Depotplicht

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken

Depotplicht is een wettelijk geregelde deponeer- of bewaarplicht van alle geregistreerde documenten in een land.

Deponering wordt geregeld opdat:

  • er een bewaring gebeurt van (schriftelijk of anderszins) vastgelegde cultuur- en kennisproductie
  • er een archief is om het copyright vast te kunnen stellen
  • de documenten centraal geregistreerd worden
  • (bij verplichting) de overheid een middel in handen heeft om censuur te kunnen handhaven.

Voor de uitvoering van een depotplicht richten overheden een Nationale bibliotheek op.

Vormen[bewerken]

Er bestaan twee vormen:

  • een verplicht depot
  • een vrijwillig depot.

Verplicht depot[bewerken]

België[bewerken]

Sinds 1 april 2008 is de depotplicht van België vernieuwd. Van alle niet-periodieke publicaties (boeken en brochures) moeten voortaan niet één maar twee exemplaren gedeponeerd worden bij de Koninklijke Bibliotheek van België. Tot dan was één exemplaar verplicht. Meestal werden echter al twee exemplaren aangeleverd, zodat de bibliotheek, indien ze dit nuttig achtte, een exemplaar in haar publieke collectie kon opnemen. De Belgische uitgever is ook verplicht op een duurzame manier vooraan of achteraan in het boek een depotnummer aan te brengen. In gedrukte vorm worden de documenten beschreven in de Belgische Bibliografie.

Frankrijk[bewerken]

Frankrijk is de uitvinder van het wettelijk depot voor boeken. Sedert 1537 is een uitgever hier verplicht een of twee exemplaren van elke publicatie neer te leggen. Deze verplichting werd tijdelijk afgeschaft van 1790 tot 1794, in de geest van de Franse Revolutie die verplichtingen wilde afschaffen. Sedert 1925 zijn in Frankrijk naast de uitgevers ook de boekdrukkers verplicht hun boeken neer te leggen.

Verenigd Koninkrijk[bewerken]

Voor werken verschenen in het Verenigd Koninkrijk en de Republiek Ierland berust het wettelijk depot bij de British Library. Daarnaast zijn er vijf universiteitsbibliotheken waarnaar uitgevers op verzoek verplicht zijn een exemplaar van hun uitgave tot te sturen:

Vrijwillig depot[bewerken]

Nederland kent een vrijwillig depot, het Depot van Nederlandse Publicaties: alle erkende uitgevers (dus aangesloten bij de Vereniging ter Behartiging van de Belangen des Boekhandels en der Uitgeverij) worden geacht van alle uitgaven één exemplaar tegen onkostenvergoeding te leveren aan de depotbibliotheken:

De beschrijving van de documenten is in druk terug te vinden in de nationale bibliografie: de Brinkman's Cumulatieve Catalogus.

Grijze literatuur[bewerken]

Documenten die niet officieel geregistreerd worden ontberen een ISBN- of ISSN-nummer. Men noemt deze documenten (rapporten, vlugschriften etc.) grijze literatuur. Teneinde deze informatie niet verloren te laten gaan, specialiseren universiteitsbibliotheken en andere wetenschappelijke bibliotheken, archieven en speciale bibliotheken zich in het vergaren en ontsluiten van deze documentaire informatie.

Beroemde depotbibliotheken[bewerken]

Externe links[bewerken]

Regelgeving[bewerken]

Depotcentra[bewerken]

Nationale bibliografie online[bewerken]

Nationale document-registratiebureaus[bewerken]