Dijk (waterkering)
|
|
|
Een dijk is een door mensen aangelegde waterkering, die het achterliggende land beschermt tegen overstromingen. Een grondlichaam dat permanent belast wordt door een water met een relatief vast peil noemt men kade.
Binnen Nederland zijn twee (bestuurlijke) typen dijken: de primaire waterkeringen en regionale waterkeringen welke veelal secundaire waterkeringen worden genoemd. De primaire waterkeringen beschermen tegen het buitenwater, het water dat oncontroleerbaar kan stijgen zoals op zee, de grote rivieren, het Markermeer en het IJsselmeer. De regionale waterkeringen beschermen ons tegen het binnenwater in meren, boezems en kanalen. In het westen van Nederland zijn dit veelal boezemkaden. Onder de regionale keringen vallen ook slaperdijken. De veenkade van Wilnis is een voorbeeld van een regionale waterkering.
Een dijkgat of coupure is een opening die in een secundaire waterkering is aangebracht, bijvoorbeeld om verkeer doorgang te geven. De coupure kan bij hoog water met schotbalken worden afgesloten: tussen twee rijen planken kan klei worden gestort, zodat de opening in de dijk tijdelijk gesloten wordt.
[bewerken] Geschiedenis
Rond het jaar 1000 werd in het kustgebied en het rivierengebied van het huidige Nederland begonnen met de aanleg van dijken. Het gebied dat in de twee eeuwen daarna bedijkt werd, wordt wel Oudland genoemd. Het hier aanwezige veen klonk door ontwatering zoveel in dat er soms zelfs reliëfinversie optrad. In het zeekleilandschap kwamen de zandbodems van de getijdekreken uiteindelijk hoger te liggen dan het veengebied. Het gebied van na ca. 1200 wordt Nieuwland genoemd. Dit waren kwelders waar het veen al verdwenen was en slechts geringe inklinking optrad. In het rivierengebied vond veel van de bedijking plaats tijdens de Grote Ontginning.
[bewerken] Zie ook
[bewerken] Externe links
 |
Zie de categorie Dikes van Wikimedia Commons voor meer mediabestanden. |
