Difenyldisulfide

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Ga naar: navigatie, zoeken
Difenyldisulfide
Structuurformule en molecuulmodel
Diphenyl disulfide.png
Diphenyl-disulfide-from-xtal-3D-balls.png
Algemeen
Molecuulformule
     (uitleg)
C12H10S2
IUPAC-naam Difenyldisulfide
Molmassa 218,36 g/mol
SMILES
c1ccc(cc1)SSc2ccccc2
CAS-nummer 882-33-7
PubChem 13436
Beschrijving Kleurloze kristallen
Vergelijkbaar met thiofenol, difenyldiselenide
Waarschuwingen en veiligheidsmaatregelen
Schadelijk Milieugevaarlijk
Waarschuwing[1]
H-zinnen H315 - H319 - H335 - H400[1]
EUH-zinnen geen
P-zinnen P261 - P273 - P305+P351+P338[1]
Fysische eigenschappen
Aggregatietoestand vast
Kleur kleurloos
Smeltpunt 61–62 °C
Goed oplosbaar in di-ethylether, benzeen, koolstofdisulfide, THF
Onoplosbaar in water
Geometrie en kristalstructuur
Dipoolmoment 0 D
Waar mogelijk zijn SI-eenheden gebruikt. Tenzij anders vermeld zijn standaardomstandigheden gebruikt (298,15 K of 25 °C, 1 bar).
Portaal  Portaalicoon   Scheikunde

Difenyldisulfide is een organische verbinding met de formule (C6H5S)2. De formule wordt vaak afgekort tot Ph2S2 of PhSSPh. In de organische synthese is deze stof een van de meest gebruikte disulfiden. De doorgaans aanwezige, maar kleine verontreiniging met thiofenol is verantwoordelijk voor de onprettige geur die deze verbinding meestal verspreid.

Synthese en structuur[bewerken]

De synthese van Ph2S2 verloopt meestal via de oxidatie van thiofenol:

2 PhSH + I2 → Ph2S2 + 2 HI

Waterstofperoxide kan ook de rol van oxidator spelen.[2]Ph2S2 wordt maar zelden in het laboratorium bereid: de stof is goedkoop (± € 150.= /kg[1]) en bovendien stinkt de uitgangsstof ontzettend.

Zoals bij de meeste organische disulfiden is het centrale deel van het molecuul niet vlak: het C-S-S-C-deel van het molecuul heeft een tweevlakshoek van ongeveer 85°.

Reacties[bewerken]

Ph2S2 wordt in de organische synthese vooral gebruikt als bron voor de PhS-substituent.[3] Een goed voorbeeld in dit geval wordt gevormdt door de synthese van PhS-gesubstitueerde carbonylverbindingen via het enolaat:

RC(O)CHLiR’ + Ph2S2 → RC(O)CH(SPh)R’ + LiSPh

Reductie[bewerken]

Ph2S2 wordt gereduceerd door alkalimetalen, een standaard reactie voor disulfiden:

Ph2S2 + 2 M → 2 MSPh (M = Li, Na, K)

Met hydride-reagentia als natriumboorhydride en superhydride treden vergelijkbare reacties op. De zouten PhSM zijn een bron van krachtige nucleofielen: PhS-. Met de meeste alkylhalogeniden (RX)reageren deze stoffen tot thioethers met de algemene formule RSPh. Protoneren leidt uiteraard tot thiofenol:

PhSM + HCl → HSPh + MCl

Chloreren[bewerken]

Ph2S2 reageert met chloor tot PhSCl (Zincke-disulfide-splitsing). Het zuiver isoleren van de stof is lastig, meestal vindt de synthese in situ plaats.

Catalysator voor de foto-isomerisatie van elkenen[bewerken]

Ph2S2 katalyseert de cis-trans isomerisatie van alkenen onder UV-bestraling.[4]

Oxidatie[bewerken]

De oxidatie van Ph2S2 met Pb(OAc)4 in methanol geeft de sulfinietester PhS(O)OMe.[5]

Bronnen, noten en/of referenties
  1. a b c d Online catalogus van Sigma Aldrich, geraadpleegd op 20111005.
  2. K.S. Ravikumar,V. Kesavan, B. Crousse, D. Bonnet-Delpon, J.-P. Bégué:  Mild and Selective Oxidation of Sulfur Compounds in Trifluoroethanol: Diphenyl Disulfide and Methyl Phenyl Sulfoxide  Org. Synth.  80  pag. 184 (2003) 
  3. J.H. Byers:  Diphenyl Disulfide  Ed.: L. Paquette Encyclopedia of Reagents for Organic Synthesis  - J. Wiley & Sons (New York)  (2004) DOI:10.1002/047084289  
  4. A. Thalmann, K. Oertle, H. Gerlach:  Ricinelaidic Acid Lactone  Org. Synth.  Collective volume 7  pag. 470 (1990) 
  5. L. Field, J.M. Locke:  Methyl Benzenesulfinate  Org. Synth.  Collective volume 5  pag. 723 (1973)