar, waarbij een groot aantal sporen moet worden gekruist.

Geschiedenis

Het oudste station van Den Haag is niet Den Haag Centraal, maar Den Haag Hollands Spoor (HS), dat aan de doorgaande verbinding Amsterdam – Rotterdam ligt en in 1843 geopend werd door de Hollandsche IJzeren Spoorweg-Maatschappij (HSM). Station Den Haag HS aan de Oude Lijn werd net buiten de bebouwde kom aangelegd, op een plek die toentertijd zelfs buiten de gemeentegrenzen lag, op het grondgebied van Rijswijk. In 1870 opende de Nederlandsche Rhijnspoorweg-Maatschappij (NRS) een tweede station voor de verbinding van Den Haag naar Gouda en Utrecht. Dit station kwam aan een andere zijde van de stad te liggen. In 1890 werd de concessie van de Rijnspoorweg ontbonden en overgenomen door de Maatschappij tot Exploitatie van Staatsspoorwegen (SS), Den Haag Rijnspoor werd omgedoopt in Den Haag Staatsspoor. De benaming Den Haag SS was zo zeer ingeburgerd dat deze naam ook na de Tweede Wereldoorlog werd gehandhaafd, terwijl in andere situaties (bijvoorbeeld postcodes) de combinatie SS angstvallig vermeden wordt.

Toen de Nederlandse Spoorwegen (NS) begin jaren 70 een Centraal Station voor Den Haag wilden bouwen, lag het vanuit spoorwegexploitatie het meest voor de hand dat op de plek van Den Haag HS te bouwen. Hier kwamen immers de doorgaande treinen van Amsterdam naar Rotterdam. De verbindingsboog van Voorburg naar Den Haag HS moest dan worden uitgebreid, station SS zou worden opgeheven, en alle treinen zouden in Den Haag HS komen. De gemeente Den Haag verzette zich echter hiertegen, omdat zij graag een station dicht bij het centrum wilde. Toen is besloten het Centraal Station te bouwen op de plek van Den Haag SS.

In september 1973 was de bouw van het nieuwe station zover gevorderd dat het eerste deel in gebruik kon worden genomen, en station Staatsspoor kon worden gesloten en vervolgens gesloopt om ruimte te maken voor de verdere bouw van het nieuwe station. In 1975 was het Centraal Station voltooid. Er werden in 1975 verbindingsbogen aangelegd van Den Haag Laan v NOI naar Den Haag Centraal (met een enkelspoorboog voor de richting station Den Haag Mariahoeve onder het bestaande viaduct, om aan de rechterzijde van het spoor uit te komen) en van Den Haag HS naar Den Haag Centraal (1976), zodat treinen uit de richtingen Leiden, Rotterdam Centraal en Rotterdam Hofplein in Den Haag Centraal konden eindigen. (Vanaf 1896 was hier al een regelmatige reizigersdienst, maar deze werd later weer afgeschaft.)

Alleen 's nachts met het Nachtnet had Den Haag Centraal een doorgaande treindienst. Sinds het ingaan van de dienstregeling voor 2009 stoppen de Nachtnettreinen echter in Den Haag HS en rijden ze niet meer via Den Haag Centraal.

Sinds 29 mei 2000 wordt het station door NS niet meer aangeduid als Den Haag CS, maar als Den Haag Centraal.

Ongeluk 2003

Op 13 december 2003 omstreeks 11:30 uur reed een Sprinter door het stootblok en reed een bonbonwinkel in. De machinist zou te laat hebben geremd. Er vielen geen gewonden.

Treinseries die in Den Haag Centraal stoppen

Serie	Treinsoort	Route	Bijzonderheden
500	Intercity	Den Haag Centraal – Utrecht Centraal – Amersfoort – Zwolle – Groningen	Vleugeltreinen 10500 Zwolle – Leeuwarden en 20500 Rotterdam Centraal – Utrecht Centraal.
1700	Intercity	Den Haag Centraal – Utrecht Centraal – Amersfoort – Deventer – Hengelo – Enschede	Vleugeltrein 21700 Rotterdam Centraal – Utrecht Centraal.
1900	Intercity	Den Haag Centraal – Rotterdam Centraal – Breda – Eindhoven – Deurne – Venlo	Rijdt tussen Deurne en Venlo als stoptrein.
2000	Intercity	Den Haag Centraal – Gouda – Utrecht Centraal
2600	Intercity	Den Haag Centraal – Schiphol – Amsterdam Centraal
3700	Intercity	Den Haag Centraal – Leiden Centraal – Schiphol – Amsterdam Zuid – Almere Centrum – Lelystad Centrum
4300	Sprinter	Den Haag Centraal – Leiden Centraal – Schiphol – Weesp – Almere Centrum – Almere Oostvaarders ( – Lelystad Centrum)	Rijdt alleen 's avonds en zondags van/naar Lelystad
5000	Sprinter	Den Haag Centraal – Den Haag HS – Delft – Rotterdam Centraal – Dordrecht – Breda
5100	Sprinter	Den Haag Centraal – Den Haag HS – Delft – Rotterdam Centraal – Dordrecht – Roosendaal	In de ochtendspits rijden de treinen extra tussen Roosendaal en Bergen op Zoom.
6300	Sprinter	Den Haag Centraal – Leiden Centraal – Haarlem
9800	Sprinter	Den Haag Centraal – Gouda – Utrecht Centraal
19800	Sprinter	Den Haag Centraal – Gouda – Gouda Goverwelle	Rijdt niet 's avonds na 20:00 en in het weekend.

