Diadeemsifaka

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Diadeemsifaka
IUCN-status: Bedreigd[1] (2008)
Diademed ready to push off.jpg
Taxonomische indeling
Rijk: Animalia (Dieren)
Stam: Chordata (Chordadieren)
Klasse: Mammalia (Zoogdieren)
Orde: Primates (Primaten)
Familie: Indriidae (Indriachtigen)
Geslacht: Propithecus (Sifaka's)
Soort
Propithecus diadema
Bennett, 1832
Afbeeldingen Diadeemsifaka op Wikimedia Commons Wikimedia Commons
Diadeemsifaka op Wikispecies Wikispecies
Portaal  Portaalicoon   Biologie
Zoogdieren

De diadeemsifaka (Propithecus diadema) is een dagactieve maki uit het geslacht van de sifaka's (Propithecus). Dit is een van de drie geslachten uit de familie van de indriachtigen (Indriidae). De wetenschappelijke naam van de soort werd voor het eerst geldig gepubliceerd door Bennett in 1832.[2] De Malagassiërs noemen het dier radjako of ankomba joby.[3] Zoals alle maki's is de diadeemsifaka endemisch op Madagaskar.

Uiterlijke kenmerken[bewerken]

diadeemsifaka in het Andasibe-Mantadiareservaat

Velen vinden de diadeemsifaka de mooiste makisoort van Madagaskar. Zijn lange, zijdeachtige vacht is grijs op zijn rug en fel oranje of goud op zijn armen en benen. Zijn staart wordt vaak omlijst door een goud-oranje vlek. Zijn naakte, donkerkleurige gezicht is omlijst met wit haar, terwijl zijn kruin zwart is.[4] Deze zwarte 'bekroning' leverde hem de naam 'diadeemsifaka' op.[5] De kleuren kunnen licht verschillen per gebied.[6]

Net als alle sifaka's heeft de diadeemsifaka korte armen en lange sterke benen.[7] Met een totale lichaamslengte van 50 tot 55 centimeter is de diadeemsifaka na de indri de grootste bestaande makisoort. De staartlengte varieert tussen de 44 en 50 centimeter en een volwassen exemplaar weegt tussen de 4.75 en 8.5 kilogram.[4]

Leefwijze[bewerken]

De diadeemsifaka markeert zijn leefomgeving van tussen de 25 en 60 hectares door middel van geursporen. In een groep van acht of meer individuen gaan ze overdag op zoek naar voedsel en kun dan per dag enkele honderden meters afleggen.[4] Hun dieet bestaat uit bladeren, knoppen, bloemen, zaden en fruit.[8]

De paartijd van de diadeemsifaka ligt tussen januari en maart. De draagtijd van telkens één jong bedraagt 170 tot 180 dagen. Het pasgeboren jong klemt zich onmiddelijk aan de buik van de moeder vast, maar wanneer hij ouder geworden is, houdt hij zich vast aan de rug.[4]

Wanneer er gevaar dreigt in de lucht, zoals de holenkiekendief (Polyboroides radiatus) of de madagaskarhavik (Accipiter henstii) waarschuwt een diadeemsifaka zijn soortgenoten door een luid 'honk-honk-honk'. Wanneer er voor andere predatoren wordt gewaarschuwd, zoals de fossa (Cryptoprocta ferox), laat de diadeemsifaka een niesgeluid horen, wat ongeveer klinkt als 'tzisk-tzisk-tzisk'.[9]

Verspreiding[bewerken]

verspreiding

Diadeemsifaka's komen voor in laaglanden en regenwouden in het oosten van Madagaskar, rond de rivieren Mananara, Mangoro en Onive. Ze zijn waargenomen tot 1,63 kilometer boven het zeeniveau.[2]

Bedreiging[bewerken]

Door vernietiging van regenwouden in het oosten van Madagaskar gaat het aantal diadeemsifaka's sterk achteruit. Ze worden beschermd in de volgende parken en reservaten:

  1. Mananara-Nord
  2. Mantadia
  3. Zahamena
  4. Betampona
  5. Ambatovaky
  6. Mangerivola
  7. Marotandrano[2]

Ook in andere parken en reservaten komt hij voor nog voor, zoals het Nationaal Park Andasibe Mantadia.[10] Er zijn plannen om een fokprogramma op te starten.[11] Buiten Madagaskar is ooit één mannelijk exemplaar in gevangenschap gehouden, namelijk in Duke Lemur Centre in North Carolina, Verenigde Staten.[12]

Referenties

  1. (en) Diadeemsifaka op de IUCN Red List of Threatened Species.
  2. a b c (en) The IUCN Red List of Threatened Species: Propithecus diadema
  3. (en) Primate Info Net: Diademed sifaka, Propithecus diadema
  4. a b c d (en) N. Garbutt, Mammals of Madagascar: A Complete Guide. (2007) A&C Black, London
  5. (en) IUCN/SSC Primate Specialist Group (September, 2009)
  6. (en) Arkive: Diademed sifaka (Propithecus diadema)
  7. (en) R.M. Nowak, Walker's Mammals of the World. (1991) The Johns Hopkins University Press, Baltimore and London
  8. (en) M.T. Irwin, Feeding ecology of Propithecus diadema in forest fragments and continuous forest. (2008) International Journal of Primatology, 29: 95 - 115
  9. (en) ADW: Propithecus diadema diademed sifaka
  10. (en) Madagascar National Parcs: Andasibe Mantadia
  11. (en) R.A. Mittermeier, W.R. Konstant, M.E. Nicoll en O. Landgrand, Lemurs of Madagascar: An Action Plan for their Conservation (1992) 1993-1999. IUCN, Gland.
  12. (en) Duke Lemur Centre

Externe links