Winterreise (Schubert)
Winterreise (Winterreis) is een cyclus van 24 liederen van Franz Schubert (op. 89, D. 911). De eerste "Abtheilung" van twaalf liederen werd voltooid in februari 1827, de tweede met de overige twaalf in oktober van dat jaar.
Het zijn 24 getoonzette gedichten van Wilhelm Müller voor zangstem en piano. Het verhaal lijkt betrekkelijk eenvoudig. Een jonge man wordt afgewezen en gaat daarop op reis. In het 24e lied ontmoet hij de Leiermann, de speelman met de draailier, een verpersoonlijking van de dood. In zijn boek Willst zu meinen Liedern deine Leier drehn? maakt de Duitse componist Wolfgang Hufschmidt een uitgebreide muzikaal-semantische analyse. Volgens hem zit de Winterreise in feite vol politiek-maatschappelijke kritiek. In feite symboliseert de winterreis de zoektocht van de mens naar zichzelf.
De liederen[bewerken]
| 1. | Gute Nacht | (goedenacht) |
| 2. | Die Wetterfahne | (de windvaan) |
| 3. | Gefrorene Tränen | (bevroren tranen) |
| 4. | Erstarrung | (verstarring) |
| 5. | Der Lindenbaum | (de linde) |
| 6. | Wasserflut | (de watervloed) |
| 7. | Auf dem Flusse | (aan de rivier) |
| 8. | Rückblick | (terugblik) |
| 9. | Irrlicht | (dwaallicht) |
| 10. | Rast | (rustpauze) |
| 11. | Frühlingstraum | (lentedroom) |
| 12. | Einsamkeit | (eenzaamheid) |
| 13. | Die Post | (de post) |
| 14. | Der greise Kopf | (het grijze hoofd) |
| 15. | Die Krähe | (de kraai) |
| 16. | Letzte Hoffnung | (laatste hoop) |
| 17. | Im Dorfe | (in het dorp) |
| 18. | Der stürmische Morgen | (de stormachtige morgen) |
| 19. | Täuschung | (illusie) |
| 20. | Der Wegweiser | (de handwijzer) |
| 21. | Das Wirtshaus | (de herberg) |
| 22. | Mut | (moed) |
| 23. | Die Nebensonnen | (de bijzonnen) |
| 24. | Der Leiermann | (de speelman) |
Bewerking[bewerken]
In 1993 wordt een bewerking van deze cyclus gemaakt door Hans Zender voor tenor en klein orkest: Winterreise, eine komponierte Interpretation. De dove acteur Horst Dittrich vertaalde de tekst van het lied cyclus in 2007 in de Oostenrijkse gebarentaal en nam hem in de jaren 2008 en 2009, Wenen, Salzburg en Villach in een productie van ARBOS - Vereniging voor muziek en theater met pianist Gert Hecher en bariton Rupert Bergmann, gefilmd door Olgierd Koczorowski (PZG Szczecin) 2009
 |
Bronnen die bij dit onderwerp horen, zijn te vinden op de pagina Winterreise op Wikisource |
