Gerechtsdeurwaarder
Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Een gerechtsdeurwaarder is een openbaar ambtenaar en zelfstandig ondernemer die onder andere mensen oproept voor de rechtbank en gerechtelijke vonnissen ten uitvoer brengt.
Inhoud |
[bewerken] De ambtelijke taken
Als openbaar ambtenaar voert de gerechtsdeurwaarder taken uit die bij wet aan hem toegewezen zijn. Zulke wettelijke taken zijn bijvoorbeeld: het dagvaarden van personen voor de rechter, het opmaken van akten, het betekenen van juridische stukken en het ten uitvoer leggen van vonnissen en andere zgn. executoriale titels.
[bewerken] Dagvaarden
Een proces start, in de regel, niet eerder dan nadat een dagvaarding is uitgebracht. Het dagvaarden van een gedaagde wordt door een gerechtsdeurwaarder gedaan. De deurwaarder zal de dagvaarding uitbrengen middels een exploot. Hiermee wordt de gedaagde geacht kennis te hebben genomen van de procedure die tegen hem gestart is.
In 2005 zijn er in Nederland in totaal 650.000 dagvaardingen uitgereikt.
Naast de procedure die begint met een dagvaarding bestaat in Nederland ook de verzoekschrift-procedure, waarbij een gerechtelijke procedure wordt ingeleid door het indienen van een verzoekschrift bij de betreffende gerechtelijke instantie.
De dagvaarding staat al jaren ter discussie. Tot nu toe (15-08-2008) wordt het belang van het uitbrengen van de dagvaarding op zijn waarde geschat omdat de gerechtsdeurwaarder daarbij (doorgaans) mondeling contact heeft met de gedaagde. De gerechtsdeurwaarder kan bij dat contact de gedaagde uitvoerig informeren over de gang van zaken bij de Rechtbank en de wijze waarop de gedaagde verweer kan voeren als de gedaagde het met de vordering niet eens is. Begin 2009 zal een - voor leken ogenschijnlijke - digitale vorm van de dagvaarding geïntroduceerd worden onder de naam "Dagvaarding online ©". Dit kan een aanzet zijn tot een echte digitale dagvaarding. De uitvoering en de gevolgen van de digitale dagvaarding worden op dit moment gewikt en gewogen.
[bewerken] Betekenen
Officiële stukken kunnen, indien gewenst, door een deurwaarder betekend worden. Weliswaar komt dit niet vaak voor, maar bij overeenkomsten met grote financiële belangen wordt soms de voorkeur gegeven aan een exploot boven een aangetekende brief. Ook wanneer de rechter een uitspraak heeft gedaan zal de gerechtsdeurwaarder het vonnis betekenen. Door de betekening wordt degene tegen wie het vonnis gericht is geacht bekend te zijn met de inhoud. Wanneer het vonnis uitvoerbaar bij voorraad is, kan de deurwaarder tevens bevel tot betaling doen. Dit bevel tot betaling is een aparte ambtshandeling, die ook los van de betekening gedaan kan worden. In de praktijk is het echter gebruikelijk om dit in 1 exploot te doen.
[bewerken] Opmaken van akten
Net als een notaris kan een gerechtsdeurwaarder akten opstellen ter constatering. Deze akten gelden als rechtsgeldig bewijs wanneer er later onenigheid bestaat over genoemde feiten. Bijvoorbeeld bij beslag op roerende zaken zal een deurwaarder altijd een proces-verbaal in een akte vastleggen.
[bewerken] Executie
Wanneer iemand tegen wie een executoriale titel, zoals een vonnis, gericht is niet voldoet aan het bevel van de deurwaarder, kan de deurwaarder maatregelen nemen om diegene te dwingen tot uitvoer van het vonnis. Bij een veroordeling tot betaling kan een deurwaarder dit doen door beslag.
Wanneer een huurovereenkomst is ontbonden kan dit een ontruiming tot gevolg hebben. Wanneer in een vonnis een verbod is bepaald op straffe van een dwangsom, kan de gerechtsdeurwaarder deze dwangsommen innen. Als de dwangsommen geen effect sorteren, kan de deurwaarder ook overgaan tot civiele gijzeling. Voor dat laatste heeft de deurwaarder wel aparte toestemming van de rechter nodig.
Een gijzeling kan alleen worden opgelegd in het geval dat de geëxecuteerde redelijkerwijs in staat is om aan het vonnis te voldoen. Voor geldbedragen kan iemand niet in gijzeling worden genomen, met uitzondering van uitkeringen voor levensonderhoud zoals alimentatie. Dat laatste echter ook slechts wanneer de geëxecuteerde redelijkerwijs in staat is om aan het vonnis te voldoen.
[bewerken] Toezicht houden en orde handhaven
Een gerechtsdeurwaarder heeft verder als ambtelijke taken:
- toezicht houden bij openbare verkopen (veilingen).
- de orde in de rechtszaal handhaven.
Met de invoering van de Gerechtsdeurwaarderswet in 2001 is de accreditering van de gerechtsdeurwaarder bij uitsluitend één bepaald gerecht (kantongerecht, arrondissementsrechtbank, gerechtshof of Hoge Raad) komen te vervallen. Sindsdien heeft de gerechtsdeurwaarder in plaats van een standplaats een plaats van vestiging.
Door het vervallen van de accreditering bij een gerecht, is tevens de historische taak van de gerechtsdeurwaarder - deurwaarder betekent immers deurvrijwaarder, deurwachter - om de orde gedurende de zittingen van het gerecht te handhaven komen te vervallen. Deze taak wordt sinds de invoering van de Gerechtsdeurwaarderswet uitgeoefend door gerechtsbodes en/of overig personeel.
[bewerken] Niet-ambtelijke taken
De meeste gerechtsdeurwaarders zijn naast hun ambtelijke taken ook zelfstandig ondernemer. Hierbij valt te denken aan buitengerechtelijke incassowerkzaamheden, juridisch advies, juridische bijstand in procedures voor de kantonrechter, het opstellen van algemene voorwaarden en dergelijke.
In België kan de gerechtsdeurwaarder door de beslagrechter ook benoemd worden om het gerechtelijk mandaat van "schuldbemiddelaar" uit te oefenen in het kader van een procedure "Collectieve Schuldenregeling" (CSR). Deze procedure is te vergelijken met de schuldsaneringsregeling van de "Wet Schuldsanering Natuurlijke Personen" (WSNP) in Nederland.