Foto's

• 

  Stationshal.

• 

  Na de verbouwing.

• 

  Busplatform.

• 

  CS en Hoftoren.

• 

  Station gezien vanaf perron 6.

• 

  Emplacement van Den Haag Centraal.

• 

  Rotterdams metrostel van RandstadRail.

Bus, tram en RandstadRail

Boven de treinsporen werd een groot busplatform gebouwd, met op hetzelfde niveau ook een viersporig semi-metro-tramstation (CS-Hoog) van de HTM. Aan de noordkant van het tramstation werd tevens een tramkeerlus aangelegd voor de trams komende van de stad te laten keren. Daarnaast zijn er ook nog tramhaltes op straatniveau (CS-Laag) aan de zijkant van de stationshal. Het tramstation ligt in het verlengde van de tramtunnel en is verbouwd voor de komst van RandstadRail. De oorspronkelijke vier zijperrons hebben plaats gemaakt voor twee eilandperrons.

Bus

Den Haag Centraal, busplatform/busstation (hoog):

Lijn	Route	Vervoerder	Bijzonderheden
18	Centraal Station - Station Hollands Spoor - Rijswijk Station - In de Bogaard - Rijswijk De Schilp	HTM
22	Duindorp - Scheveningen - Kurhaus - Madurodam - Centrum - Centraal Station - Malieveld - Bronovo Ziekenhuis - Duinzigt	HTM
24	Station Mariahoeve - Haagse Hout - Centraal Station - Centrum -Gemeentemuseum/Museon - Kijkduin	HTM
28	Clingendael - Malieveld - Centraal Station - Binckhorst - Voorburg Station	HTM
29	Centraal Station - Bronovo Ziekenhuis - Malieveld - Oude Waalsdorperweg	HTM	Spitslijn
43	Den Haag - Wassenaar - Leiden	Veolia
45	Den Haag - Station Voorburg - Leidschendam - Voorschoten - Leiden	Veolia
46	Den Haag - Voorburg - Leidschendam - Voorschoten	Veolia	Rijdt niet na 22.00 uur
88	Den Haag - Wassenaar - Leiden - Oegstgeest	Connexxion	Rijdt niet na 19.00 uur en in het weekend
89	Den Haag - Wassenaar - Leiden - Sassenheim - Lisse	Connexxion	Rijdt niet na 19.00 uur en in het weekend
90	Den Haag - Leiden - Wassenaar - Katwijk aan den Rijn - Katwijk - Noordwijk - Noordwijkerhout - Haarlem	Connexxion
91	Den Haag - Wassenaar - Park Duinrell	Veolia	Rijdt niet na 19.00 uur en in het weekend
95	Den Haag - Wassenaar - Leiden - Katwijk aan den Rijn - Katwijk - Noordwijk	Connexxion	Rijdt niet na 23.00 uur en in het weekend
380	Den Haag - Zoetermeer - Hazerswoude - Alphen aan den Rijn	Connexxion	Rijdt niet na 19.00 uur en in het weekend
381	Den Haag - Zoetermeer - Hazerswoude - Alphen aan den Rijn	Connexxion	Rijdt niet na 18.00 uur en in het weekend
382	Den Haag - Waddinxveen - Boskoop	Connexxion	Rijdt niet na 19.00 uur en in het weekend
383	Den Haag - Zoetermeer - Rotterdam - Nieuwerkerk aan den IJssel - Capelle aan den IJssel - Krimpen aan den IJssel	Connexxion	Rijdt niet na 19.00 uur en in het weekend
491	Den Haag - Van Oldenbarneveltweg - Park Duinrell	Veolia	Sneldienst, rijdt in het weekend, in de zomer hele week
N2	Centrum/Buitenhof - Centraal Station - Mariahoeve - Leidschendam/Leidschenveen	HTM	Donderdag-, vrijdag en zaterdagnacht
N6	Centrum/Buitenhof - Centraal Station - Zoetermeer	HTM	Donderdag-, vrijdag en zaterdagnacht

Tram en RandstadRail

Den Haag Centraal, tramplatform/tramstation (hoog):

Lijn	Route
2	Kraayenstein - Loosduinen - Houtwijk - MCH Westeinde - Tramtunnel - Centraal Station - Ternoot - Bezuidenhout - Laan van NOI - Voorburg 't Loo - Leidsenhage - Leidschendam Noord
3	Loosduinen - Bohemen - Bomen/-Vruchtenbuurt - MCH Westeinde - Tramtunnel - Centraal Station - Beatrixkwartier - Laan van NOI - Voorburg 't Loo - Leidschendam-Voorburg - Voorweg - Zoetermeerse Krakeling - Zoetermeer Centrum West
4	De Uithof - Bouwlust - Leyenburg - Rustenburg/Oostbroek, MCH Westeinde - Tramtunnel - Centraal Station - Beatrixkwartier, Laan van NOI - Voorburg 't Loo - Leidschendam-Voorburg - Voorweg - Centrum-West - Zoetermeer Javalaan
6	Leyenburg - Rustenburg/Oostbroek - Transvaalkwartier - Haagse Markt - Schilderswijk - Tramtunnel - Centraal Station - Ternoot - Bezuidenhout - Haagse Hout - Station Mariahoeve - Leidschendam Leidsenhage

