Dirac-operator
In de wiskunde en kwantummechanica is een Dirac-operator een differentiaaloperator die een formele wortel van een tweede-orde operator, zoals een Laplaciaan, is. Men noemt dit ook wel een half-iteratieve wortel. Het oorspronkelijke geval, op basis waarvan Paul Dirac, wat nu de Dirac-operator wordt genoemd, ontwikkelde, was het formeel factoriseren van een operator voor de Minkowski-ruimte, om zo een vorm van de kwantumtheorie te verkrijgen, die verenigbaar was met de speciale relativiteitstheorie; om de relevante Laplaciaan als een product van eerste-orde operatoren te verkrijgen, introduceerde hij spinoren.
Laat in het algemeen
een eerste-orde differentiaaloperator te zijn die werkt op een vectorbundel
over een Riemann-variëteit
.
Als
waar
de Laplaciaan van
is, wordt
een Dirac-operator genoemd.
In de deeltjesfysica wordt deze eis vaak versoepeld: alleen het tweede-orde deel van
moet gelijk zijn aan de Laplaciaan.
