Dienst (instelling)
Een Dienst is in Nederland een organisatie die onderdeel uitmaakt van een grotere organisatie. Deze term wordt gebruikt voor een al dan niet openbare instelling. In andere landen wordt een dienst ook wel een departement genoemd. Voorbeelden zijn: Dienst Onderzoek & Statistiek, Dienst Maatschappelijke Ontwikkeling, Gezondheidsdienst of Inlichtingendienst.
Gemeentelijke dienst [bewerken]
Diensten zijn in Nederland vaak onderdeel van de organisatie van een gemeente. Een gemeentelijke dienst opereert zelfstandig op een bepaald vakgebied of servicegebied.
Plaats in de organisatie [bewerken]
De burgemeester en wethouder (B&W) zijn verantwoordelijk voor de strategie en instandhouding van gemeentelijke diensten. De wettelijke basis van de dienst is vastgelegd in de gemeentewet. Een wethouder is de bestuurlijk verantwoordelijke van een dienst. De taken zijn via hem gedelegeerd naar de directeur van een dienst. In kleinere gemeente houdt een dienst zich niet alleen bezig met specialistische taken. Omdat er bijna altijd meer diensten zijn dan wethouders, heeft een wethouder vaak verantwoordelijkheid over meerdere diensten. Bij grote gemeenten zoals Amsterdam en Rotterdam zijn er specialistische en programmadiensten zoals Dienst Zuidas en Dienst Noord-Zuidlijn. Deze diensten zijn opgericht voor de duur van het project. Behalve programmadienst hebben grote steden ook projectbureaus. Deze projectbureaus houden zich uitsluitend bezig met het managen van projecten. Zij 'verdienen' geld voor de gemeente. In de praktijk zijn het een soort semi-overheidsorganisaties die betaalde dienst verlenen aan collega's op basis hun expertise. Voorbeelden hiervan zijn de Amsterdamse Project Management Bureau (PMB) en Ingenieursbureau Amsterdam (IBA). Qua personeelsomvang zijn deze projectbureaus soms zelfs groter dan een dienst.
Statutair is een gemeentelijke dienst vergelijkbaar met de positie van een ministerie bij de Rijksoverheid.