Den Haag Centraal, Rijnstraat (laag):

Lijn	Route
9	Vrederust - Zuiderpark - Station Hollands Spoor - Kalvermarkt - Stadhuis - Centraal Station - Malieveld - Koninginnegracht - Madurodam - Westbroekpark - Kurhaus - Scheveningen Noorderstrand
10	Station Hollands Spoor - Centraal Station - Korte-/Lange Voorhout - Buitenhof - Zorgvliet - World Forum - Statenkwartier
15	Centraal Station - Kalvermarkt - Stadhuis - Rijswijkseplein/Station Hollands Spoor - Laakkwartier - Rijswijk - Ypenburg - Nootdorp
16	Centraal Station - Korte-/Lange Voorhout - Buitenhof - Stadhuis - Station Hollands Spoor - Station Moerwijk - Moerwijk - Wateringse Veld - Wateringen
17	Wateringen - In de Bogaard - Rijswijk Station - Station Hollands Spoor - Centraal Station - Korte-/Lange Voorhout - Buitenhof - Zeeheldenkwartier - Gemeentemuseum/Museon - Statenkwartier

Bron: HTM en Veolia Transport Nederland - Haaglanden

De RandstadRail Metrolijn E naar Rotterdam van de RET heeft zijn eindhalte niet op het tramplatform, maar maakt gebruik van de voormalige treinsporen 11 en 12. NS krijgen in de toekomst weer de beschikking over die sporen aangezien de metrolijn via een nieuw te bouwen viaduct zal eindigen aan halteperrons boven het busplatform.

Nieuw Centraal

Den Haag Centraal wordt momenteel verbouwd, onder andere vanwege de komst van RandstadRail, maar vooral omdat men verwacht dat het aantal reizigers de komende jaren fors zal toenemen (tot ca. 250.000 per dag). Dit project Den Haag Nieuw Centraal is onderdeel van het project Den Haag Nieuw Centrum.

Het station krijgt vier gelijkwaardige ingangen en een transparant uiterlijk. De opvallende dakconstructie (ca. 120 bij 100 meter en 22 meter hoog) wordt gemaakt van glas en staal. In de hal komt er veel ruimte voor winkels en restaurants. Den Haag krijgt een shuttleverbinding met de HSL-Zuid via Rotterdam. Na de verbouwing is het station getransformeerd in een zogeheten Wereldstation.

Den Haag is een van de Nieuwe Sleutelprojecten (NSP's) van VROM, samen met Amsterdam-Zuid, Arnhem, Breda, Rotterdam en Utrecht. Vanwege de HSL investeert het ministerie extra geld in deze stations omdat ze de visitekaartjes van Nederland zijn voor de internationale treinreiziger. Ook in de directe omgeving van het station wordt, mede daarom, flink gebouwd.

De samenwerkende partners voor het nieuwe station zijn de gemeente Den Haag, ProRail en NS.

Voorzieningen

• Albert Heijn to go
• Bruna
• Burger King
• Etos
• Free Record Shop
• Leonidas
• Smullers
• Kiosk
• Tiny tokyo
• Starbucks

Externe links

• Den Haag Nieuw Centraal

Mediabestanden

Zie de categorie Den Haag Central station van Wikimedia Commons voor meer mediabestanden.

Spoorwegstations in Zuid-Holland

Alphen aan den Rijn · Arkel · Barendrecht · Bodegraven · Boskoop · Capelle Schollevaar · Delft · -Zuid · Dordrecht · -Stadspolders · -Zuid · Giessendam Blauwe Zoom · Gorinchem · Gouda · -Goverwelle · Den Haag Centraal · -HS · -Laan v NOI · -Mariahoeve · -Moerwijk · -Ypenburg · Hardinxveld-Giessendam · Hillegom · Hoek van Holland Haven · -Strand · Leerdam · Leiden Centraal · -Lammenschans · Maassluis · -West · Nieuwerkerk a/d IJssel · Rijswijk · Rotterdam Centraal · -Alexander · -Blaak · -Lombardijen · -Noord · -Stadion · -Zuid · Sassenheim · Schiedam Centrum · -Nieuwland · Sliedrecht · -Baanhoek · Vlaardingen Centrum · -Oost · -West · De Vink · Voorburg · Voorhout · Voorschoten · Waddinxveen · -Noord · Zoetermeer · -Oost · Zwijndrecht · Toekomstige stations: BleiZo Voormalige stations: zie de lijst van voormalige spoorwegstations in Zuid-Holland

52° 4' 52" N, 4° 19' 26" O